หัวข้อประจำขันธกะ เล่ม ๖

ปาริวาสิกา สาทิยนฺติ ปกตตฺตาน ภิกฺขุนํ

อภิวาทนํ ปจฺจุฏฺฐานํ อญฺชลิญฺเจว สามีจึ. (๑)

อาสนํ เสยฺยาภิหารํ ปาโท ปีฐํ กถลิกํ

ปตฺตํ นหาเน ปริกมฺมํ อุชฺฌายนฺติ จ เปสลา.

ทุกฺกฏํ สาทิยนฺตสฺส มิถุ ปญฺจ ยถาวุฑฺฒํ

อุโปสถํ ปวารณํ วสฺสิโก โณชโภชนํ.

สมฺมา จ วตฺตนา ตตฺถ ปกตตฺตสฺส คจฺฉนฺตํ

โย จ โหติ ปริยนฺโต น ปุเร ปจฺฉาสมเณน. (๒)

อารญฺญปิณฺฑนีหาโร อาคนฺตุเก อุโปสเถ

ปวารณาย ทูเตน คนฺตพฺโพ จ สภิกฺขุโก.

เอกจฺฉนฺเน จ วุฏฺฐานํ เตเถว จ นิมนฺตเย

อาสเน นีเจ จงฺกเม ฉมายํ จงฺกเมน น จ.

วุฑฺฒตเรน อกมฺมํ รตฺติจฺเฉทา จ โสธนา

นิกฺขิปนํ สมาทานํ ญาตพฺพํ ปาริวาสิกา. (๓)

มูลาย มานตฺตารหา ตถา มานตฺตจาริกา

อพฺภานารเห นโย จาปิ สมฺเภทํ นยโต ปุน.

ปาริวาสิกานํ (๔) ตโย จตุมานตฺตจาริเก

น สเมนฺติ รตฺติจฺเฉทา (๕) มานตฺเตสุ จ เทวสิ

เทฺว กมฺมา สทิสา เสสา ตโย กมฺมา สมา สมาติ.

ปาริวาสิกกฺขนฺธโก นิฏฺฐิโต.

เรื่องพวกภิกษุผู้อยู่ปริวาสยินดีการที่ปกตัตตภิกษุทั้งหลาย กราบไหว้ ลุกรับ ประนมมือ ทำสามีจิกรรม นำอาสนะมาให้ นำที่นอนมาให้ การล้างเท้า ตั้งตั่งรองเท้า ตั้งกระเบื้องเช็ดเท้า รับบาตรและจีวร ถูหลังให้ในคราวอาบน้ำ ปกตัตตภิกษุผู้มีศีลเป็นที่รักกล่าวตำหนิภิกษุอยู่ปริวาสผู้ยินดีต้องทุกกฏ ทรงอนุญาตแก่ภิกษุผู้อยู่ปริวาส ด้วยกันตามลำดับพรรษา และทรงอนุญาตกิจ ๕ อย่าง คือ อุโบสถ ปวารณา ผ้าอาบน้ำฝน การสละและภัต วิธีประพฤติชอบ คือ ภิกษุผู้อยู่ปริวาสไม่พึงเดินนำหน้าปกตัตตภิกษุ พอใจที่สุดท้าย ไม่พึงให้ภิกษุนำหน้าและตามเข้าตระกูลไม่พึงสมาทานอารัญญิกังคธุดงค์ ปิณฑปาติกังคธุดงค์

ไม่พึงให้เขานำบิณฑบาตมาส่ง เป็นอาคันตุกะไป และมีอาคันตุกะมา บอกในวันอุโบสถ ในวันปวารณา สั่งทูตให้บอก ไปสู่อาวาสและสถานที่มิใช่อาวาสที่มีภิกษุ

ไม่อยู่ในที่มุงบังเดียวกัน เมื่อปกตัตตภิกษุนั่งบนพื้นดิน

ไม่พึงนั่งบนอาสนะ เมื่อปกตัตตภิกษุนั่งบนอาสนะต่ำ

ไม่พึงนั่งบนอาสนะสูง เมื่อปกตัตตภิกษุเดินจงกรมอยู่บนที่ต่ำ

ไม่พึงเดินจงกรมในที่สูง หรือเดินจงกรมบนพื้นดิน

ไม่พึงเดินจงกรมในที่จงกรม

ไม่พึงอยู่ในที่มุงบังเดียวกับภิกษุผู้อยู่ปริวาสที่มีพรรษามากกว่า

ทำการใช้ไม่ได้ ความขาดราตรี ทำปริวาสให้บริสุทธิ์

ภิกษุผู้อยู่ปริวาสพึงทราบวิธีเก็บวัตร วิธีสมาทานวัตร ภิกษุผู้ควรแก่การชักเข้าหาอาบัติเดิม ผู้ควรแก่มานัต ผู้ประพฤติมานัตและผู้ควรแก่อัพภาน พระวินัยธรรมพึงทราบโดยนัยที่คล้ายกัน

รัตติเฉท ของภิกษุผู้อยู่ปริวาสมี ๓ อย่าง ของภิกษุ ผู้ประพฤติมานัตมี ๔ อย่าง การประพฤติให้ครบกำหนดวัน กรรม ๒ อย่างคล้ายกัน กรรม ๓ อย่างนอกจากนั้นเหมือนกัน

ปาริวาสิกขันธกะ จบ