พระวินัยปิฎก จุลวรรค · สัตตสติกขันธกะ
เรื่องพระอชิตะ เล่ม ๗
Text layerBuddha’s wordsItems ๖๕๐–๖๖๓ (Royal Thai)14/15 in สัตตสติกขันธกะ4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
เรื่องพระอชิตะ
พระวินัยปิฎก จุลวรรค สัตตสติกขันธกะ เรื่องพระอชิตะ (Royal Thai Volume 7 · Mahachula Volume 7 · Mahamakut Volume 9 · Chaloem Phrakiat Volume 7)
บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 7, pp. 300–303 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 7, pp. 413–419
เตน โข ปน สมเยน อชิโต นาม ภิกฺขุ ทสวสฺโส สํฆสฺส ปาติโมกฺขุทฺเทสโก โหติ. อถ โข สํโฆ อายสฺมนฺตํปิ อชิตํ สมฺมนฺนติ เถรานํ ภิกฺขูนํ อาสนปญฺญาปกํ. อถ โข เถรานํ ภิกฺขูนํ เอตทโหสิ “กตฺถ นุ โข มยํ อิมํ อธิกรณํ วูปสเมยฺยามา”ติ. อถ โข เถรานํ ภิกฺขูนํ เอตทโหสิ “อยํ โข วาลิการาโม รมณีโย อปฺปสทฺโท อปฺปนิคฺโฆโส, ยนฺนูน มยํ วาลิการาเม อิมํ อธิกรณํ วูปสเมยฺยามา”ติ.
สมัยนั้น ภิกษุอชิตะ มีพรรษา ๑๐ เป็นผู้ยกปาติโมกข์ขึ้นแสดงแก่สงฆ์ ต่อมา สงฆ์แต่งตั้งท่านพระอชิตะให้เป็นผู้ปูอาสนะเพื่อภิกษุผู้เถระทั้งหลาย
ภิกษุผู้เถระทั้งหลายคิดว่า “พวกเราจะระงับอธิกรณ์นี้ที่ไหนเล่า” ลำดับนั้น ภิกษุผู้เถระทั้งหลายได้ปรึกษากันต่อไปดังนี้ว่า “วาลิการามเป็นที่น่ารื่นรมย์ เงียบสงบ ไม่อึกทึก พวกเราน่าจะระงับอธิกรณ์นี้ที่วาลิการาม”
อถ โข เถรา ภิกฺขู วาลิการามํ อคมํสุ ตํ อธิกรณํ วินิจฺฉินิตุกามา. อถ โข อายสฺมา เรวโต สํฆํ ญาเปสิ- “สุณาตุ เม ภนฺเต สํโฆ, ยทิ สํฆสฺส ปตฺตกลฺลํ, อหํ อายสฺมนฺตํ สพฺพกามึ วินยํ ปุจฺเฉยฺยนฺ”ติ.
อายสฺมา สพฺพกามี สํฆํ ญาเปสิ-
“สุณาตุ เม อาวุโส สํโฆ, ยทิ สํฆสฺส ปตฺตกลฺลํ, อหํ เรวเตน วินยํ ปุฏฺโฐ วิสฺสชฺเชยฺยนฺ”ติ.
อถ โข อายสฺมา เรวโต อายสฺมนฺตํ สพฺพกามึ เอตทโวจ “กปฺปติ ภนฺเต สิงฺคิโลณกปฺโป”ติ. โก โส อาวุโส สิงฺคิโลณกปฺโปติ ? กปฺปติ ภนฺเต สิงฺคินา โลณํ ปริหริตุํ, ยตฺถ อโลณิกํ(๑) ภวิสฺสติ, ตตฺถ ปริภุญฺชิสฺสามี”ติ ? นาวุโส กปฺปตีติ. กตฺถ ปฏิกฺขิตฺตนฺติ ? สาวตฺถิยา สุตฺตวิภงฺเคติ กึ อาปชฺชตีติ ? สนฺนิธิการกโภชเน ปาจิตฺติยนฺติ.
