ปฏิจจวาร เล่ม ๔๒

ปรามฏฺฐํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ปรามฏฺโฐ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ปรามฏฺฐํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ ฯเปฯ เทฺว ขนฺเธ ฯเปฯ ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ (ยาว อชฺฌตฺติกา มหาภูตา.)

ปรามฏฺฐํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ฯเปฯ (ปรามฏฺฐทุกํ, ยถา จูฬนฺตรทุเก โลกิยทุกํ, เอวํ กาตพฺพํ, นินฺนานากรณํ.) ปรามฏฺฐทุกํ นิฏฺฐิตํ. ๕๒. ปรามาสสมฺปยุตฺตทุก ๑. ปฏิจฺจวาร ๑. ปจฺจยานุโลม ๑. วิภงฺควาร

สภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของปรามาสอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของปรามาสเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอารมณ์ของปรามาสเกิดขึ้น ฯลฯ อาศัยขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ (พึงเพิ่มข้อความจนถึงมหาภูตรูปภายใน)... อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของปรามาส ฯลฯ (พึงเพิ่มปรามัฏฐทุกะ เหมือนโลกิยทุกะในจูฬันตรทุกะ ไม่มีข้อแตกต่างกัน)

ปรามัฏฐทุกะ จบ