พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · อาสวทุกะ
ปัจจยวาร เล่ม ๔๒
Text layerBuddha’s wordsItems ๓๓๖–๓๓๙ (Royal Thai)2/4 in อาสวทุกะ4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๓ อาสวทุกะ ปัจจยวาร (Royal Thai Volume 42 · Mahachula Volume 42 · Mahamakut Volume 88 · Chaloem Phrakiat Volume 42)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 42, pp. 244–247
ในมัคคปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร ...
ในอวิคตปัจจัย ” ” ๒ ”
จบ ปัจจนียานุโลม
(จบ ปฏิจจวาร)
(สหชาตวารเหมือนกับปฏิจจวาร)
๑๔. อาสวทุกะ ๓. ปัจจยวาร
๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
{๓๓๖} [๑๐] สภาวธรรมที่เป็นอาสวะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (บทที่มีอาสวะเป็นมูล มี ๓ วารเหมือนกับปฏิจจวาร)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอาสวะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นอาสวะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัย ขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ไม่เป็นอาสวะอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่เป็นอาสวะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นอาสวะอาศัยขันธ์ที่ไม่เป็นอาสวะเกิดขึ้น สภาวธรรมที่เป็นอาสวะอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... (๒)
สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่ไม่เป็นอาสวะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ที่เป็นอาสวะและจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ไม่เป็นอาสวะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๓)
[๑๑] สภาวธรรมที่เป็นอาสวะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่ไม่เป็นอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ทิฏฐาสวะ อวิชชาสวะอาศัยกามาสวะและสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น (พึงผูกให้เป็นจักรนัย) ทิฏฐาสวะ อวิชชาสวะอาศัยกามาสวะและหทัยวัตถุเกิดขึ้น (พึงผูกให้เป็นจักรนัย) (๑)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอาสวะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่ไม่เป็นอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นอาสวะและสภาวธรรมที่เป็นอาสวะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ขันธ์ที่ไม่ใช่อาสวะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอาสวะและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... (๒)สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่ไม่เป็นอาสวะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่ไม่เป็นอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ทิฏฐาสวะ อวิชชาสวะ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นอาสวะและกามาสวะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (พึงผูกให้เป็นจักรนัย) ทิฏฐาสวะ อวิชชาสวะและสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยกามาสวะและหทัยวัตถุเกิดขึ้น (พึงผูกให้เป็นจักรนัย ย่อ) (๓)
๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร
{๓๓๗} [๑๒] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”
ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ” ...
ในวิปากปัจจัย ” ๑ ” ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”
จบ อนุโลม
๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร
นเหตุปัจจัย
{๓๓๘} [๑๓] สภาวธรรมที่ไม่เป็นอาสวะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอาสวะเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นอาสวะซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ... (พึงเพิ่มข้อความเข้ามาจนถึงพวกอสัญญสัตว์) จักขุวิญญาณอาศัยจักขายตนะเกิดขึ้น ... กายวิญญาณอาศัยกายายตนะเกิดขึ้น ... ขันธ์ที่ไม่เป็นอาสวะซึ่งเป็นอเหตุกะอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่เป็นอาสวะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอาสวะเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... (๒)
๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร
{๓๓๙} [๑๔] ในนเหตุปัจจัย มี ๒ วาร
ในนอารัมมณปัจจัย ” ๓ ”
ในนอธิปติปัจจัย ” ๙ ” ...
ในนกัมมปัจจัย ” ๓ ” ...
ในนวิปปยุตตปัจจัย ” ๙ ”
ในโนนัตถิปัจจัย ” ๓ ”
ในโนวิคตปัจจัย ” ๓ ”
(การนับทั้งหมด พึงนับอย่างนี้)
(จบ ปัจจยวาร)
(นิสสยวารเหมือนกับปัจจยวาร)
๑๔. อาสวทุกะ ๕. สังสัฏฐวาร
๑-๔. ปัจจยานุโลมาทิ
{๓๔๐} [๑๕] สภาวธรรมที่เป็นอาสวะเจือปนกับสภาวธรรมที่เป็นอาสวะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ทิฏฐาสวะ อวิชชาสวะเจือปนกับกามาสวะเกิดขึ้น ... (พึงผูกให้เป็นจักรนัย ย่อ){๓๔๑} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”
(ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๙ วาร)
ในวิปากปัจจัย มี ๑ วาร ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”
{๓๔๒} ในนเหตุปัจจัย ” ๒ ”
ในนอธิปติปัจจัย ” ๙ ”
ในนปุเรชาตปัจจัย ” ๙ ”
ในนปัจฉาชาตปัจจัย ” ๙ ”
ในนอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”
ในนกัมมปัจจัย ” ๓ ”
ในนวิปากปัจจัย ” ๙ ”
ในนฌานปัจจัย ” ๑ ”
ในนมัคคปัจจัย ” ๑ ”
ในนวิปปยุตตปัจจัย ” ๙ ”
(การนับก็ดี สัมปยุตตวารก็ดีเหมือนกับสังสัฏฐวาร)
(จบ สังสัฏฐวาร)
End of ปัจจยวาร