พระวินัยปิฎก จุลวรรค กัมมขันธกะ · ปัพพาชนียกรรม ที่ ๓
เรื่องภิกษุพวกพระอัสสชิและพระปุนัพพสุกะ เล่ม ๖
Text layerBuddha’s wordsItems ๘๔–๑๐๔ (Royal Thai)1/2 in ปัพพาชนียกรรม ที่ ๓4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระวินัยปิฎก จุลวรรค กัมมขันธกะ ปัพพาชนียกรรม ที่ ๓ เรื่องภิกษุพวกพระอัสสชิและพระปุนัพพสุกะ (Royal Thai Volume 6 · Mahachula Volume 6 · Mahamakut Volume 8 · Chaloem Phrakiat Volume 6)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 6, pp. 41–58
ประพฤติแก้ตัวได้ จึงขอระงับนิยสกรรม สงฆ์ระงับนิยสกรรมแก่ภิกษุเสยยสกะ การระงับนิยสกรรมแก่ภิกษุเสยยสกะชอบใจแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงนิ่ง ไม่ชอบใจแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงทักท้วง
ข้าพเจ้ากล่าวความนี้แม้ครั้งที่ ๓ ท่านเจ้าข้า ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า ภิกษุเสยยสกะนี้ถูกสงฆ์ลงนิยสกรรมแล้วได้ประพฤติโดยชอบ หายเย่อหยิ่ง ประพฤติแก้ตัวได้ จึงขอระงับนิยสกรรม สงฆ์ระงับนิยสกรรมแก่ภิกษุเสยยสกะ การระงับนิยสกรรมแก่ภิกษุเสยยสกะชอบใจแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงนิ่ง ไม่ชอบใจแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงทักท้วงนิยสกรรมอันสงฆ์ระงับแล้วแก่ภิกษุเสยยสกะ ชอบใจแก่สงฆ์ เหตุนั้นจึงนิ่ง ข้าพเจ้าขอทรงความข้อนี้ไว้ด้วยอาการอย่างนี้”
จบ นิยสกรรมที่ ๒
เรื่องพวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะ
{๘๔}[๒๑] ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะเป็นเจ้าถิ่นในกิฏาคิรีชนบท เป็นภิกษุอลัชชีเลวทราม พวกภิกษุเหล่านั้นประพฤติไม่สมควรเห็นปานนี้ คือ ปลูกต้นไม้ดอกเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นปลูก
- ๑ปัพพาชนียกรรม กรรมอันสงฆ์พึงทำแก่ภิกษุผู้ควรถูกขับไล่ออกจากหมู่ เป็นสังฆกรรมประเภทนิคหกรรมอย่างหนึ่งซึ่งสงฆ์ทำแก่ภิกษุผู้ประทุษร้ายตระกูล (คือ ประจบหรือรับใช้คฤหัสถ์เป็นต้น) มีความประพฤติเลวทราม เป็นข่าวเซ็งแซ่ (ดู วิ.มหา. (แปล) ๕/๔๑๓/๓๒๔)
- ๒เป็นพระอลัชชี (ภิกษุผู้ไร้ยางอาย) ที่เป็นคู่หูกันในทางเลวคู่หนึ่ง และเป็นหัวหน้าพวกภิกษุฉัพพัคคีย์ โดยมีเรื่องเล่าว่า ภิกษุ ๖ รูปนี้ก่อนบวชเป็นสหายกันอยูในพระนครสาวัตถี มีความเห็นร่วมกันว่าการทำเกษตรกรรมมีแต่ความลำบาก ไปบวชดีกว่า จึงพากันบวชอยู่ใน
บ้าง รดนํ้าเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นรดบ้าง เก็บดอกไม้เองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นเก็บบ้าง ร้อยดอกไม้เองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นร้อยบ้าง ทำมาลัยต่อก้านเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง ทำมาลัยเรียงก้านเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง ทำดอกไม้ช่อเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง ทำดอกไม้พุ่มเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง ทำดอกไม้เทริดเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง ทำดอกไม้พวงเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง ทำดอกไม้แผงสำหรับประดับอกเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้างพวกภิกษุเหล่านั้นนำไปเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นนำไปบ้างซึ่งมาลัยต่อก้าน นำไปเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นนำไปบ้างซึ่งมาลัยเรียงก้าน นำไปเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นนำไปบ้างซึ่งดอกไม้ช่อ นำไปเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นนำไปบ้างซึ่งดอกไม้พุ่ม นำไปเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นนำไปบ้างซึ่งดอกไม้เทริด นำไปเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นนำไปบ้างซึ่งดอกไม้พวง นำไปเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นนำไปบ้างซึ่งดอกไม้แผงสำหรับประดับอกเพื่อกุลสตรี เพื่อกุลธิดา เพื่อกุลกุมารี เพื่อสะใภ้แห่งตระกูล เพื่อกุลทาสี
