arnon.worldSign in

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน อนุโลมติกปัฏฐาน · เวทนาติกะ

ปัญหาวาร เล่ม ๔๐

Text layerBuddha’s wordsItems ๑๑๔๐–๑๑๙๑ (Royal Thai)1/15 in ปัญหาวาร4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ อนุโลมติกปัฏฐาน เวทนาติกะ ปัญหาวาร (Royal Thai Volume 40 · Mahachula Volume 40 · Mahamakut Volume 86 · Chaloem Phrakiat Volume 40)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 40, pp. 718–737

Page 718

๕. สังสัฏฐวาร

{๑๑๓๘} [๓๖] สภาวธรรมที่เจือปนกับสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ...

๖. สัมปยุตตวาร

{๑๑๓๙} [๓๗] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาสัมปยุตด้วยสภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ สัมปยุตด้วย ขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ สัมปยุตด้วยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (ย่อ)

จบ สัมปยุตตวาร

๒. เวทนาติกะ ๗. ปัญหาวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๑๑๔๐} [๓๘] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุที่สัมปยุตด้วย สุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายโดยเหตุปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ สภาวธรรมที่เป็นเหตุที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ ทั้งหลายโดยเหตุปัจจัย (๑){๑๑๔๑} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุต ด้วยทุกขเวทนาโดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุที่สัมปยุตด้วย ทุกขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายโดยเหตุปัจจัย (๑){๑๑๔๒} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุที่

Page 719

สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายโดยเหตุปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ สภาวธรรมที่เป็นเหตุที่สัมปยุตด้วยอทุมขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายโดยเหตุปัจจัย (๑)

อารัมมณปัจจัย

{๑๑๔๓} [๓๙] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยอารัมมณปัจจัย คือ บุคคลให้ทาน สมาทานศีล รักษาอุโบสถด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา แล้วพิจารณาด้วยจิตที่สัมปยุต ด้วยสุขเวทนา ออกจากฌานที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ออกจากมรรค ออกจากผล แล้วพิจารณาด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา พระอริยะทั้งหลายมี จิตสัมปยุตด้วยสุขเวทนา พิจารณากิเลสที่ละได้แล้ว ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาพิจารณากิเลสที่ข่มได้แล้ว รู้กิเลสที่เคยเกิดขึ้นแล้วในก่อน เห็น แจ้งขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยความเป็นสภาวะไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตาด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา

ยินดีเพลิดเพลิน เพราะปรารภขันธ์นั้น ราคะและทิฏฐิที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาจึงเกิดขึ้น เพราะปรารภขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ขันธ์ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาจึงเกิดขึ้น (๑){๑๑๔๔} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วย ทุกขเวทนาโดยอารัมมณปัจจัย คือ บุคคลให้ทาน สมาทานศีล รักษาอุโบสถด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาแล้วกลับมีวิปฏิสาร โทมนัสจึงเกิดขึ้นในเมื่อฌานที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเสื่อมไป โทมนัสจึงเกิดขึ้นแก่บุคคลผู้มีวิปฏิสาร เพราะปรารภขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ขันธ์ที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาจึงเกิดขึ้น (๒)

{๑๑๔๕} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุต ด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยอารัมมณปัจจัย คือ บุคคลให้ทาน สมาทานศีล

Page 720

รักษาอุโบสถด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา แล้วพิจารณาด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ออกจากฌานที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ออกจากมรรคจากผลแล้วพิจารณาด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา พระอริยะทั้งหลายมีจิตสัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา พิจารณากิเลสที่ละได้แล้ว ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา พิจารณากิเลสที่ข่มได้แล้ว รู้กิเลสที่เคยเกิดขึ้นแล้วในก่อน เห็นแจ้งขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยความเป็นสภาวะไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตาด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ยินดีเพลิดเพลิน เพราะปรารภขันธ์นั้น ราคะ ทิฏฐิวิจิกิจฉา อุทธัจจะที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาจึงเกิดขึ้น

