ปฏิจจวาร เล่ม ๔๒

ปรามาสญฺเจวปรามฏฺฐญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ๔ ปรามฏฺโฐเจวโนจปรามาโส ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ปรามาสํ ปฏิจฺจ สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ ฯ ปรามฏฺฐญฺเจวโนจปรามาสํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ปรามฏฺโฐเจวโนจปรามาโส ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ปรามฏฺฐญฺเจวโนจปรามาสํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ ยาว อชฺฌตฺติกา มหาภูตา ฯ ปรามฏฺฐญฺเจวโนจปรามาสํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ปรามาโสเจวปรามฏฺโฐจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ปรามฏฺเฐเจวโนจปรามาเส ขนฺเธ ปฏิจฺจ ปรามาโส ฯ

ปรามฏฺฐญฺเจวโนจปรามาสํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ปรามาโสเจวปรามฏฺโฐจ ปรามฏฺโฐเจวโนจปรามาโส จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ปรามฏฺฐญฺเจวโนจปรามาสํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา ปรามาโส จ จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... ฯ ปรามาสญฺเจวปรามฏฺฐญฺจ ปรามฏฺฐญฺเจวโนจปรามาสญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ปรามฏฺโฐเจวโนจปรามาโส ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ปรามฏฺฐญฺเจวโนจปรามาสํ เอกํ ขนฺธญฺจ ปรามาสญฺจ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ สพฺเพ วารา ยถา ปรามาสทุกํ เอวํ กาตพฺพํ นินฺนานากรณํ ฯ

ธรรมที่เป็นปรามัฏฐธรรม แต่ไม่ใช่ปรามาสธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้ง

ปรามาสธรรม และปรามัฏฐธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ สัมปยุตตขันธ์ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยปรามาสธรรม

ธรรมที่เป็นปรามัฏฐธรรมแต่ไม่ใช่ปรามาสธรรม อาศัยธรรมที่เป็นปรามัฏฐธรรม แต่

ไม่ใช่ปรามาสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นปรามัฏฐธรรม แต่ไม่ใช่

ปรามาสธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ตลอดถึงอัชฌัตติกมหาภูตรูป

ธรรมที่เป็นทั้งปรามาสธรรมและปรามัฏฐธรรม อาศัยธรรมที่เป็นปรามัฏฐธรรม แต่ไม่ใช่ปรามาสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ปรามาสธรรม อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นปรามัฏฐธรรม แต่ไม่ใช่ปรามาสธรรมธรรมที่เป็นทั้งปรามาสธรรมและปรามัฏฐธรรม และธรรมที่เป็นปรามัฏฐธรรม แต่ไม่ใช่ปรามาสธรรม อาศัยธรรมที่เป็นปรามัฏฐธรรม แต่ไม่ใช่ปรามาสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ และปรามาสธรรม และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ที่เป็นปรามัฏฐ-ธรรม แต่ไม่ใช่ปรามาสธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ

ธรรมที่เป็นปรามัฏฐธรรม แต่ไม่ใช่ปรามาสธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งปรามาสธรรมและปรามัฏฐธรรม และธรรมที่เป็นปรามัฏฐธรรม แต่ไม่ใช่ปรามาสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นปรามัฏฐธรรม แต่ไม่ใช่

ปรามาสธรรม และปรามาสธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ

ฯลฯ

วาระทั้งหมดพึงกระทำเหมือนกับปรามาสทุกะ ไม่มีแตกต่างกัน