- สำนักของพระอัครสาวกทั้งสอง เมื่อบวชได้ ๕ พรรษารู้หลักการ (มาติกา) ต่างๆ ดีแล้วได้หารือกันว่า‘ชุมชนแต่ละแห่งมีสภาพด้านการเป็นอยู่แตกต่างกัน บางแห่งมีภิกษาหารอุดมสมบูรณ์ บางแห่งก็ฝืดเคือง พวกเราอย่าอยู่รวมกันเลย ควรแยกกันอยู่ในที่ ๓ แห่ง’ จึงตกลงแยกกันอยู่เป็นคู่ๆ ในที่ ๓ แห่งตามที่เห็นว่ามีความเจริญรุ่งเรืองทุกๆ ด้าน โดยตกลงให้พระปัณฑุกะและพระโลหิตกะอยู่ประจำในพระนครสาวัตถี พระเมตติยะและพระภุมมชกะอยู่ประจำในพระนครราชคฤห์ และพระอัสสชิและพระปุนัพพสุกะอยู่ประจำในกิฏาคิรีชนบท พร้อมทั้งสำทับกันและกันว่า อย่าอยู่นิ่งเฉย ควรสร้างสถานที่อยู่ให้น่าเลี่อมใส ปลูกสวนผลไม้ไว้คอยช่วยเหลือประชาชน และหากุลบุตรมาบวชเป็นบริวารให้มาก จึงต่อมา แต่ละคู่ต่างมีภิกษุบริวารคู่ละ ๕๐๐ รูป รวมจำนวนภิกษุบริวารของพวกภิกษุฉัพพัคคีย์ได้ ๑,๕๐๐ รูป ในบรรดาภิกษุฉัพพัคคีย์ ๓ คู่ คู่พระปัณฑุกะและพระโลหิตกะพร้อมภิกษุบริวารล้วนเคร่งในศีลเที่ยวตามเสด็จพระพุทธเจ้าอยู่เสมอ ไม่ยํ่ายีสิกขาบทที่ทรงบัญญัติ เพียงแต่ก่อเรื่องให้เกิดเป็นต้นบัญญัติเท่านั้น ส่วนอีก ๒ คู่ คือ คู่พระอัสสชิและพระปุนัพพสุกะและคู่พระเมตติยะและพระภุมมชกะทั้งยํ่ายีสิกขาบท และก่อเรื่องเสียหายให้เกิดมากมาย จึงจัดว่าเป็นพวกภิกษุอลัชชีที่เลวทรามในพระพุทธศาสนา (นัย วิ.อ. ๒/๑๑๖)
พวกภิกษุเหล่านั้นฉันอาหารในภาชนะเดียวกันบ้าง ดื่มน้ำในขันใบเดียวกันบ้าง นั่งบนอาสนะเดียวกันบ้าง นอนบนเตียงเดียวกันบ้าง นอนร่วมเครื่องลาดเดียวกันบ้าง นอนคลุมผ้าห่มผืนเดียวกันบ้าง นอนร่วมเครื่องลาดและคลุมผ้าห่มร่วมกันบ้างกับกุลสตรี กุลธิดา กุลกุมารี สะใภ้แห่งตระกูล กุลทาสี
พวกภิกษุเหล่านั้นฉันอาหารในเวลาวิกาลบ้าง ดื่มนํ้าเมาบ้าง ทัดทรงดอกไม้ของหอมและเครื่องลูบไล้บ้าง ฟ้อนรำบ้าง ขับร้องบ้าง ประโคมบ้าง เต้นรำบ้าง ฟ้อนรำกับหญิงฟ้อนรำบ้าง ขับร้องกับหญิงฟ้อนรำบ้าง ประโคมกับหญิงฟ้อนรำบ้าง เต้นรำกับหญิงฟ้อนรำบ้าง ฟ้อนรำกับหญิงขับร้องบ้าง ขับร้องกับหญิงขับร้องบ้าง ประโคมกับหญิงขับร้องบ้าง เต้นรำกับหญิงขับร้องบ้าง ฟ้อนรำกับหญิงประโคมบ้าง ขับร้องกับหญิงประโคมบ้าง ประโคมกับหญิงประโคมบ้าง เต้นรำกับหญิงประโคมบ้าง ฟ้อนรำกับหญิงเต้นรำบ้าง ขับร้องกับหญิงเต้นรำบ้าง ประโคมกับหญิงเต้นรำบ้าง เต้นรำกับหญิงเต้นรำบ้าง
พวกภิกษุเหล่านั้นเล่นหมากรุกแถวละแปดตาบ้าง เล่นหมากรุกแถวละสิบตาบ้าง เล่นหมากเก็บบ้าง เล่นชิงนางบ้าง เล่นหมากไหวบ้าง เล่นโยนห่วงบ้าง เล่นไม้หึ่งบ้าง เล่นสลัดพู่กันให้เป็นรูปต่าง ๆ บ้าง เล่นสะกาบ้าง เล่นเป่าใบไม้บ้าง เล่นไถน้อย ๆ บ้าง เล่นหกคะเมนบ้าง เล่นไม้กังหันบ้าง เล่นตวงทรายด้วยกรวยใบไม้บ้าง เล่นรถน้อย ๆ บ้าง เล่นธนูน้อย ๆ บ้าง เล่นทายอักษรบ้าง เล่นทายใจบ้าง เล่นเลียนคนพิการบ้าง หัดขี่ช้างบ้าง หัดขี่ม้าบ้าง หัดขี่รถบ้าง หัดยิงธนูบ้าง หัดเพลงอาวุธบ้าง วิ่งผลัดช้างบ้าง วิ่งผลัดม้าบ้าง วิ่งผลัดรถบ้าง วิ่งขับกันบ้าง วิ่งเปี้ยวกันบ้าง ผิวปากบ้าง ปรบมือบ้าง ปลํ้ากันบ้าง ชกมวยกันบ้าง ปูลาดผ้าสังฆาฏิกลางลานเต้นรำแล้วพูดกับหญิงฟ้อนรำอย่างนี้ว่า ‘น้องหญิง เธอจงฟ้อนรำ ณ ที่นี้’ ดังนี้บ้าง เจิมหน้าผากให้บ้าง ประพฤติอนาจารมีอย่างต่าง ๆ บ้าง
อุบาสกเล่าเรื่องให้พระอาคันตุกะฟัง