สุณาตุ เม ภนฺเต สํโฆ, อิทํ ปฐมํ วตฺถุํ สํเฆน วินิจฺฉิตํ, อิติปิทํ วตฺถุํ อุทฺธมฺมํ อุพฺพินยํ อปคตสตฺถุสาสนํ, อิทํ ปฐมํ สลากํ นิกฺขิปามิ. ( ๑)
กปฺปติ ภนฺเต ทฺวงฺคุลกปฺโปติ. โก โส อาวุโส ทฺวงฺคุลกปฺโปติ ? กปฺปติ ภนฺเต ทฺวงฺคุลาย ฉายาย วีติวตฺตาย วิกาเล โภชนํ ภุญฺชิตุนฺติ ? นาวุโส กปฺปตีติ ? กตฺถ ปฏิกฺขิตฺตนฺติ ? ราชคเห สุตฺตวิภงฺเคติ. กึ อาปชฺชตีติ ? วิกาลโภชเน ปาจิตฺติยนฺติ.
สุณาตุ เม ภนฺเต สํโฆ, อิทํ ทุติยํ วตฺถุํ สํเฆน วินิจฺฉิตํ, อิติปิทํ วตฺถุํ อุทฺธมฺมํ อุพฺพินยํ อปคตสตฺถุสาสนํ, อิทํ ทุติยํ สลากํ นิกฺขิปามิ. (๒)
กปฺปติ ภนฺเต คามนฺตรกปฺโปติ. โก โส อาวุโส คามนฺตรกปฺโปติ ? กปฺปติ ภนฺเต “อิทานิ คามนฺตรํ คมิสฺสามี”ติ ภุตฺตาวินา ปวาริเตน อนติริตฺตํ โภชนํ ภุญฺชิตุนฺติ ? นาวุโส กปฺปตีติ. กตฺถ ปฏิกฺขิตฺตนฺติ ? สาวตฺถิยํ สุตฺตวิภงฺเคติ. กึ อาปชฺชตีติ. อนติริตฺตโภชเน ปาจิตฺติยนฺติ. สุณาตุ เม ภนฺเต สํโฆ, อิทํ ตติยํ วตฺถุํ สํเฆน วินิจฺฉิตํ, อิติปิทํ วตฺถุํ อุทฺธมฺมํ อุพฺพินยํ อปคตสตฺถุสาสนํ, อิทํ ตติยํ สลากํ นิกฺขิปามิ. (๓)
กปฺปติ ภนฺเต อาวาสกปฺโปติ. โก โส อาวุโส อาวาสกปฺโปติ ? กปฺปติ ภนฺเต สมฺพหุลา อาวาสา สมานสีมา นานูโปสถํ กาตุนฺติ ? นาวุโส กปฺปตีติ. กตฺถ ปฏิกฺขิตฺตนฺติ ? ราชคเห อุโปสถสํยุตฺเตติ. กึ อาปชฺชตีติ ? วินยาติสาเร ทุกฺกฏนฺติ.
สุณาตุ เม ภนฺเต สํโฆ, อิทํ จตุตฺถํ วตฺถุํ สํเฆน วินิจฺฉิตํ, อิติปิทํ วตฺถุํ อุทฺธมฺมํ อุพฺพินยํ อปคตสตฺถุสาสนํ, อิทํ จตุตฺถํ สลากํ นิกฺขิปามิ. (๔)
กปฺปติ ภนฺเต อนุมติกปฺโปติ. โก โส อาวุโส อนุมติกปฺโปติ ? กปฺปติ ภนฺเต วคฺเคน สํเฆน กมฺมํ กาตุํ “อาคเต ภิกฺขู อนุมาเนสฺสามา”ติ ?(๒) นาวุโส กปฺปตีติ. กตฺถ ปฏิกฺขิตฺตนฺติ ? จมฺเปยฺยเก วินยวตฺถุสฺมินฺติ. กึ อาปชฺชตีติ ? วินยาติสาเร ทุกฺกฏนฺติ.
สุณาตุ เม ภนฺเต สํโฆ, อิทํ ปญฺจมํ วตฺถุํ สํเฆน วินิจฺฉิตํ, อิติปิทํ วตฺถุํ อุทฺธมฺมํ อุพฺพินยํ อปคตสตฺถุสาสนํ, อิทํ ปญฺจมํ สลากํ นิกฺขิปามิ. (๕)
กปฺปติ ภนฺเต อาจิณฺณกปฺโปติ. โก โส อาวุโส อาจิณฺณกปฺโปติ ? กปฺปติ ภนฺเต อิทํ เม อุปชฺฌาเยน อชฺฌาจิณฺณํ, อิทํ เม อาจริเยน อชฺฌาจิณฺณนฺติ อชฺฌาจริตุนฺติ ?(๓) “อาจิณฺณกปฺโป โข อาวุโส เอกจฺโจ กปฺปติ, เอกจฺโจ น กปฺปตีติ.