พระอริยะทั้งหลายรู้จิตของบุคคลผู้มีความพรั่งพร้อมด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาด้วยเจโตปริยญาณ ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่เจโตปริยญาณ ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ยถากัมมูปคญาณ อนาคตังสญาณ อาวัชชนะโดยอารัมมณปัจจัย เพราะปรารภขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ขันธ์ที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาจึงเกิดขึ้น (๓){๑๑๔๖} [๔๐] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาโดยอารัมมณปัจจัย คือ เพราะปรารภโทสะ โทสะ โมหะ จึงเกิดขึ้น เพราะปรารภโมหะที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา โมหะ โทสะ จึงเกิดขึ้น เพราะปรารภกายวิญญาณที่สหรคตด้วยทุกข์ โทสะ โมหะจึงเกิดขึ้น เพราะปรารภขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา ขันธ์ที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา จึงเกิดขึ้น (๑)

{๑๑๔๗} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุต ด้วยสุขเวทนาโดยอารัมมณปัจจัย คือ พระอริยะทั้งหลายมีจิตสัมปยุตด้วยสุขเวทนา พิจารณากิเลสที่ละได้แล้ว ที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา พิจารณากิเลสที่ข่มได้แล้ว รู้กิเลสที่เคยเกิดขึ้นแล้วในก่อน เห็นแจ้งขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาโดยความเป็นสภาวะไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา

Page 721

ด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา เพราะปรารภขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา ขันธ์ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาจึงเกิดขึ้น (๒)

{๑๑๔๘} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุต ด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยอารัมมณปัจจัย คือ พระอริยะทั้งหลายมีจิตสัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา พิจารณากิเลสที่ละได้แล้วที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา พิจารณากิเลสที่ฃ่มได้แล้ว รู้กิเลสที่เคยเกิดขึ้นแล้วในก่อนเห็นแจ้งขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาโดยความเป็นสภาวะไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา ด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา รู้จิตของ บุคคลผู้มีความพรั่งพร้อมด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาด้วยเจโตปริยญาณ ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเป็นปัจจัยแก่เจโตปริยญาณ ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ยถากัมมูปคญาณ

อนาคตังสญาณ อาวัชชนะโดยอารัมมณปัจจัย เพราะปรารภขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา ขันธ์ที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา จึงเกิดขึ้น (๓){๑๑๔๙} [๔๑] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยอารัมมณปัจจัย คือ บุคคลให้ทาน สมาทานศีล รักษาอุโบสถด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาแล้วพิจารณาด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา บุคคลออกจากฌานที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ออกจากมรรค จากผลแล้วพิจารณาด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา พระอริยะทั้งหลายมีจิตสัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา พิจารณากิเลสที่ละได้แล้ว ที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา พิจารณากิเลสที่ข่มได้แล้ว รู้กิเลสที่เคยเกิดขึ้นแล้วในก่อน บุคคลเห็นแจ้งขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยความเป็นสภาวะไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตาด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนายินดีเพลิดเพลิน เพราะปรารภขันธ์นั้น ราคะ ทิฏฐิ วิจิกิจฉา อุทธัจจะที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาจึงเกิดขึ้น พระอริยบุคคลทั้งหลายรู้จิตของ

Page 722

บุคคลผู้มีความพรั่งพร้อมด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาด้วยเจโตปริยญาณ อากาสานัญจายตนะเป็นปัจจัยแก่วิญญาณัญจายตนะโดยอารัมมณปัจจัย ... อากิญจัญญายตนะเป็นปัจจัยแก่เนวสัญญานาสัญญายตนะโดยอารัมมณปัจจัย ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่อิทธิวิธญาณ เจโตปริยญาณ ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ยถากัมมูปคญาณ อนาคตังสญาณ อาวัชชนะโดยอารัมมณปัจจัย เพราะปรารภขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ขันธ์ที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาจึงเกิดขึ้น (๑)

{๑๑๕๐} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยอารัมมณปัจจัย คือ บุคคลให้ทาน สมาทานศีลรักษาอุโบสถด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาแล้วพิจารณาด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา บุคคลออกจากฌานที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาออกจากมรรค จากผลแล้วพิจารณาด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาพระอริยบุคคลทั้งหลายมีจิตสัมปยุตด้วยสุขเวทนา พิจารณากิเลสที่ละได้แล้วที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา พิจารณากิเลสที่ข่มได้แล้ว รู้กิเลสที่เคยเกิดขึ้นแล้วในก่อน ปรารภขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเห็นแจ้งโดยความเป็นสภาวะไม่เที่ยง เป็นทุกข์

