สมุจจัยวารที่ ๘ เล่ม ๘

ถาม : อาบัติของภิกษุผู้อาศัยความไม่เอื้อเฟื้อถ่ายอุจจาระ ถ่ายปัสสาวะ หรือบ้วนเขฬะลงในนํ้าระงับด้วยสมถะเท่าไร บรรดาสมถะ ๗

ตอบ : อาบัติของภิกษุผู้อาศัยความไม่เอื้อเฟื้อ ถ่ายอุจจาระ ถ่ายปัสสาวะ หรือบ้วนเขฬะลงในนํ้าระงับด้วยสมถะ ๓ บรรดาสมถะ ๗ คือ ด้วยสัมมุขาวินัยกับปฏิญญาตกรณะก็มี ด้วยสัมมุขาวินัยกับติณวัตถารกะก็มี

จบ สมถวารที่ ๗

๘. สมุจจยวาร

วาระว่าด้วยการประมวลความ

คำถามและคำตอบในปาราชิกกัณฑ์-เสขิยกัณฑ์

{๔๖๗} [๑๘๗] ถาม : ภิกษุเสพเมถุนธรรม ต้องอาบัติเท่าไร

ตอบ : ภิกษุเสพเมถุนธรรม ต้องอาบัติ ๓ ตัว คือ (๑) เสพเมถุนธรรมในสรีระที่ไม่ถูกสัตว์กัดกิน ต้องอาบัติปาราชิก (๒) เสพเมถุนธรรมในสรีระที่ส่วนใหญ่ถูกสัตว์กัดกิน ต้องอาบัติถุลลัจจัย (๓) สอดองค์กำเนิดเข้าไปในปากที่อ้า มิได้ถูกต้อง ต้องอาบัติทุกกฏ ภิกษุเสพเมถุนธรรม ต้องอาบัติ ๓ ตัวเหล่านี้ถาม : อาบัติเหล่านั้นจัดเป็นวิบัติอะไร บรรดาวิบัติ ๔ สงเคราะห์ ด้วยกองอาบัติกองไหน บรรดาอาบัติ ๗ กอง เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐานเท่าไร บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ เป็นอธิกรณ์อะไร บรรดาอธิกรณ์ ๔ ระงับด้วยสมถะเท่าไร บรรดาสมถะ ๗

ตอบ : อาบัติเหล่านั้นจัดเป็นวิบัติ ๒ บรรดาวิบัติ ๔ อย่าง คือ เป็นศีลวิบัติก็มี เป็นอาจารวิบัติก็มี สงเคราะห์ด้วยกองอาบัติ ๓ บรรดาอาบัติ ๗ กอง คือ ด้วยกองอาบัติปาราชิกก็มี ด้วยกองอาบัติถุลลัจจัยก็มี ด้วยกองอาบัติทุกกฏก็มี เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐานอัน ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ คือ เกิดทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจา เป็นอาปัตตาธิกรณ์ บรรดา

อธิกรณ์ ๔ ระงับด้วยสมถะ ๓ บรรดาสมถะ ๗ คือ ด้วยสัมมุขาวินัยกับปฏิญญาตกรณะก็มี ด้วยสัมมุขาวินัยกับติณวัตถารกะก็มี

ถาม : ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อถ่ายอุจจาระ ถ่ายปัสสาวะ หรือบ้วนเขฬะลงในน้ำ ต้องอาบัติเท่าไร

ตอบ : ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อถ่ายอุจจาระ ถ่ายปัสสาวะ หรือบ้วนเขฬะลงในนํ้าต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อ ถ่ายอุจจาระ ถ่ายปัสสาวะ หรือบ้วนเขฬะลงในนํ้าต้องอาบัติ ๑ ตัวนี้

ถาม : อาบัตินั้นจัดเป็นวิบัติอะไร บรรดาวิบัติ ๔ สงเคราะห์ด้วยกองอาบัติกองไหน บรรดากองอาบัติ ๗ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐานเท่าไร บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ เป็นอธิกรณ์อะไร บรรดาอธิกรณ์ ๔ ระงับด้วยสมถะเท่าไร บรรดาสมถะ ๗

ตอบ : อาบัตินั้นจัดเป็นวิบัติ ๑ บรรดาวิบัติ ๔ คือ จัดเป็นอาจารวิบัติ สงเคราะห์ด้วยกองอาบัติ ๑ บรรดาอาบัติ ๗ กอง คือ ด้วยกองอาบัติทุกกฏ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐานอัน ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ คือเกิดทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจา เป็นอาปัตตาธิกรณ์ บรรดาอธิกรณ์ ๔ ระงับด้วยสมถะ ๓ บรรดาสมถะ ๗ คือ ด้วยสัมมุขาวินัยกับปฏิญญาตกรณะก็มี ด้วยสัมมุขาวินัยกับติณวัตถารกะก็มี

จบ สมุจจยวารที่ ๘

๘ วารนี้พระธรรมสังคีติกาจารย์เขียนไว้สำหรับสาธยายเท่านั้น

รวมหัวข้อ ๘ วารแรกแห่ง ๑๖ มหาวารในมหาวิภังค์

{๔๖๘} กัตถปัญญัตติวาร ๑ กตาปัตติวาร ๑ วิปัตติวาร ๑ สังคหวาร ๑ สมุฏฐานวาร ๑ อธิกรณวาร ๑ สมถวาร ๑ สมุจจยวาร ๑

๑. กัตถปัญญัตติวาร ๑. ปาราชิกกัณฑ์

ปัญหากรรม

{๔๖๙} [๑๘๘] พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็นเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธะ พระองค์นั้นทรงบัญญัติปาราชิกเพราะปัจจัยคือเสพเมถุนธรรมที่ไหน ทรงปรารภใคร เพราะเรื่องอะไร ใครนำมา เป็นต้น

คำถามและคำตอบในปาราชิกสิกขาบทที่ ๑

ถาม : พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็นเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธะ พระองค์นั้นทรงบัญญัติปาราชิกเพราะปัจจัยคือเสพเมถุนธรรม ที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครเวสาลี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภพระสุทินกลันทบุตร

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่พระสุทินกลันทบุตรเสพเมถุนธรรมในอดีตภรรยา

ถาม : ปาราชิกสิกขาบทที่ ๑ นั้นมีบัญญัติ อนุบัญญัติ หรืออนุปันนบัญญัติไหม

ตอบ : มี ๑ บัญญัติ ๒ อนุบัญญัติ อนุปันนบัญญัติไม่มี ในปาราชิก สิกขาบทที่ ๑ นั้น

ถาม : มีสัพพัตถบัญญัติ ปเทสบัญญัติไหม

ตอบ : มีแต่สัพพัตถบัญญัติ

ถาม : มีสาธารณบัญญัติ อสาธารณบัญญัติไหม

ตอบ : มีแต่สาธารณบัญญัติ