สังสัฏฐวาร เล่ม ๔๒

นเหตุํ สเหตุกํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ นเหตุ สเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ สเหตุกํ เอกํ ขนฺธํ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ ... ฯ

นเหตุสเหตุกธรรม คลุกเคล้ากับ นเหตุสเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๑ ที่เป็นนเหตุสเหตุกธรรม ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ

เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เทฺว อธิปติยา เอกํ อนนฺตเร เทฺว สพฺพตฺถ เทฺว มคฺเค เอกํ อวิคเต เทฺว ฯ

อนุโลมํ นิฏฺฐิตํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒

ในอธิปติปัจจัย มี " ๑

ในอนันตรปัจจัย มี " ๒

ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๒

ในวิคตปัจจัย มี " ๑

ในอวิคตปัจจัย มี " ๒

อนุโลม จบ

นเหตุํ อเหตุกํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ นเหตุ อเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: นเหตุํ อเหตุกํ เอกํ ขนฺธํ ... นเหตู อเหตุกา๕ ขนฺธา ปฏิสนฺธิกฺขเณ ... ฯ

นเหตุอเหตุกธรรม คลุกเคล้ากับ นเหตุอเหตุกธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะ

เหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๑ ที่เป็นนเหตุอเหตุกธรรม ฯลฯ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นนเหตุอเหตุกธรรมในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ

นเหตุยา เอกํ นอธิปติยา เทฺว นปุเรชาเต เทฺว นปจฺฉาชาเต เทฺว นอาเสวเน เทฺว นกมฺเม เทฺว นวิปาเก เทฺว นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นวิปฺปยุตฺเต เทฺว ฯ

ปจฺจนียํ นิฏฺฐิตํ ฯ

เอวํ อวเสสาปิ เทฺว คณนา คเณตพฺพา ฯ

สมฺปยุตฺตวาโร สํสฏฺฐวารสทิโส ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๒

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๒

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๒

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๒

ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๒

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๒

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มีวาระ ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๒

ปัจจนียะ จบ

การนับ ๑ อย่างแม้ที่ยังเหลือ พึงนับอย่างนี้สัมปยุตตวาร เหมือนกับ สังสัฏฐวาร