{๘๕}[๒๒] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งจำพรรษาในแคว้นกาสี เดินทางไปพระนครสาวัตถีเพื่อเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้า ได้ถึงกิฏาคิรีชนบทแล้ว ครั้นเวลาเช้าภิกษุนั้นครองอันตรวาสก ถือบาตรและจีวรเข้าไปบิณฑบาตยังชนบทกิฏาคิรี มีการเดินไป การถอยกลับ การแล การเหลียว การคู้เข้า การเหยียดออกที่น่าเลื่อมใส มีสายตาทอดลง สมบูรณ์ด้วยอิริยาบถคนทั้งหลายเห็นภิกษุรูปนั้นแล้วพูดอย่างนี้ว่า “ภิกษุรูปนี้เป็นใคร ดูเหมือนคนไม่ค่อยมีกำลัง เหมือนคนอ่อนแอ เหมือนคนหน้าสยิ้ว เมื่อท่านรูปนี้เข้าไปบิณฑบาต ใครเล่าจักถวายอาหารบิณฑบาต ส่วนพระคุณเจ้าพระอัสสชิและพระปุนัพพสุกะของพวกเราเป็นผู้นิ่มนวล อ่อนหวาน พูดเพราะหู ยิ้มแย้มก่อน มักพูดว่ามาเถิดมาดีแล้ว มีหน้าไม่สยิ้ว มีหน้าชื่นบาน มักพูดก่อน ใคร ๆ ก็ต้องถวายอาหารบิณฑบาตแก่ท่านเหล่านั้น”อุบาสกคนหนึ่งได้แลเห็นภิกษุรูปนั้นกำลังเที่ยวบิณฑบาตอยู่ในกิฏาคิรีชนบท ครั้นแล้วจึงเข้าไปหาภิกษุนั้น ไหว้แล้วกราบเรียนถามภิกษุรูปนั้นว่า “พระคุณเจ้าได้อาหารบิณฑบาตบ้างไหม ขอรับ”
ภิกษุรูปนั้นตอบว่า “ยังไม่ได้อาหารบิณฑบาตเลยจ้ะ”
อุบาสกกล่าวอาราธนาว่า “นิมนต์ไปเรือนผมเถิด ขอรับ” แล้วนำภิกษุนั้นไปเรือน นิมนต์ให้ฉันแล้วเรียนถามว่า “พระคุณเจ้าจักไปที่ไหน ขอรับ”
“อาตมาจักไปพระนครสาวัตถิเพื่อเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าจ้ะ”
“ถ้าเช่นนั้น ขอพระคุณเจ้าจงกราบถวายบังคมพระบาทของพระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยเศียรเกล้า และขอจงกราบทูลตามถ้อยคำของผมอย่างนี้ด้วยขอรับว่า ‘พระพุทธเจ้าข้า วัดในกิฏาคิรีชนบทเลื่อมโทรม พวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะเป็นเจ้าถิ่นในกิฏาคิรีชนบท เป็นภิกษุอลัชชีเลวทราม พวกภิกษุเหล่านั้นประพฤติไม่สมควรเห็นปานนี้ คือ ปลูกต้นไม้
ดอกเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นปลูกบ้าง รดนํ้าเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นรดบ้าง เก็บดอกไม้เองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นเก็บบ้าง ร้อยดอกไม้เองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นร้อยบ้าง ทำมาลัยต่อก้านเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง ทำมาลัยเรียงก้านเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง ... ประพฤติอนาจารต่าง ๆ บ้าง เมื่อก่อนชาวบ้านมีศรัทธาเลื่อมใส แต่เดี๋ยวนี้เขาไม่ศรัทธาไม่เลื่อมใสแล้ว แม้ทานประจำก่อน ๆ ของสงฆ์ บัดนี้ทายกทายิกาก็เลิกถวายแล้ว ภิกษุผู้มีศีลเป็นที่รักก็หลีกไป ภิกษุเลวทรามอยู่ครองแทน พระพุทธเจ้าข้า ข้าพระองค์ขอประทานพระวโรกาส ขอพระผู้มีพระภาคเจ้าได้โปรดจัดส่งภิกษุทั้งหลายไปสู่กิฏาคิรีชนบทด้วยเถิด เพื่อวัดในกิฏาคิรีชนบทนี้จะได้ตั้งมั่นอยู่สืบไป”ภิกษุนั้นรับคำของอุบาสกนั้นแล้วก็หลีกไปโดยหนทางที่ไปพระนครสาวัตถี ถึงพระนครสาวัตถี พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดีโดยลำดับ เข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง
พุทธประเพณี
{๘๖}ก็การที่พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทั้งหลายทรงปราศรัยกับพระอาคันตุกะทั้งหลาย นั่นเป็นพุทธประเพณี
ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสถามภิกษุนั้นว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอยังพอทนได้อยู่หรือ ยังพอให้อัตภาพเป็นไปได้อยู่หรือ เธอเดินทางมามีความลำบากน้อยหรือ ก็นี่เธอมาจากไหนเล่า”
ภิกษุนั้นกราบทูลว่า “ข้าพระองค์ยังพอทนได้อยู่ พระพุทธเจ้าข้า ยังพอให้อัตภาพเป็นไปได้อยู่ พระพุทธเจ้าข้า และข้าพระองค์เดินทางมามีความลำบากเล็กน้อย พระพุทธเจ้าข้า ข้าพระองค์จำพรรษาในแคว้นกาสีแล้ว เมื่อจะมายังพระนครสาวัตถีเพื่อเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ผ่านกิฏาคิรีชนบท ครั้นเวลาเช้าข้าพระองค์ครองอันตรวาสก ถือบาตรและ
