หัวข้อประจำขันธกะ เล่ม ๖

หัวข้อประจำขันธกะ

{๓๗๖}ภิกษุทั้งหลายผู้อยู่ปริวาสยินดีการกราบไหว้ การลุกรับ อัญชลีกรรม สามีจิกรรม การนำอาสนะมาให้ การนำที่นอนมาให้ การนำน้ำล้างเท้ามาให้ การตั้งตั่งรองเท้า การตั้งกระเบื้องเช็ดเท้า การรับบาตรจีวร การถูหลังให้เมื่ออาบนํ้าของปกตัตตภิกษุทั้งหลายบรรดาภิกษุผู้มีศีลเป็นที่รักจึงเพ่งโทษ เป็นทุกกฏแก่ภิกษุผู้อยู่ปริวาสผู้ยินดี ทรงอนุญาตแก่ภิกษุผู้อยู่ปริวาสด้วยกันตามลำดับผู้แก่พรรษา

และทรงอนุญาตกิจ ๕ อย่าง คือ อุโบสถ ปวารณา ผ้าอาบนํ้าฝน การสละภัต และการรับภัต

วิธีประพฤติโดยชอบ คือ ภิกษุผู้อยู่ปริวาสไม่เดินข้างหน้าปกตัตตภิกษุ พอใจด้วยที่สุดท้าย ไม่มีสมณะนำหน้าและตามหลังเข้าไปยังตระกูล ไม่สมาทานอารัญญิกธุดงค์ ปิณฑปาติกธุดงค์ ไม่ให้เขานำบิณฑบาตมาส่งเป็นอาคันตุกะไปและมีอาคันตุกะมา ต้องบอก ต้องบอกในวันอุโบสถ ในวันปวารณา สั่งทูตให้บอก

ไปสู่อาวาสและถิ่นที่่มิใช่อาวาสที่มีภิกษุไม่ต้องอยู่ในที่มุงบังเดียวกัน เมื่อปกตัตตภิกษุนั่งบนพื้นดิน ไม่นั่งบนอาสนะ เมื่อปกตัตตภิกษุนั่งบนอาสนะตํ่า ไม่นั่งบนอาสนะสูง เมื่อปกตัตตภิกษุจงกรมในที่ตํ่า ไม่จงกรมในที่สูง หรือจงกรมที่พื้นดิน ไม่จงกรมในที่จงกรม

ไม่พึงอยู่ในที่มุงบังเดียวกันกับภิกษุผู้อยู่ปริวาส ผู้แก่พรรษากว่า ทำกรรมใช้ไม่ได้ รัตติเฉทชำระปริวาส

ภิกษุผู้อยู่ปริวาส พึงทราบวิธีเก็บวัตร สมาทานวัตรภิกษุผู้ควรชักเข้าหาอาบัติเดิม ผู้ควรมานัต ผู้ประพฤติมานัต และผู้ควรอัพภาน ปราชญ์พึงทราบโดยนัยที่คละกันอีกรัตติเฉทของภิกษุผู้อยู่ปริวาส มี ๓ ของภิกษุผู้ประพฤติมานัต มี ๔ ไม่เท่ากัน และประพฤติมานัตให้ครบวัน กรรม ๒ อย่างคล้ายกัน ๓ อย่าง นอกนั้นเหมือนกันแล

จบ หัวข้อประจำขันธกะ

จบ ปาริวาสิกขันธกะ

๓. สมุจจยขันธกะ

๑. สุกกวิสัฏฐิ

ว่าด้วยวิธีออกจากอาบัติสังฆาทิเสสเพราะทำนํ้าอสุจิให้เคลื่อน

เรื่องพระอุทายี

{๓๗๗}[๙๗] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ท่านพระอุทายีต้องอาบัติตัวหนึ่งชื่อสัญเจตนิกาสุกกวิสัฏฐิ ไม่ได้ปิดบังไว้ ท่านแจ้งแก่ภิกษุทั้งหลายว่า “ท่านทั้งหลาย ผมต้องอาบัติตัวหนึ่งชื่อสัญเจตนิกาสุกกวิสัฏฐิไม่ได้ปิดบังไว้ ผมจะพึงปฏิบัติอย่างไร” ภิกษุเหล่านั้น ได้กราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า{๓๗๘}“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้นแล สงฆ์จงให้มานัต ๖ ราตรีเพื่ออาบัติตัวหนึ่งชื่อสัญเจตนิกาสุกกวิสัฏฐิที่ไม่ได้ปิดบังไว้แก่ภิกษุอุทายี