Dukkhasutta
The origin and ending of suffering are explained in terms of sense experience giving rise to craving.
ฉบับหลวงทุกขนิโรธสูตร
ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง
พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี … พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า ดูกรภิกษุทั้งหลายเราจักแสดงเหตุเกิดแห่งทุกข์ และความดับแห่งทุกข์ ท่านทั้งหลายจงฟัง จงจำไว้ในใจให้ดี เราจักกล่าว ภิกษุเหล่านั้นทูลรับพระผู้มีพระภาคว่า พระพุทธเจ้าข้า ฯ
พระผู้มีพระภาคได้ตรัสดังนี้ว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็ความเกิดขึ้นแห่งทุกข์เป็นไฉน เพราะอาศัยจักษุและรูปจึงเกิดจักขุวิญญาณ ความประชุมแห่งธรรม ๓ ประการเป็นผัสสะ เพราะผัสสะเป็นปัจจัยจึงเกิดเวทนา เพราะเวทนาเป็นปัจจัยจึงเกิดตัณหา ภิกษุทั้งหลาย นี้แลเป็นความเกิดขึ้นแห่งทุกข์เพราะอาศัยหูและเสียง … เพราะอาศัยจมูกและกลิ่น … เพราะอาศัยลิ้นและรส …เพราะอาศัยกายและโผฏฐัพพะ … เพราะอาศัยใจและธรรมจึงเกิดมโนวิญญาณ ความประชุมแห่งธรรม ๓ ประการเป็นผัสสะ เพราะผัสสะเป็นปัจจัยจึงเกิดเวทนา เพราะเวทนาเป็นปัจจัยจึงเกิดตัณหา ภิกษุทั้งหลาย นี้แลเป็นความเกิดขึ้นแห่งทุกข์ ฯ
ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็ความดับแห่งทุกข์เป็นไฉน เพราะอาศัยจักษุและรูปจึงเกิดจักขุวิญญาณ ความประชุมแห่งธรรม ๓ ประการเป็นผัสสะเพราะผัสสะเป็นปัจจัยจึงเกิดเวทนา เพราะเวทนาเป็นปัจจัยจึงเกิดตัณหา เพราะตัณหานั้นเทียวดับด้วยสำรอกโดยไม่เหลืออุปาทานจึงดับ เพราะอุปาทานดับภพจึงดับ เพราะภพดับชาติจึงดับ เพราะชาติดับชราและมรณะโสกปริเทวทุกขโทมนัสและอุปายาสจึงดับ ความดับแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ ย่อมมีด้วยประการอย่างนี้ ภิกษุทั้งหลาย นี้แลเป็นความดับแห่งทุกข์ เพราะอาศัยหูและเสียง …เพราะอาศัยจมูกและกลิ่น … เพราะอาศัยลิ้นและรส … เพราะอาศัยกายและโผฏฐัพพะ … เพราะอาศัยใจและธรรม จึงเกิดมโนวิญญาณ ความประชุมแห่งธรรม ๓ ประการเป็นผัสสะ เพราะผัสสะเป็นปัจจัยจึงเกิดเวทนา เพราะเวทนาเป็นปัจจัยจึงเกิดตัณหา เพราะตัณหานั้นเทียวดับด้วยสำรอกโดยไม่เหลืออุปาทานจึงดับ เพราะอุปาทานดับภพจึงดับ เพราะภพดับชาติจึงดับ เพราะชาติดับชราและมรณะโสกปริเทวทุกขโทมนัสและอุปายาสจึงดับ ความดับแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ ย่อมมีด้วยประการอย่างนี้ ภิกษุทั้งหลาย นี้แลเป็นความดับแห่งทุกข์ ฯ
จบ สูตรที่ ๓
- 0.1
Saṁyutta Nikāya 12.43
Linked Discourses 12.43
- 0.2
5. Gahapativagga
5. Householders
Dukkhasutta
Suffering
- 1.1
Sāvatthiyaṁ viharati.
At Sāvatthī.
- 1.2
“Dukkhassa, bhikkhave, samudayañca atthaṅgamañca desessāmi.
“Mendicants, I will teach you the origin and disappearance of suffering.
- 1.3
Taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
Listen and apply your mind well, I will speak.”
- 1.4
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
“Yes, sir,” they replied.
- 1.5
Bhagavā etadavoca:
The Buddha said this:
- 2.1
“Katamo ca, bhikkhave, dukkhassa samudayo?
“And what, mendicants, is the origin of suffering?
- 2.2
Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṁ. Tiṇṇaṁ saṅgati phasso.