สุณาตุ เม ภนฺเต สํโฆ, อิทํ ฉฏฺฐํ วตฺถุํ สํเฆน วินิจฺฉิตํ, อิติปีทํ วตฺถุํ อุทฺธมฺมํ อุพฺพินยํ อปคตสตฺถุสาสนํ, อิทํ ฉฏฺฐํ สลากํ นิกฺขิปามิ. (๖)
กปฺปติ ภนฺเต อมถิตกปฺโปติ. โก โส อาวุโส อมถิตกปฺโปติ ? กปฺปติ ภนฺเต ยํ ตํ ขีรํ ขีรภาวํ วิชหิตํ อสมฺปตฺตํ ทธิภาวํ, ภุตฺตาวินา ตํ ปวาริเตน อนติริตฺตํ ปาตุนฺติ ? นาวุโส กปฺปตีติ. กตฺถ ปฏิกฺขิตฺตนฺติ ? สาวตฺถิยา สุตฺตวิภงฺเคติ. กึ อาปชฺชตีติ อนติริตฺตโภชเน ปาจิตฺติยนฺติ.
สุณาตุ เม ภนฺเต สํโฆ, อิทํ สตฺตมํ วตฺถุํ สํเฆน วินิจฺฉิตํ, อิติปิทํ วตฺถุํ อุทฺธมฺมํ อุพฺพินยํ อปคตสตฺถุสาสนํ, อิทํ สตฺตมํ สลากํ นิกฺขิปามิ. (๗)
กปฺปติ ภนฺเต ชโลคึ ปาตุนฺติ. กา สา อาวุโส ชโลคีติ ? กปฺปติ ภนฺเต ยา สา สุรา อสุตา อสมฺปตฺตา มชฺชภาวํ, สา ปาตุนฺติ ? นาวุโส กปฺปตีติ. กตฺถ ปฏิกฺขิตฺตนฺติ ? โกสมฺพิยา สุตฺตวิภงฺเคติ. กึ อาปชฺชตีติ ? สุราเมรยปาเน ปาจิตฺติยนฺติ.
สุณาตุ เม ภนฺเต สํโฆ, อิทํ อฏฺฐมํ วตฺถุํ สํเฆน วินิจฺฉิตํ, อิติปิทํ วตฺถุํ อุทฺธมฺมํ อุพฺพินยํ อปคตสตฺถุสาสนํ, อิทํ อฏฺฐมํ สลากํ นิกฺขิปามิ. (๘)
กปฺปติ ภนฺเต อทสกํ นิสีทนนฺติ. นาวุโส กปฺปตีติ. กตฺถ ปฏิกฺขิตฺตนฺติ ? สาวตฺถิยา สุตฺตวิภงฺเคติ. กึ อาปชฺชตีติ ? เฉทนเก ปาจิตฺติยนฺติ.
สุณาตุ เม ภนฺเต สํโฆ, อิทํ นวมํ วตฺถุํ สํเฆน วินิจฺฉิตํ, อิติปิทํ วตฺถุํ อุทฺธมฺมํ อุพฺพินยํ อปคตสตฺถุสาสนํ, อิทํ นวมํ สลากํ นิกฺขิปามิ. (๙)
กปฺปติ ภนฺเต ชาตรูปรชตนฺติ. นาวุโส กปฺปตีติ. กตฺถ ปฏิกฺขิตฺตนฺติ ? ราชคเห สุตฺตวิภงฺเคติ. กึ อาปชฺชตีติ ? ชาตรูปรชตปฺปฏิคฺคหเณ ปาจิตฺติยนฺติ.
สุณาตุ เม ภนฺเต สํโฆ, อิทํ ทสมํ วตฺถุํ สํเฆน วินิจฺฉิตํ, อิติปิทํ วตฺถุํ อุทฺธมฺมํ อุพฺพินยํ อปคตสตฺถุสาสนํ, อิทํ ทสมํ สลากํ นิกฺขิปามิ. (๑๐)
สุณาตุ เม ภนฺเต สํโฆ, อิมานิ ทส วตฺถูนิ สํเฆน วินิจฺฉิตานิ, “อิติปิมานิ ทส วตฺถูนิ อุทฺธมฺมานิ อุพฺพินยานิ อปคตสตฺถุสาสนานี”ติ.
