พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
ปฏิจจวาร เล่ม ๔๒
Text layerBuddha’s wordsItems ๔๙๗ (Royal Thai)4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๓ ปฏิจจวาร (Royal Thai Volume 42 · Mahachula Volume 42 · Mahamakut Volume 88 · Chaloem Phrakiat Volume 42)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 42, pp. 384–385
๒๕. สัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิยทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร
{๔๙๗} [๑๑๖] สภาวธรรมที่วิปปยุตจากสัญโญชน์แต่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์ อาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากสัญโญชน์แต่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่วิปปยุตจากสัญโญชน์แต่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (พึงเพิ่มข้อความเข้ามาจนถึงพวกอสัญญสัตว์และมหาภูตรูปทั้งหลาย)สภาวธรรมที่วิปปยุตจากสัญโญชน์และที่ไม่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์ อาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากสัญโญชน์และที่ไม่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่วิปปยุตจากสัญโญชน์ และที่ไม่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... อาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากสัญโญชน์และที่ไม่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์เกิดขึ้น ... (พึงจัดวารทั้ง ๒ เข้าด้วย)
(ทุกะนี้ เหมือนกับโลกิยทุกะ ในจูฬันตรทุกะ ไม่มีข้อแตกต่างกัน)
จบ สัญโญชนวิปปยุตสัญโญชนิยทุกะ
จบ สัญโญชนโคจฉกะ
๕. คันถโคจฉกะ
๒๖. คันถทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
{๔๙๘} [๑] สภาวธรรมที่เป็นคันถะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นคันถะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ อภิชฌากายคันถะอาศัยสีลัพพตปรามาสกายคันถะเกิดขึ้น สีลัพพตปรามาสกายคันถะอาศัยอภิชฌากายคันถะเกิดขึ้น อภิชฌากายคันถะอาศัยอิทังสัจจาภินิเวสกายคันถะ อิทังสัจจาภินิเวสกายคันถะอาศัยอภิชฌากายคันถะเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่ไม่เป็นคันถะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นคันถะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตขันธ์ทั้งหลายและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยสภาวธรรมที่เป็นคันถะเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่เป็นคันถะและที่ไม่เป็นคันถะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นคันถะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ อภิชฌากายคันถะ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยสีลัพพตปรามาสกายคันถะเกิดขึ้น (พึงผูกให้เป็นจักรนัย) (๓)
[๒] สภาวธรรมที่ไม่เป็นคันถะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นคันถะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นคันถะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... (๑)
End of ปฏิจจวาร