จีวรเข้าไปบิณฑบาตยังชนบทกิฏาคิรี อุบาสกคนหนึ่งเห็นข้าพระองค์กำลังเที่ยวบิณฑบาตอยู่ในชนบทกิฏาคิรี จึงได้เข้ามาหาข้าพระองค์ กราบนมัสการข้าพระองค์แล้วได้เรียนถามว่า ‘ท่านได้อาหารบิณฑบาตบ้างไหม ขอรับ’ ข้าพระองค์ตอบไปว่า ‘ยังไม่ได้อาหารบิณฑบาตเลยจ้ะ’ เขาพูดว่า ‘นิมนต์ไปเรือนกระผมเถิด ขอรับ’ แล้วนำข้าพระองค์ไปยังเรือน ให้ฉันแล้วเรียนถามว่า ‘พระคุณเจ้าจักไปที่ไหน ขอรับ’ ข้าพระองค์ตอบว่า ‘จักไปพระนครสาวัตถีเพื่อเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าจ้ะ’ เขาพูดว่า ‘ท่านขอรับ ถ้าเช่นนั้น ขอพระคุณเจ้าจงกราบถวายบังคมพระบาทของพระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยเศียรเกล้า และขอจงกราบทูลตามถ้อยคำของกระผมอย่างนี้ว่า
‘พระพุทธเจ้าข้า วัดในกิฏาคิรีชนบทเลื่อมโทรม พวกภิกษุอัสสชิและปุนัพพสุกะเป็นเจ้าถิ่นในกิฏาคิรีชนบท เป็นภิกษุอลัชชีเลวทราม พวกภิกษุเหล่านั้นประพฤติไม่สมควรเห็นปานนี้ คือ ปลูกต้นไม้ดอกเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นปลูกบ้าง รดน้ำเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นรดบ้าง ... ประพฤติอนาจารต่าง ๆ บ้าง เมื่อก่อนชาวบ้านยังมีศรัทธาเลื่อมใส แต่เดี๋ยวนี้เขาไม่ศรัทธาไม่เลื่อมใสแล้ว แม้ทานประจำก่อน ๆ ของสงฆ์ บัดนี้ทายกทายิกาเลิกถวายแล้ว ภิกษุผู้มีศีลเป็นที่รักก็หลีกไป ภิกษุเลวทรามอยู่ครองแทน พระพุทธเจ้าข้า ข้าพระพุทธเจ้า ขอประทานพระวโรกาส ขอพระผู้มีพระภาคเจ้าได้โปรดจัดส่งภิกษุทั้งหลาย ไปสู่กิฏาคิรีชนบทด้วยเถิด เพื่อวัดในกิฏาคิรีชนบทนี้จะได้ตั้งมั่นอยู่สืบไป’ ดังนี้ ข้าพระองค์มาจากกิฏาคิรีชนบทนั้น พระพุทธเจ้าข้า”
ทรงสอบถามภิกษุสงฆ์
{๘๗}[๒๓] ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้ารับสั่งให้ประชุมภิกษุสงฆ์ในเพราะเหตุเป็นเค้ามูลนั้น ในเพราะเหตุแรกเกิดนั้น แล้วทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทราบมาว่าพวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะผู้เป็นเจ้าถิ่นในกิฏาคิรีชนบท เป็นภิกษุอลัชชีเลวทราม ประพฤติ
อนาจารเห็นปานนี้ คือ ปลูกต้นไม้ดอกเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นปลูกบ้าง รดนํ้าเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นรดบ้าง เก็บดอกไม้เองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นเก็บบ้าง ร้อยดอกไม้เองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นร้อยบ้าง ทำมาลัยต่อก้านเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง ทำมาลัยเรียงก้านเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง ทำดอกไม้ช่อเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง ทำดอกไม้พุ่มเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง ทำดอกไม้เทริดเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง ทำดอกไม้พวงเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง ทำดอกไม้แผงสำหรับประดับอกเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง ... ประพฤติอนาจาร ต่าง ๆ บ้าง เมื่อก่อนชาวบ้านยังมีศรัทธาเลื่อมใส แต่เดี๋ยวนี้เขาไม่ศรัทธาไม่เลื่อมใสแล้ว แม้ทานประจำก่อน ๆ ของสงฆ์ บัดนี้ทายกทายิกาก็เลิกถวายแล้ว ภิกษุมีศีลเป็นที่รักก็หลีกไป ภิกษุเลวทรามอยู่ครองแทน จริงหรือ”
ภิกษุทั้งหลายทูลรับว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย “ไฉนโมฆบุรุษเหล่านั้นจึงได้ประพฤติไม่สมควร เห็นปานนี้ คือ ปลูกต้นไม้ดอกเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นปลูกบ้าง รดนํ้าเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นรดบ้าง เก็บดอกไม้เองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นเก็บบ้าง ร้อยดอกไม้เองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นร้อยบ้าง ทำมาลัยต่อก้านเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง ทำมาลัยเรียงก้านเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง ทำดอกไม้ช่อเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง ทำดอกไม้พุ่มเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง ทำดอกไม้เทริดเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง ทำดอกไม้พวงเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง ทำดอกไม้แผงสำหรับประดับอกเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นทำบ้าง โมฆบุรุษเหล่านั้นนำไปเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นนำไปบ้างซึ่งมาลัยต่อก้าน นำไปเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นนำไปบ้างซึ่งมาลัยเรียงก้าน นำไปเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นนำไปบ้างซึ่งดอกไม้ช่อ นำไปเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นนำไปบ้างซึ่งดอกไม้พุ่ม นำไปเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นนำไปบ้างซึ่งดอกไม้เทริด นำไปเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นนำไปบ้างซึ่งดอกไม้พวง นำไปเองบ้าง ใช้ให้ผู้อื่นนำไปบ้างซึ่งดอกไม้แผงสำหรับประดับอกเพื่อกุลสตรี เพื่อกุลธิดา เพื่อกุลกุมารี เพื่อสะใภ้แห่งตระกูล เพื่อกุลทาสี ภิกษุโมฆบุรุษ
เหล่านั้น ฉันอาหารในภาชนะเดียวกันบ้าง ดื่มน้ำในขันใบเดียวกันบ้าง นั่งบนอาสนะเดียวกันบ้าง นอนบนเตียงเดียวกันบ้าง นอนร่วมเครื่องลาดเดียวกันบ้าง นอนคลุมผ้าห่มผืนเดียวกันบ้าง นอนร่วมเครื่องลาดและคลุมผ้าห่มร่วมกันบ้างกับกุลสตรี กุลธิดา กุลกุมารี สะใภ้แห่งตระกูล กุลทาสี ฉันอาหารในเวลาวิกาลบ้าง ดื่มนํ้าเมาบ้าง ทัดทรงดอกไม้ของหอมและเครื่องลูบไล้บ้าง ฟ้อนรำบ้าง ขับร้องบ้าง ประโคมบ้าง เต้นรำบ้าง ฟ้อนรำกับหญิงฟ้อนรำบ้าง ขับร้องกับหญิงฟ้อนรำบ้าง ประโคมกับหญิงฟ้อนรำบ้าง เต้นรำกับหญิงฟ้อนรำบ้าง ฟ้อนรำกับหญิงขับร้องบ้าง ขับร้องกับหญิงขับร้องบ้าง ประโคมกับหญิงขับร้องบ้าง
เต้นรำกับหญิงขับร้องบ้าง ฟ้อนรำกับหญิงประโคมบ้าง ขับร้องกับหญิงประโคมบ้าง ประโคมกับหญิงประโคมบ้าง เต้นรำกับหญิงประโคมบ้าง ฟ้อนรำกับหญิงเต้นรำบ้าง ขับร้องกับหญิงเต้นรำบ้าง ประโคมกับหญิงเต้นรำบ้าง เต้นรำกับหญิงเต้นรำบ้าง เล่นหมากรุกแถวละแปดตาบ้าง เล่นหมากรุกแถวละสิบตาบ้าง เล่นหมากเก็บบ้าง เล่นชิงนางบ้าง เล่นหมากไหวบ้าง เล่นโยนห่วงบ้าง เล่นไม้หึ่งบ้าง เล่นสลัดพู่กันให้เป็นรูปต่าง ๆ บ้าง เล่นสะกาบ้าง เล่นเป่าใบไม้บ้าง เล่นไถน้อย ๆ บ้าง เล่นหกคะเมนบ้าง เล่นไม้กังหันบ้าง เล่นตวงทรายด้วยกรวยใบไม้บ้าง เล่นรถน้อย ๆ บ้าง เล่นธนูน้อย ๆ บ้าง เล่นทายอักษรบ้าง เล่นทายใจบ้าง
เล่นเลียนคนพิการบ้าง หัดขี่ช้างบ้าง หัดขี่ม้าบ้าง หัดขี่รถบ้าง หัดยิงธนูบ้าง หัดเพลงอาวุธบ้าง วิ่งผลัดช้างบ้าง วิ่งผลัดม้าบ้าง วิ่งผลัดรถบ้าง วิ่งขับกันบ้าง วิ่งเปี้ยวกันบ้าง ผิวปากบ้าง ปรบมือบ้าง ปลํ้ากันบ้าง ชกมวยกันบ้าง ปูลาดผ้าสังฆาฏิกลางสถาน เต้นรำแล้ว พูดกับหญิงฟ้อนรำอย่างนี้ว่า ‘น้องหญิง เธอจงฟ้อนรำ ณ ที่นี้’ ดังนี้บ้าง เจิมหน้าผากให้บ้าง ประพฤติอนาจารต่าง ๆ บ้าง เมื่อก่อนชาวบ้านยังมีศรัทธาเลื่อมใส แต่เดี๋ยวนี้เขาไม่ศรัทธาไม่เลื่อมใสแล้ว แม้ทานประจำก่อน ๆ ของสงฆ์ บัดนี้ทายกทายิกาเลิกถวายแล้ว ภิกษุผู้มี
ศีลเป็นที่รักก็หลีกไป ภิกษุเลวทรามอยู่ครองแทนเล่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การกระทำของโมฆบุรุษเหล่านั้นนั่นไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส ...
รับสั่งให้ทำปัพพาชนียกรรม
ครั้นทรงตำหนิพวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะโดยอเนกปริยาย ดังนี้แล้ว ทรงทำธรรมีกถารับสั่งกะพระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะว่า “ไปเถิด สารีบุตรและโมคคัลลานะ พวกเธอจงไปชนบทกิฏาคิรี แล้วทำปัพพาชนียกรรมจากชนบทกิฏาคิรีแก่พวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะเสีย เพราะภิกษุเหล่านั้นเป็นสัทธิวิหาริกของเธอ”พระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะกราบทูลว่า “พระพุทธเจ้าข้า พวกข้าพระองค์จะทำปัพพาชนียกรรมจากกิฏาคิรีชนบทแก่พวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะด้วยวิธีอย่างไร เพราะเธอเหล่านั้นดุร้าย หยาบคาย พระพุทธเจ้าข้า”
พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนสารีบุตรและโมคคัลลานะ ถ้าเช่นนั้น พวกเธอจงไปพร้อมด้วยภิกษุหลาย ๆ รูป”
พระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะทูลรับสนองพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “อย่างนั้นก็ได้ พระพุทธเจ้าข้า”
วิธีทำปัพพาชนียกรรม
{๘๘}(พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสกะภิกษุทั้งหลายว่า) “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็แลวิธีปัพพาชนียกรรมพึงทำอย่างนี้ คือ พึงโจทพวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะก่อน ครั้นโจทแล้วพึงให้พวกเธอให้การ ครั้นให้ให้การแล้วพึงปรับอาบัติ ครั้นปรับอาบัติแล้ว ภิกษุผู้ฉลาดสามารถพึงประกาศให้สงฆ์ทราบด้วยญัตติจตุตถกรรมวาจา ว่าดังนี้
กรรมวาจาทำปัพพาชนียกรรม
[๒๔] ‘ท่านเจ้าข้า ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า พวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะเหล่านี้เป็นผู้ประทุษร้ายตระกูล มีความประพฤติเลวทราม ความประพฤติเลวทรามของภิกษุเหล่านี้เขาก็เห็นกันอยู่และได้ยินกันอยู่ และตระกูลทั้งหลายที่ถูกภิกษุเหล่านี้ประทุษร้ายแล้วเขาก็เห็นกันอยู่และได้ยินกันอยู่ ถ้าความพร้อมพรั่งของสงฆ์ถึงที่แล้ว สงฆ์พึงทำปัพพาชนียกรรมจากกิฏาคิรีชนบทแก่พวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะว่า ‘พวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะไม่ควรอยู่ในกิฏาคิรีชนบท’ นี่เป็นญัตติท่านเจ้าข้า ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า พวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะเหล่านี้เป็นผู้ประทุษร้ายตระกูล มีความประพฤติเลวทราม
ความประพฤติเลวทรามของภิกษุเหล่านี้เขาก็เห็นกันอยู่และได้ยินกันอยู่ และตระกูลทั้งหลายที่ถูกภิกษุเหล่านี้ประทุษร้ายแล้วเขาก็เห็นกันอยู่และได้ยินกันอยู่ สงฆ์จึงทำปัพพาชนียกรรมจากกิฏาคิรีชนบทแก่พวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะว่า ‘พวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะไม่ควรอยู่ในกิฏาคิรีชนบท’ การทำปัพพาชนียกรรมจากกิฏาคิรีชนบทแก่พวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะว่า ‘ภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะไม่ควรอยู่ในกิฏาคิรีชนบท’ ชอบใจแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงนิ่ง ไม่ชอบแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงทักท้วงข้าพเจ้ากล่าวความนี้แม้ครั้งที่ ๒ ท่านเจ้าข้า ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า พวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะเหล่านี้เป็นผู้ประทุษร้ายตระกูล มีความประพฤติเลวทราม ความประพฤติเลวทรามของภิกษุเหล่านี้เขาก็เห็นกันอยู่และได้ยินกันอยู่ และตระกูลทั้งหลายที่ถูกภิกษุเหล่านี้ประทุษร้ายแล้ว เขาก็เห็นกันอยู่และได้ยินกันอยู่ สงฆ์จึงทำปัพพาชนียกรรมจากกิฏาคิรีชนบทแก่พวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะว่า ‘พวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะไม่ควรอยู่ในกิฏาคิรีชนบท’ การทำปัพพาชนียกรรมจากกิฏาคิรี
ชนบทแก่พวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะว่า ‘พวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะไม่ควรอยู่ในกิฏาคิรีชนบท’ ชอบใจแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงนิ่ง ไม่ชอบใจแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงทักท้วง