- 1ฉ.ม. อโลณกํ
- 2ฉ.ม. อนุมตึ อาเนสฺสามา
- 3ฉ.ม. ตํ อชฺฌาจริตุํ
ครั้งนั้น ภิกษุผู้เถระทั้งหลาย ประสงค์จะวินิจฉัยอธิกรณ์นั้นพากันเดิน ทางไปวาลิการาม
ลำดับนั้น ท่านพระเรวตะประกาศให้สงฆ์ทราบด้วยญัตติกรรมวาจาว่า
ญัตติกรรมวาจา
“ท่านผู้เจริญ ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า ถ้าสงฆ์พร้อมแล้ว ข้าพเจ้าพึงถามพระวินัย กับท่านพระสัพพกามี”
ท่านพระสัพพกามีจึงประกาศให้สงฆ์ทราบด้วยญัตติกรรมวาจาว่า
ญัตติกรรมวาจา
“ท่านทั้งหลาย ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า ถ้าสงฆ์พร้อมกันแล้ว ข้าพเจ้าอันท่าน พระเรวตะถามพระวินัย จะได้ตอบต่อไป”
คำถาม-คำตอบเกี่ยวกับวัตถุ ๑๐ ประการ
ลำดับนั้น ท่านพระเรวตะถามท่านพระสัพพกามีว่า “ท่านผู้เจริญ สิงคิโลณ กัปปะควรหรือ”
ท่านพระสัพพกามีย้อนถามว่า “ท่าน สิงคิโลณกัปปะนั้นคืออะไร”
ท่านพระเรวตะตอบว่า “ท่านผู้เจริญ การเก็บเกลือไว้ในเขนงเพราะตั้งใจว่า ‘จะ ฉันกับอาหารรสไม่เค็ม’ ควรหรือ”
ท่านพระสัพพกามีตอบว่า “ท่าน ไม่ควร”
ท่านพระเรวตะถามว่า “พระผู้มีพระภาคทรงห้ามไว้ที่ไหน”
ท่านพระสัพพกามีตอบว่า “กรุงสาวัตถี ปรากฏในสุตตวิภังค์”
ท่านพระเรวตะถามว่า “ต้องอาบัติอะไร”
ท่านพระสัพพกามีตอบว่า “ต้องปาจิตตีย์ เพราะสะสมโภชนะ”
ท่านพระเรวตะประกาศว่า “ท่านผู้เจริญ ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า เรื่องที่ ๑ นี้ สงฆ์วินิจฉัยแล้วว่า เรื่องนี้นอกธรรม นอกวินัย เลี่ยงสัตถุศาสน์ ผมขอจักสลาก ที่ ๑ นี้” (๑)ท่านพระเรวตะถามว่า “ท่านผู้เจริญ ทวังคุลกัปปะควรหรือ”
ท่านพระสัพพกามีย้อนถามว่า “ท่าน ทวังคุลกัปปะนั้นคืออะไร”
ท่านพระเรวตะตอบว่า “ท่านผู้เจริญ การฉันโภชนะในเวลาวิกาล เมื่อเงา (ของ ดวงอาทิตย์)เลย(เวลาเที่ยง)ไป ๒ องคุลี ควรหรือ”ท่านพระสัพพกามีตอบว่า “ท่าน ไม่ควร”
ท่านพระเรวตะถามว่า “พระผู้มีพระภาคทรงห้ามไว้ที่ไหน”
ท่านพระสัพพกามีตอบว่า “กรุงราชคฤห์ ปรากฏในสุตตวิภังค์”
ท่านพระเรวตะถามว่า “ต้องอาบัติอะไร”
ท่านพระสัพพกามีตอบว่า “ต้องปาจิตตีย์ เพราะฉันโภชนะในเวลาวิกาล”
ท่านพระเรวตะประกาศว่า “ท่านผู้เจริญ ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า เรื่องที่ ๒ นี้ สงฆ์วินิจฉัยแล้วว่า เรื่องนี้นอกธรรม นอกวินัย เลี่ยงสัตถุศาสน์ ผมขอจับสลาก ที่ ๒ นี้” (๒)ท่านพระเรวตะถามว่า “ท่านผู้เจริญ คามันตรกัปปะควรหรือ”
