พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · นีวรณสัมปยุตตทุกะ
ปฏิจจวาร เล่ม ๔๒
Text layerBuddha’s wordsItems ๖๑๑–๖๑๖ (Royal Thai)1/4 in นีวรณสัมปยุตตทุกะ4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๓ นีวรณสัมปยุตตทุกะ ปฏิจจวาร (Royal Thai Volume 42 · Mahachula Volume 42 · Mahamakut Volume 88 · Chaloem Phrakiat Volume 42)
The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.
ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 88, pp. 681–685
๔๖. นีวรณสัมปยุตตทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๑๑] ๑. นีวรณสัมปยุตตธรรม อาศัยนีวรณสัมปยุตตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นนีวรณสัมปยุตตธรรม ฯลฯ
ขันธ์ ๒.
๒. นีวรณวิปปยุตตธรรม อาศัยนีวรณสัมปยุตตธรรม.
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นนีวรณสัมปยุตตธรรม.
๓. นีวรณสัมปยุตตธรรม และนีวรณวิปปยุตตธรรม
อาศัยนีวรณสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นนีวรณสัมป-ยุตตธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒.
๔. นีวรณวิปปยุตตธรรม อาศัยนีวรณวิปปยุตตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นนีวรณวิปปยุตตธรรมยุตตธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒.
ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ ตลอดถึงอัชฌัตติกมหาภูตรูป.
๕. นีวรณวิปปยุตตธรรม อาศัยนีวรณสัมปยุตตธรรม
และนีวรณวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นนีวรณสัมปยุตตธรรมและมหาภูตรูปทั้งหลาย
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๖๑๒] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระในอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในนัตถิปัจจัย มี ๒ วาระ ในวิคตปัจจัย มี๒ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.
ปัจจนียนัย
๑. นเหตุปัจจัย
[๖๑๓] ๑. นีวรณสัมปยุตตธรรม อาศัยนีวรณสัมปยุตตธรรมเกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย
คือ อวิชชานิวรณ์ อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ.
๒. นีวรณวิปปยุตตธรรม อาศัยนีวรณวิปปยุตตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ นีวรณวิปปยุตตธรรม ซึ่งเป็นอเหตุกะ ฯลฯ ตลอดถึงอสัญญสัตว์.
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๖๑๔] ในนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระในนอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ในนอนันตรปัจจัย๑ มี ๕ วาระ ในนสมนันตร-ปัจจัย มี ๕ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๕ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัยมี ๓ วาระ ในปุเรชาติปัจจัย มี ๔ วาระ ในนปัจฉาชาติปัจจัย มี ๕ วาระในนอาเสวนปัจจัย มี ๕ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๒ วาระ ในนวิปากปัจจัยวาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอินทริยปัจจัย มี ๑ วาระในนฌานปัจจัยมี ๑ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๓วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๓ วาระ ในโน-วิคตปัจจจัย มี ๓ วาระ.
อนุโลมปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ
[๖๑๕] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ในนอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๔ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี๒ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๕ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ ในโนนัตถิปัจจัยมี ๓ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี๓ วาระ.
๑. ม. นอนันตระ ถึง นอุปนิสสยะ แต่ละปัจจัยมี ๓ วาระ.
ปัจจนียานุโลมนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม
[๖๑๖] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ...ฯลฯ
ในมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ...ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.
แม้สหชาตวาระ ก็พึงกระทำอย่างที่กล่าวมาแล้ว.
ปัจจยวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๑๗] ๑. นีวรณสัมปยุตตธรรม อาศัยนีวรณสัปปยุตตธรรมเกิดขึ้น เพราะปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นนีวรณวิปป-ยุตตธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ
ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ มหาภูตรูป ๑ ฯลฯ
ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นนีวรณวิปปยุตตธรรม อาศัยหทยวัตถุ.
๓. นีวรณสัมปยุตตธรรม อาศัยนีวรณวิปปยุตตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นนีวรณสัมปปยุตตธรรม อาศัยหทยวัตถุ.
๔. นีวรณสัมปยุตตธรรม และนีวรณวิปปยุตตธรรม
อาศัยนีวรณวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นนีวรณสัมปยุตธรรม อาศัยหทยวัตถุ.
จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย.
End of ปฏิจจวาร