ข้าพเจ้ากล่าวความนี้แม้ครั้งที่ ๓ ท่านเจ้าข้า ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า พวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะเหล่านี้เป็นผู้ประทุษร้ายตระกูล มีความประพฤติเลวทราม ความประพฤติเลวทรามของภิกษุเหล่านี้เขาก็เห็นกันอยู่และได้ยินกันอยู่ และตระกูลทั้งหลายที่ถูกภิกษุเหล่านี้ประทุษร้ายแล้ว เขาก็เห็นกันอยู่และได้ยินกันอยู่ สงฆ์จึงทำปัพพาชนียกรรมจากกิฏาคิรีชนบทแก่พวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะว่า ‘พวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะไม่ควรอยู่ในกิฏาคิรีชนบท’ การทำปัพพาชนียกรรมจากกิฏาคิรีชนบทแก่พวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะว่า ‘พวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะไม่ควรอยู่ในกิฏาคิรีชนบท’ ชอบใจแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงนิ่ง ไม่ชอบใจแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงทักท้วงปัพพาชนียกรรมจากกิฏาคิรีชนบทอันสงฆ์ทำแล้วแก่พวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะว่า ‘พวกภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะไม่ควรอยู่ในกิฏาคิรีชนบท’ ชอบใจแก่สงฆ์ เหตุนั้นจึงนิ่ง ข้าพเจ้าขอทรงความข้อนี้ไว้ด้วยอาการอย่างนี้’
ลักษณะกรรมไม่เป็นธรรม ๑๒ หมวด
หมวดที่ ๑
{๘๙}[๒๕] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ เป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี คือ ทำลับหลัง ๑ ไม่สอบถามก่อนทำ ๑ ไม่ทำตามปฏิญญา ๑
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี
หมวดที่ ๒
{๙๐}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี คือ ทำเพราะไม่ต้องอาบัติ ๑ ทำเพราะอาบัติที่ไม่ใช่เทสนาคามินี ๑ ทำเพราะอาบัติที่แสดงแล้ว ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แล เป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี
หมวดที่ ๓
{๙๑}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี คือ ไม่โจทก่อนทำ ๑ ไม่ให้จำเลยให้การก่อนทำ ๑ ไม่ปรับอาบัติก่อนทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี
หมวดที่ ๔
{๙๒}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี คือ ทำลับหลัง ๑ ทำโดยไม่เป็นธรรม ๑ สงฆ์แยกกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี
หมวดที่ ๕
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี คือ ไม่สอบถามก่อนทำ ๑ ทำโดยไม่เป็นธรรม ๑ สงฆ์แยกกันทำ ๑
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี
หมวดที่ ๖
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี คือ ไม่ทำตามปฏิญญา ๑ ทำโดยไม่เป็นธรรม ๑ สงฆ์แยกกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี
หมวดที่ ๗
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี คือ ทำเพราะไม่ต้องอาบัติ ๑ ทำโดยไม่เป็นธรรม ๑ สงฆ์แยกกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี
หมวดที่ ๘
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี คือ ทำเพราะอาบัติที่ไม่ใช่เทสนาคามินี ๑ ทำโดยไม่เป็นธรรม ๑ สงฆ์แยกกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี
หมวดที่ ๙
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี คือ ทำเพราะอาบัติที่แสดงแล้ว ๑ ทำโดยไม่เป็นธรรม ๑ สงฆ์แยกกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี
หมวดที่ ๑๐
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี คือ ไม่โจทก่อนทำ ๑ ทำโดยไม่เป็นธรรม ๑ สงฆ์แยกกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี
หมวดที่ ๑๑
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี คือ ไม่ให้จำเลยให้การก่อนทำ ๑ ทำโดยไม่เป็นธรรม ๑ สงฆ์แยกกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี
หมวดที่ ๑๒
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี คือ ไม่ปรับอาบัติก่อนทำ ๑ ทำโดยไม่เป็นธรรม ๑ สงฆ์แยกกันทำ ๑
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี
จบ ลักษณะกรรมไม่เป็นธรรม ๑๒ หมวด
ลักษณะกรรมเป็นธรรม ๑๒ หมวด
หมวดที่ ๑
{๙๓}[๒๖] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ เป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว คือ ทำต่อหน้า ๑ สอบถามก่อนทำ ๑ ทำตามปฏิญญา ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว
หมวดที่ ๒
{๙๔}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว คือ ทำเพราะต้องอาบัติ ๑ ทำเพราะอาบัติที่เป็นเทสนาคามินี ๑ ทำเพราะอาบัติที่ยังไม่ได้แสดง ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว
หมวดที่ ๓
{๙๕}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว คือ โจทก่อนทำ ๑ ให้จำเลยให้การก่อนทำ ๑ ปรับอาบัติก่อนทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว
หมวดที่ ๔
{๙๖}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อี่นอีกเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว คือ ทำต่อหน้า ๑ ทำโดยธรรม ๑ สงฆ์พร้อมเพรียงกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แล เป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว
หมวดที่ ๕
{๙๗}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว คือ สอบถามก่อนทำ ๑ ทำโดยธรรม ๑ สงฆ์พร้อมเพรียงกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว
หมวดที่ ๖
{๙๘}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว คือ ทำตามปฏิญญา ๑ ทำโดยธรรม ๑ สงฆ์พร้อมเพรียงกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว
หมวดที่ ๗
{๙๙}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว คือ ทำเพราะต้องอาบัติ ๑ ทำโดยธรรม ๑ สงฆ์พร้อมเพรียงกันทำ ๑
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว
หมวดที่ ๘
{๑๐๐}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว คือ ทำเพราะอาบัติเป็นเทสนาคามินี ๑ ทำโดยธรรม ๑ สงฆ์พร้อมเพรียงกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว
หมวดที่ ๙
{๑๐๑}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว คือ ทำเพราะอาบัติที่ยังไม่ได้แสดง ๑ ทำโดยธรรม ๑ สงฆ์พร้อมเพรียงกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว
หมวดที่ ๑๐
{๑๐๒}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว คือ โจทก่อนทำ ๑ ทำโดยธรรม ๑ สงฆ์พร้อมเพรียงกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว
หมวดที่ ๑๑
{๑๐๓}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว คือ ให้จำเลยให้การก่อนทำ ๑ ทำโดยธรรม ๑ สงฆ์พร้อมเพรียงกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว
หมวดที่ ๑๒
{๑๐๔}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว คือ ปรับอาบัติก่อนทำ ๑ ทำโดยธรรม ๑ สงฆ์พร้อมเพรียงกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัพพาชนียกรรมที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว
จบ ลักษณะกรรมเป็นธรรม ๑๒ หมวด
ข้อที่สงฆ์จำนง ๑๔ หมวด
หมวดที่ ๑
{๑๐๕}[๒๗] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๓ เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรม คือ เป็นผู้ก่อความบาดหมาง ก่อการทะเลาะ ก่อการวิวาท ก่อความอื้อฉาว ก่ออธิกรณ์ในสงฆ์ ๑ เป็นผู้โง่เขลา ไม่ฉลาด มีอาบัติมาก มีมารยาทไม่สมควร ๑ อยู่คลุกคลีกับคฤหัสถ์ด้วยการคลุกคลีอันไม่สมควร ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แล เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงปัพพาชนียกรรม
End of เรื่องภิกษุพวกพระอัสสชิและพระปุนัพพสุกะ