ท่านพระสัพพกามีย้อนถามว่า “ท่าน คามันตรกัปปะนั้นคืออะไร”
ท่านพระเรวตะตอบว่า “ท่านผู้เจริญ ภิกษุฉันเสร็จแล้ว ห้ามภัตตาหารแล้ว คิดว่า ‘จะเข้าละแวกหมู่บ้าน ในบัดนี้’ แล้วฉันโภชนะที่ไม่เป็นเดน ควรหรือ”ท่านพระสัพพกามีตอบว่า “ท่าน ไม่ควร”
ท่านพระเรวตะถามว่า “พระผู้มีพระภาคทรงห้ามไว้ ณ ที่ไหน”
ท่านพระสัพพกามีตอบว่า “ณ กรุงสาวัตถี ปรากฏในสุตตวิภังค์”
ท่านพระเรวตะถามว่า “ต้องอาบัติอะไร”
ท่านพระสัพพกามีตอบว่า “ต้องปาจิตตีย์ เพราะฉันโภชนะที่ไม่เป็นเดน”
ท่านพระเรวตะประกาศว่า “ท่านผู้เจริญ ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า เรื่องที่ ๓ นี้ สงฆ์วินิจฉัยแล้วว่า เรื่องนี้นอกธรรม นอกวินัย เลี่ยงสัตถุศาสน์ ผมขอจับสลาก ที่ ๓ นี้” (๓)ท่านพระเรวตะถามว่า “ท่านผู้เจริญ อาวาสกัปปะควรหรือ”
ท่านพระสัพพกามีย้อนถามว่า “ท่าน อาวาสกัปปะนั้นคืออะไร”
ท่านพระเรวตะตอบว่า “ท่านผู้เจริญ อาวาสหลายแห่งที่มีสีมาเดียวกัน จะแยก กันทำอุโบสถ ควรหรือ”
ท่านพระสัพพกามีตอบว่า “ท่าน ไม่ควร”
ท่านพระเรวตะถามว่า “พระผู้มีพระภาคทรงห้ามไว้ที่ไหน”
ท่านพระสัพพกามีตอบว่า “กรุงราชคฤห์ ปรากฏในอุโบสถสังยุต”
ท่านพระเรวตะถามว่า “ต้องอาบัติอะไร”
ท่านพระสัพพกามีตอบว่า “ต้องอาบัติทุกกฏ เพราะล่วงพระวินัย”
ท่านพระเรวตะประกาศว่า “ท่านผู้เจริญ ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า เรื่องที่ ๔ นี้ สงฆ์วินิจฉัยแล้วว่า เรื่องนี้นอกธรรม นอกวินัย เลี่ยงสัตถุศาสน์ ผมขอจับสลากที่ ๔ นี้” (๔)ท่านพระเรวตะถามว่า “ท่านผู้เจริญ อนุมติกัปปะควรหรือ”
ท่านพระสัพพกามีย้อนถามว่า “ท่าน อนุมติกัปปะนั้นคืออะไร”
ท่านพระเรวตะตอบว่า “ท่านผู้เจริญ สงฆ์แบ่งเป็นพวกกันทำกรรมด้วยตั้งใจว่า ‘จะให้ผู้มาแล้วอนุมัติ’ ควรหรือ”
ท่านพระสัพพกามีตอบว่า “ท่าน ไม่ควร”
ท่านพระเรวตะถามว่า “พระผู้มีพระภาคทรงห้ามไว้ที่ไหน”
ท่านพระสัพพกามีตอบว่า “ปรากฏในเรื่องพระวินัย ในจัมเปยยขันธกะ”
ท่านพระเรวตะถามว่า “ต้องอาบัติอะไร”
ท่านพระสัพพกามีตอบว่า “ต้องอาบัติทุกกฏ เพราะละเมิดพระวินัย”
ท่านพระเรวตะประกาศว่า “ท่านผู้เจริญ ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า เรื่องที่ ๕ นี้ สงฆ์วินิจฉัยแล้วว่า เรื่องนี้นอกธรรม นอกวินัย เลี่ยงสัตถุศาสน์ ผมขอจับสลากที่ ๕ นี้” (๕)ท่านพระเรวตะถามว่า “ท่านผู้เจริญ อาจิณณกัปปะควรหรือ”