เป็นอนัตตาด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ยินดีเพลิดเพลิน เพราะปรารภความยินดีเพลิดเพลิน นั้น ราคะ และทิฏฐิที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาจึงเกิดขึ้น ... เพราะปรารภขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ขันธ์ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา จึงเกิดขึ้น (๒){๑๑๕๑} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุต ด้วยทุกขเวทนาโดยอารัมมณปัจจัย คือ เมื่อบุคคลให้ทาน สมาทานศีล รักษาอุโบสถด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาแล้วกลับมีวิปฏิสารโทมนัสจึงเกิดขึ้น เมื่อฌานที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเสือมไป โทมนัส

Page 723

จึงเกิดขึ้นแก่บุคคลผู้มีวิปฏิสาร เพราะปรารภขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยอทุกขมุสขเวทนา ขันธ์ที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาจึงเกิดขึ้น (๓)

อธิปติปัจจัย

{๑๑๕๒} [๔๒] สกาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สกาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติปัจจัย สหชาตาธิปติปัจจัย

ที่เป็นอารัมมณาธิปติปัจจัยได้แก่ บุคคลให้ทาน สมาทานศีล รักษาอุโบสถด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ทำกุศลนั้นให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่นแล้วพิจารณาด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา บุคคลออกจากฌานที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ออกจากมรรค จากผล ทำฌานเป็นต้นนั้นให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น แล้วพิจารณาด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ทำขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่นด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาแล้วยินดีเพลิดเพลินเพราะทำความยินดีเพลิดเพลินนั้นให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น ราคะและทิฏฐิที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาจึงเกิดขึ้น ...

ที่เป็นสหชาตาธิปติปัจจัย ได้แก่ อธิปติธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายโดยอธิปติปัจจัย (๑)

{๑๑๕๓} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สกาวธรรมที่สัมปยุต ด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติปัจจัย ได้แก่ บุคคลให้ทาน สมาทานศีล รักษาอุโบสถด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา แล้วทำกุศลนั้นให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น พิจารณาด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา บุคคลออกจากฌานที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาออกจากมรรค จากผล แล้วทำฌานเป็นต้นนั้นให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น

Page 724

พิจารณาด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ทำขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่นด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาแล้วยินดีเพลิดเพลิน เพราะทำความยินดีเพลิดเพลินนั้นให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น ราคะและทิฏฐิที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาจึงเกิดขึ้น (๒)

{๑๑๕๔} [๔๓] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาโดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติปัจจัย ได้แก่ อธิปติธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายโดยอธิปติปัจจัย (๑)

{๑๑๕๕} [๔๔] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติปัจจัย สหชาตาธิปติปัจจัย

ที่เป็นอารัมมณาธิปติปัจจัย ได้แก่ บุคคลให้ทาน สมาทานศีล รักษาอุโบสถด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา แล้วทำกุศลนั้นให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น พิจารณาด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาบุคคลออกจากฌานที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ออกจากมรรค จากผลแล้วทำกุศลนั้นให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น พิจารณาด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ทำขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่นด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาแล้วยินดีเพลิดเพลิน เพราะทำความยินดีเพลิดเพลินนั้นให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น ราคะและทิฏฐิที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาจึงเกิดขึ้นที่เป็นสหชาตาธิปติปัจจัย ได้แก่ อธิปติธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายโดยอธิปติปัจจัย (๑)

{๑๑๕๖} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติ-

Page 725

ปัจจัย ได้แก่ บุคคลให้ทาน สมาทานศีล รักษาอุโบสถด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาแล้วทำกุศลนั้นให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น พิจารณาด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา บุคคลออกจากฌานที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ออกจากมรรค จากผลแล้วทำฌานเป็นต้นนั้นให้เป็นอารมณ์ อย่างหนักแน่น พิจารณาด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ทำขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่นด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา แล้วยินดีเพลิดเพลิน เพราะทำความยินดีเพลิดเพลินนั้นให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น ราคะและทิฏฐิที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาจึงเกิดขึ้น (๒)

อนันตรปัจจัย

{๑๑๕๗} ![๔๕] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยอนันตรปัจจัย คือ ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอนันตรปัจจัย อนุโลมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่โคตรภูที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยอนันตรปัจจัย อนุโลมเป็นปัจจัยแก่โวทาน โคตรภูเป็นปัจจัยแก่มรรค โวทานเป็นปัจจัยแก่มรรค มรรคเป็นปัจจัยแก่ผล ผลเป็นปัจจัยแก่ผล อนุโลมเป็นปัจจัยแก่ผลสมาบัติที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยอนันตรปัจจัย ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่วุฏฐานะที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยอนันตรปัจจัย (๑){๑๑๕๘} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุต ด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยอนันตรปัจจัย คือ จุติจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่อุปบัติจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยอนันตรปัจจัยภวังค์ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่อาวัชชนะโดยอนันตรปัจจัยกายวิญญาณที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่มโนธาตุที่เป็นวิบากโดยอนันตร-