Eye consciousness arises dependent on the eye and sights. The meeting of the three is contact.
- 2.3
Phassapaccayā vedanā;
Contact is a requirement for feeling.
- 2.4
vedanāpaccayā taṇhā.
Feeling is a requirement for craving. …
- 2.5
Ayaṁ kho, bhikkhave, dukkhassa samudayo.
This is the origin of suffering.
- 3.1
Sotañca paṭicca sadde ca uppajjati sotaviññāṇaṁ …pe…
Ear consciousness arises dependent on the ear and sounds. …
- 3.2
ghānañca paṭicca gandhe ca …pe…
Nose consciousness arises dependent on the nose and smells. …
- 3.3
jivhañca paṭicca rase ca …pe…
Tongue consciousness arises dependent on the tongue and tastes. …
- 3.4
kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca …pe…
Body consciousness arises dependent on the body and touches. …
- 3.5
manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṁ. Tiṇṇaṁ saṅgati phasso.
Mind consciousness arises dependent on the mind and ideas. The meeting of the three is contact.
- 3.6
Phassapaccayā vedanā;
Contact is a requirement for feeling.
- 3.7
vedanāpaccayā taṇhā.
Feeling is a requirement for craving. …
- 3.8
Ayaṁ kho, bhikkhave, dukkhassa samudayo.
This is the origin of suffering.
- 4.1
Katamo ca, bhikkhave, dukkhassa atthaṅgamo?
And what is the disappearance of suffering?
- 4.2
Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṁ. Tiṇṇaṁ saṅgati phasso.
Eye consciousness arises dependent on the eye and sights. The meeting of the three is contact.
- 4.3
Phassapaccayā vedanā;
Contact is a requirement for feeling.
- 4.4
vedanāpaccayā taṇhā.
Feeling is a requirement for craving.
- 4.5
Tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho;
When that craving fades away and ceases with no residue left behind, grasping ceases.
- 4.6
upādānanirodhā bhavanirodho;
When grasping ceases, continued existence ceases.
- 4.7
bhavanirodhā jātinirodho;
When continued existence ceases, rebirth ceases.
- 4.8
jātinirodhā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti.
When rebirth ceases, old age and death, sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress cease.
- 4.9
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.
That is how this entire mass of suffering ceases.
- 4.10
Ayaṁ kho, bhikkhave, dukkhassa atthaṅgamo.
This is the disappearance of suffering.
- 5.1
Sotañca paṭicca sadde ca uppajjati sotaviññāṇaṁ …pe…
Ear consciousness arises dependent on the ear and sounds. …
- 5.2
ghānañca paṭicca gandhe ca …pe…
Nose consciousness arises dependent on the nose and smells. …
- 5.3
jivhañca paṭicca rase ca …pe…
Tongue consciousness arises dependent on the tongue and tastes. …
- 5.4
kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca …pe…
Body consciousness arises dependent on the body and touches. …
- 5.5
manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṁ. Tiṇṇaṁ saṅgati phasso.
Mind consciousness arises dependent on the mind and ideas. The meeting of the three is contact.
- 5.6
Phassapaccayā vedanā;
Contact is a requirement for feeling.
- 5.7
vedanāpaccayā taṇhā.
Feeling is a requirement for craving.
- 5.8
Tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho;
When that craving fades away and ceases with no residue left behind, grasping ceases.
- 5.9
upādānanirodhā bhavanirodho;
When grasping ceases, continued existence ceases.
- 5.10
bhavanirodhā jātinirodho;
When continued existence ceases, rebirth ceases.
- 5.11
jātinirodhā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti.
When rebirth ceases, old age and death, sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress cease.
- 5.12
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.
That is how this entire mass of suffering ceases.
- 5.13
Ayaṁ kho, bhikkhave, dukkhassa atthaṅgamo”ti.
This is the disappearance of suffering.”
- 5.14
Tatiyaṁ.
- แหล่งที่มา
- SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 ·
sn12.43 - ฉบับที่ใช้
- Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
- English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
- พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
- การเทียบฉบับ
- มุมมองแต่ละฉบับระบบวางตัวบทของแต่ละฉบับไว้ให้เทียบเท่านั้น ไม่สรุปว่าฉบับใดตรงหรือต่างจากฉบับใด และไม่ตัดสินว่าฉบับใดถูกกว่า — การเทียบเชิงความหมายต้องมาจากผู้รู้ที่ระบุตัวตนได้
- สิทธิ์การใช้งาน
- สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