ท่านพระสัพพกามีย้อนถามว่า “ท่าน อาจิณณกัปปะนั้นคืออะไร”
ท่านพระเรวตะตอบว่า “ท่านผู้เจริญ การประพฤติล่วงเกินด้วยเข้าใจว่า ‘สิ่งนี้ พระอุปัชฌาย์ของเราประพฤติมา สิ่งนี้พระอาจารย์ของเราประพฤติมา’ ควรหรือ”ท่านพระสัพพกามีตอบว่า “ท่าน สิ่งที่พระอุปัชฌาย์อาจารย์ประพฤติมาบาง อย่างควร บางอย่างไม่ควร”
ท่านพระเรวตะประกาศว่า “ท่านผู้เจริญ ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า เรื่องที่ ๖ นี้ สงฆ์วินิจฉัยแล้วว่า เรื่องนี้นอกธรรม นอกวินัย เลี่ยงสัตถุศาสน์ ข้าพเจ้าขอลงคะแนน ที่ ๖ นี้” (๖)ท่านพระเรวตะถามว่า “ท่านผู้เจริญ อมถิตกัปปะควรหรือ”
ท่านพระสัพพกามีย้อนถามว่า “ท่าน อมถิตกัปปะนั้นคืออะไร”
ท่านพระเรวตะตอบว่า “ท่านผู้เจริญ นมสดที่ละความเป็นนมสดแล้วแต่ยังไม่ ถึงกับเป็นนมเปรี้ยว ภิกษุฉันเสร็จแล้ว ห้ามภัตตาหารแล้ว จะดื่มนมสดที่ไม่เป็นเดน ควรหรือ”ท่านพระสัพพกามีตอบว่า “ท่าน ไม่ควร”
ท่านพระเรวตะถามว่า “พระผู้มีพระภาคทรงห้ามไว้ ณ ที่ไหน”
ท่านพระสัพพกามีตอบว่า “ณ กรุงสาวัตถี ปรากฏในสุตตวิภังค์”
ท่านพระเรวตะถามว่า “ต้องอาบัติอะไร”
ท่านพระสัพพกามีตอบว่า “ต้องปาจิตตีย์ เพราะฉันโภชนะที่ไม่เป็นเดน”
ท่านพระเรวตะประกาศว่า “ท่านผู้เจริญ ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า เรื่องที่ ๗ นี้ สงฆ์วินิจฉัยแล้วว่า เรื่องนี้นอกธรรม นอกวินัย เลี่ยงสัตถุศาสน์ ผมขอจับสลากที่ ๗ นี้” (๗)ท่านพระเรวตะถามว่า “ท่านผู้เจริญ การดื่มชโลคิ ควรหรือไม่”
ท่านพระสัพพกามีย้อนถามว่า “ท่าน ชโลคินั้นคืออะไร”
ท่านพระเรวตะตอบว่า “ท่านผู้เจริญ การดื่มสุราชนิดอ่อนที่ยังไม่แปรเป็นน้ำเมา (ชื่อว่าชโลคิ) ควรหรือ”
ท่านพระสัพพกามี “ท่าน ไม่ควร”
ท่านพระเรวตะถามว่า “พระผู้มีพระภาคทรงห้ามไว้ ณ ที่ไหน”
ท่านพระสัพพกามีตอบว่า “ณ เมืองโกสัมพี ปรากฏในสุตตวิภังค์”
ท่านพระเรวตะถามว่า “ต้องอาบัติอะไร”
ท่านพระสัพพกามีตอบว่า “ต้องปาจิตตีย์ เพราะดื่มสุราและเมรัย”
ท่านพระเรวตะประกาศว่า “ท่านผู้เจริญ ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า เรื่องที่ ๘ นี้ สงฆ์วินิจฉัยแล้วว่า เรื่องนี้นอกธรรม นอกวินัย เลี่ยงสัตถุศาสน์ ผมขอจับสลากที่ ๘ นี้” (๘)ท่านพระเรวตะถามว่า “ท่านผู้เจริญ ผ้าปูนั่งไม่มีชาย ควรหรือ”