Page 726

ปัจจัย มโนวิญญาณธาตุที่เป็นวิบากที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่ มโนวิญญาณธาตุที่เป็นวิบากซึ่งสัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่มโนวิญญาณธาตุที่เป็นกิริยาโดยอนันตรปัจจัย ภวังค์ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา เป็นปัจจัยแก่ภวังค์ที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยอนันตรปัจจัย กุศล และอกุศลที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่วุฏฐานะที่สัมปยุตด้วย อทุกขมสุขเวทนา กิริยาเป็นปัจจัยแก่วุฏฐานะ ผลเป็นปัจจัยแก่วุฏฐานะ โดยอนันตรปัจจัย (๒)

{๑๑๕๙} [๔๖] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาโดยอนันตรปัจจัย คือ ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วย ทุกขเวทนาซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา ซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอนันตรปัจจัย (๑)

{๑๑๖๐} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุต ด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยอนันตรปัจจัย คือ กายวิญญาณที่สหรคตด้วย ทุกข์เป็นปัจจัยแก่มโนธาตุที่เป็นวิบากโดยอนันตรปัจจัย ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเป็นปัจจัยแก่วุฏฐานะที่สัมปยุตด้วยอุทกขมสุขเวทนา โดยอนันตรปัจจัย (๒)

{๑๑๖๑} [๔๗] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาว ธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยอนันตรปัจจัย คือ ขันธ์ทั้งหลาย ที่สัมปยุตด้วอทุกขมสุขเวทนาซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอนันตรปัจจัย อนุโลมที่ัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่โคตรภูที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยอนันตรปัจจัย อนุโลมเป็นปัจจัยแก่โวทาน โคตรภูเป็นปัจจัยแก่มรรค โวทานเป็นปัจจัยแก่มรรค มรรคเป็นปัจจัยแก่ผล ผลเป็นปัจจัยแก่ผล อนุโลมเป็นปัจจัยแก่ผลสมาบัติ เนวสัญญานาสัญญายตนะของพระอนาคามีผู้ออกจากนิโรธสมาบัติเป็นปัจจัยแก่ผลสมาบัติที่สัมปยุต

Page 727

ด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยอนันตรปัจจัย ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วย อทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่วุฏฐานะที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยอนันตรปัจจัย (๑)

{๑๑๖๒} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยอนันตรปัจจัย คือ จุติจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่อุปบัติจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยอนันตรปัจจัยอาวัชชนะเป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยอนันตรปัจจัย มโนธาตุที่เป็นวิบากเป็นปัจจัยแก่มโนวิญญาณ ธาตุที่เป็นวิบากซึ่งสัมปยุต ด้วยสุขเวทนาโดยอนันตรปัจจัย ภวังค์ที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่ภวังค์ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยอนันตรปัจจัย กุศลและอกุศลที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่วุฏฐานะที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนากิริยาเป็นปัจจัยแก่วุฏฐานะผลเป็นปัจจัยแก่วุฏฐานะเนวสัญญานาสัญญายตนะของพระอริยบุคคลผู้ออกจากนิโรธสมาบัติเป็นปัจจัยแก่ผลสมาบัติที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยอนันตรปัจจัย (๒){๑๑๖๓} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาโดยอนันตรปัจจัย คือ อาวัชชนะเป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาโดยอนันตรปัจจัย (๓)

สมนันฅรปัจจัย

{๑๑๖๔} [๔๘] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยสมนันตรปัจจั ย(สมนันตรปัจจัยเหมือนกับอนันตรปัจจัย)

สหชาตปัจจัย

{๑๑๖๕} [๔๙] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สกาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยสหชาตปัจจัย คือ ขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วย

Page 728

สุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่ขันธ์ ๒ โดยสหชาตปัจจัย ขันธ์ ๒ เป็นปัจจัยแก่ ขันธ์ ๑ โดยสหชาตปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ ๒ โดยสหชาตปัจจัย ขันธ์ ๒ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ ๑ โดย สหชาตปัจจัย (๑)

