เรื่องภิกษุถูกงูกัด เล่ม ๗

พระพุทธานุญาตให้แผ่เมตตาจิตถึงตระกูลพญางู

{๒๖} [๒๕๑] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งถูกงูกัดถึงมรณภาพ ภิกษุ ทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ‘‘ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุนั้นชะรอยจะ ไม่ได้แผ่เมตตาจิตไปถึงตระกูลพญางูทั้ง ๔ เป็นแน่ เพราะถ้าเธอแผ่เมตตา จิตไปถึงตระกูลพญางูทั้ง ๔ เธอก็คงไม่ถูกงูกัดถึงมรณภาพตระกูลพญางูทั้ง ๔ มีอะไรบ้าง คือ ตระกูลพญางูชื่อวิรูปักษ์ ๑ ตระกูลพญางูชื่อเอราปถะ ๑ ตระกูลพญางูชื่อฉัพยาปุตตะ ๑ ตระกูล พญางูชื่อกัณหาโคตมกะ ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุนั้นชะรอยจะไม่ได้ แผ่เมตตาจิตไปถึงตระกูลพญางูทั้งสี่นี้เป็นแน่ เพราะถ้าเธอแผ่เมตตาจิตไป ถึงตระกูลพญางูทั้ง ๔ นี้ เธอก็คงไม่ถูกงูกัดถึงมรณภาพดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้แผ่เมตตาจิตไปถึงตระกูลพญางู ทั้ง ๔ นี้เพื่อคุ้มครองตน เพื่อรักษาตน เพื่อป้องกันตน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็แลพึงแผ่ดังนี้{๒๗} พระคาถาแผ่เมตตาจิตถึงพญางูเป็นต้น

ความเป็นมิตรของเรากับพวกงูตระกูลพญาวิรูปักษ์

จงมีต่อกัน ความเป็นมิตรของเรากับพวกงูตระกูลพญา

เอราปถะจงมีต่อกัน ความเป็นมิตรของเรากับพวกงู

ตระกูลพญาฉัพยาปุตตะจงมีต่อกัน ความเป็นมิตรของ

เรากับพวกงูตระกูลพญากัณหาโคตมกะจงมีต่อกัน

ความเป็นมิตรของเรากับพวกสัตว์ที่ไม่มีเท้าจงมีต่อ

กัน ความเป็นมิตรของเรากับพวกสัตว์สองเท้าจงมีต่อ

กัน ความเป็นมิตรของเรากับพวกสัตว์สี่เท้าจงมีต่อกัน

ความเป็นมิตรของเรากับพวกสัตว์ที่มีเท้ามากจงมีต่อกัน

ขอสัตว์ไม่มีเท้าอย่าได้เบียดเบียนเราเลย ขอสัตว์

สองเท้าอย่าได้เบียดเบียนเราเลย ขอสัตว์สี่เท้าอย่าได้

เบียดเบียนเราเลย ขอสัตว์มีเท้ามากอย่าได้เบียดเบียน

เราเลย

ขอสรรพสัตว์ทั้งหลายที่มีลมปราณที่เกิดมาแล้ว

ทั้งหมด จงได้พบเห็นแต่ความเจริญเถิด ความชั่วช้า

อะไรอย่าได้มาถึงเลย

พระพุทธเจ้ามีพระคุณหาประมาณมิได้ พระธรรมมีคุณหาประมาณ มิได้ พระสงฆ์มีคุณหาประมาณมิได้ แต่สัตว์เลื้อยคลานทั้งหลาย คือ งู แมงป่อง ตะขาบ แมงมุม ตุ๊กแก หนูมีคุณประมาณ เราทำการรักษาดูแล ผู้คนแล้ว เราทำความป้องกันผู้คนแล้ว ขอเหล่าสัตว์ทั้งหลายจงหลีกไป เถิด เรานั้นนมัสการพระผู้มีพระภาคเจ้าอยู่ นมัสการพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทั้ง ๗ พระองค์อยู่”

พระพุทธบัญญัติห้ามภิกษุตัดองคชาต

{๒๘} สมัยต่อมา ภิกษุรูปหนึ่งถูกความกระสันบีบคั้น จึงได้ตัดองคชาต ของตนเสีย ภิกษุทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพ่ระภาคเจ้า พระ ผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า