ท่านพระสัพพกามีตอบว่า “ท่าน ไม่ควร”
ท่านพระเรวตะถามว่า “พระผู้มีพระภาคทรงห้ามไว้ ณ ที่ไหน”
ท่านพระสัพพกามีตอบว่า “ณ กรุงสาวัตถี ปรากฏในสุตตวิภังค์”
ท่านพระเรวตะถามว่า “ต้องอาบัติอะไร”
ท่านพระสัพพกามีตอบว่า “ต้องอาบัติปาจิตตีย์ ที่ชื่อว่าเฉทนกะ”
ท่านพระเรวตะประกาศว่า “ท่านผู้เจริญ ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า เรื่องที่ ๙ นี้ สงฆ์วินิจฉัยแล้วว่า เรื่องนี้นอกธรรม นอกวินัย เลี่ยงสัตถุศาสน์ ผมขอจับสลากที่ ๙ นี้” (๙)ท่านพระเรวตะถามว่า “ท่านผู้เจริญ ทองและเงิน ควรหรือ”
ท่านพระสัพพกามีตอบว่า “ท่าน ไม่ควร”
ท่านพระเรวตะถามว่า “พระผู้มีพระภาคทรงห้ามไว้ที่ไหน”
ท่านพระสัพพกามีตอบว่า “กรุงราชคฤห์ ปรากฏในสุตตวิภังค์”
ท่านพระเรวตะถามว่า “ต้องอาบัติอะไร”
ท่านพระสัพพกามีตอบว่า “ต้องอาบัติปาจิตตีย์ เพราะรับทองและเงิน”
ท่านพระเรวตะประกาศว่า “ท่านผู้เจริญ ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า เรื่องที่ ๑๐ นี้ สงฆ์วินิจฉัยแล้วว่า เรื่องนี้นอกธรรม นอกวินัย เลี่ยงสัตถุศาสน์ ผมขอจับสลากที่ ๑๐ นี้ (๑๐)ท่านผู้เจริญ ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า สงฆ์วินิจฉัยวัตถุทั้ง ๑๐ ประการนี้แล้วว่า เรื่องเหล่านี้นอกธรรม นอกวินัย เลี่ยงสัตถุศาสน์ เพราะเหตุอย่างนี้
- 1เฉทนกะ แปลว่า มีการตัดออก เป็นชื่อเฉพาะอาบัติปาจิตตีย์สิกขาบทที่ ๕, ๗-๙ แห่งรตนวรรค ที่ ว่าด้วยการทำของใช้สอยเกินขนาด ภิกษุทั้งหลายทำเตียงตั่ง ผ้ารองนั่ง ผ้าปิดฝี หรือผ้าอาบน้ำฝนเกิน ขนาด ต้องอาบัติปาจิตตีย์ที่ชื่อว่า เฉทนกะ (ดู วิ.มหา. (แปล) ๒/๕๒๒/๖๐๘,๕๓๓,๕๓๘,๕๔๓/๖๑๕,๖๑๘, ๖๒๑) ต้องตัดวัตถุนั้นให้ได้ขนาดก่อน จึงแสดงอาบัติตก
ท่านพระสัพพกามีกล่าวต่อไปว่า “ท่านทั้งหลาย สงฆ์วินิจฉัยอธิกรณ์ นั่นสำเร็จเรียบร้อยดีแล้ว อนึ่ง ท่านพึงถามถึงวัตถุทั้ง ๑๐ ประการนี้กับข้าพเจ้า ท่ามกลางสงฆ์ เพื่อให้ภิกษุเหล่านั้นยอมรับทั่วกัน”ต่อมา ท่านพระเรวตะได้สอบถามวัตถุ ๑๐ ประการนี้กับท่านพระสัพพกามี ใน ท่ามกลางสงฆ์ ท่านพระสัพพกามีเมื่อถูกถามได้ตอบแล้ว
ในคราวสังคายนาพระวินัยครั้งนี้ มีภิกษุ ๗๐๐ รูปพอดี ดังนั้น บัณฑิตจึงเรียก การสังคายนาพระวินัยครั้งนี้ว่า “สัตตสติกา”
สัตตสติกขันธกะที่ ๑๒ จบ
ในขันธกะนี้มี ๒๕ เรื่อง
รวมเรื่องที่มีในสัตตสติกขันธกะ
End of เรื่องพระอชิตะ