{๑๑๖๖} [๕๐] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาโดยสหชาตปัจจัย คือ ขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วย ทุกขเวทนาเป็นปัจจัยแก่ขันธ์ ๒ โดยสหชาตปัจจัย ขันธ์ ๒ เป็นปัจจัยแก่ ขันธ์ ๑ โดยสหชาตปัจจัย (ย่อมไม่ได้ปฏิสนธิที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา) (๑)

{๑๑๖๗} [๕๑] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่ สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยสหชาตปัจจัย คือ ขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่ขันธ์ ๒ โดยสหชาตปัจจัย ขันธ์ ๒ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ ๑ โดยสหชาตปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่ขันธ์ ๒ โดยสหชาตปัจจัย ขันธ์ ๒ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ ๑ โดยสหชาตปัจจัย (๑)

อัญญมัญญปัจจัยและนิสสยปัจจัย

{๑๑๖๘} [๕๒] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยอัญญมัญญปัจจัย เป็นปัจจัยโดยนิสสยปัจจัย

(อัญญมัญญปัจจัยก็ดี นิสสยปัจจัยก็ดี เหมือนกับสหชาตปัจจัย)

อุปนิสสยปจจัย

{๑๑๖๙} [๕๓] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยปัจจัย อนันตรูปนิสสยปัจจัย ปกตูปนิสสยปัจจัย …

Page 729

ที่เป็นปกตูปนิสสยป็จจัย ได้แก่ บุคคลอาศัยศรัทธาที่สัมปยุตด้วย สุขเวทนา จึงให้ทาน สมาทานศีล รักษาอุโบสถด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ทำฌานที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา วิปัสสนา มรรค สมาบัติให้เกิดขึ้น ก่อมานะ ถือทิฏฐิ บุคคลอาศัยศีลที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสุตะ... จาคะ ... ปัญญา ... ราคะ ... โมหะ ... มานะ ... ทิฏฐิ ... ความปรารถนา ... กายวิญญาณที่สหรคตด้วยสุข จึงให้ทานด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ... ทำสมาบัติให้เกิดขึ้น (ในหมวด ๕ ที่มีศรัทธาเป็นข้อแรก พึงเพิ่มคำว่า ก่อ มานะถือทิฏฐิ เข้าด้วย ส่วนในหมวดที่เหลือไม่ต้องเพิ่ม) บุคคลลักทรัพย์ พูดเท็จ พูดส่อเสียด พูดคำหยาบ

พูดเพ้อเจ้อ งัดแงะ ปล้นไม่ให้เหลือ ปล้นบ้านหลังเดียว ดักจี้ที่ทางเปลี่ยว ล่วงเกินภรรยาผู้อื่น ฆ่าชาวบ้าน ฆ่าชาวนิคมด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ศรัทธาที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ... ศีล ... สุตะ ... จาคะ ... ปัญญา ... ราคะ ... โมหะ ... มานะ ... ทิฏฐิ ... ความปรารถนา ... กายวิญญาณที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่ ศัรทธาที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ... แก่ศีล ... สุตะ ... จาคะ ... ปัญญา ... ราคะ ... โมหะ ... มานะ ... ทิฏฐิ ... ความปรารถนา ... เป็น ปัจจัยแก่กายวิญญาณที่สหรคตด้วยสุข เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุต ด้วยสุขเวทนาโดยอุปนิสสยปัจจัย (๑){๑๑๗๐} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุต

ด้วยทุกขเวทนาโดยอุปนิสสยปัจจัย มีอย่างเดียว คือ ปกตูปนิสสยปัจจัย ได้แก่ บุคคลอาศัยศรัทธาที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา จึงทำตนให้เดือดร้อนให้เร่าร้อน เสวยทุกข์ที่มีการแสวงหาเป็นมูล บุคคลอาศัยศีลที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ... สุตะ ... จาคะ ... ปัญญาที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา จึงทำตนให้เดือดร้อนให้เร่าร้อน เสวยทุกข์ที่มีการแสวงหาเป็นมูล บุคคลอาศัยราคะที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ... โมหะ ... มานะ ... ทิฏฐิ ... ความปรารถนา ... กายวิญณาณที่สหรคตด้วยสุขจึงฆ่าสัตว์ ลักทรัพย์ด้วยจิตที่สัมปยุตด้วย

Page 730

ทุกขเวทนา พูดเท็จ พูดส่อเสียด พูดคำหยาบ พูดเพ้อเจ้อ งัดแงะ ปล้นไม่ให้เหลือ ปล้นบ้านหลังเดียว ดักจี้ที่ทางเปลี่ยว ล่วงเกินภรรยาผู้อื่น ฆ่าชาวบ้าน ฆ่าชาวนิคม ฆ่ามารดา ฆ่าบิดา ฆ่าพระอรหันต์ มีจิตถูกโทสะประทุษร้าย ทำพระโลหิตของพระตถาคตให้ห้อ ทำลายสงฆ์ ศรัทธา ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ... ศีล ... สุตะ ... จาคะ ... ปัญญา ... ราคะ ... โมหะ ... มานะ ... ทิฏฐิ ... ความปรารถนา ... กายวิญญาณที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่โทสะ ... โมหะ ... เป็นปัจจัยแก่กายวิญญาณที่สหรคตด้วยทุกข์ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาโดยอุปนิสสยปัจจัย (๒)

{๑๑๗๑} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุต ด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยปัจจัย อนันตรูปนิสสยปัจจัย ปกตูปนิสสยปัจจัย

ที่เป็นปกตูปนิสสยปัจจัย ได้แก่ บุคคลอาศัยศรัทธาที่สัมปยุตด้วย สุขเวทนา จึงให้ทาน สมาทานศีล รักษาอุโบสถด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา จึงทำฌานที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา วิปัสสนา มรรค อภิญญา สมาบัติให้เกิดขึ้น ก่อมานะ ถือทิฏฐิ บุคคลอาศัยศีลที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ... สุตะ... จาคะ ... ปัญญา ... ราคะ ... โมหะ ... มานะ ... ทิฏฐิ ... ความปรารถนา ... กายวิญญาณที่สหรคตด้วยสุขจึงให้ทานด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ... ทำสมาบัติให้เกิดขึ้นลักทรัพย์ด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา พูดเท็จ พูดส่อเสียด พูดเพ้อเจ้อ งัดแงะ ปล้นไม่ให้เหลือ ปล้นบ้านหลังเดียว ดักจี้ที่ทางเปลี่ยว ล่วงเกินภรรยาผู้อื่น ฆ่าชาวบ้าน ฆ่าชาวนิคม ศรัทธาที่สัมปยุตด้วย สุขเวทนา ... ศีล ... สุตะ ... จาคะ ... ปัญญา ... ราคะ ... โมหะ ... มานะ ... ทิฏฐิ ... ความปรารถนา ... กายวิญญาณที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่ศรัทธาที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ... แก่ศีล ... สุตะ …

Page 731

จาคะ ...ปัญญา... ราคะ ... โมหะ ... มานะ ... ทิฏฐิ ... ความ ปรารถนาเป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยอุปนิสสยปัจจัย (๓)

{๑๑๗๒} [๕๔] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาโดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อนันตรูปนิสสยปัจจัย ปกตูปนิสสยปัจจัย ...

ที่เป็นปกตูปนิสสยปัจจัยได้แก่ บุคคลอาศัยโทสะจึงฆ่าสัตว์ สักทรัพย์ ด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา ... ทำลายสงฆ์ บุคคลอาศัยโมหะ ... กายวิญญาณที่สหรคตด้วยทุกข์ จึงฆ่าสัตว์ ลักทรัพย์ด้วยจิตที่สัมปยุต ด้วยทุกขเวทนา ... ทำลายสงฆ์ โทสะ ... โมหะ ... กายวิญญาณที่สหรคตด้วยทุกข์เป็นปัจจัยแก่โทสะ ... โมหะ ... เป็นปัจจัยแก่กายวิญญาณที่สหรคตด้วยทุกข์ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาโดยอุปนิสสยปัจจัย (๑)

{๑๑๗๓} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุต ด้วยสุขเวทนาโดยอุปนิสสยปัจจัย มีอย่างเดียว คือ ปกตูปนิสสยปัจจัย ได้แก่ บุคคลอาศัยโทสะ จึงให้ทานด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ... ทำสมาบัติให้เกิดขึ้น ลักทรัพย์ด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ... ฆ่าชาวนิคมบุคคลอาศัยโมหะ ... กายวิญญาณที่สหรคตด้วยทุกข์ จึงให้ทานด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ... ฆ่าชาวนิคม โทสะ ... โมหะ... กายวิญญาณที่สหรคตด้วยทุกข์เป็นปัจจัยแก่ศรัทธาที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ... เป็นปัจจัยแก่กายวิญญาณที่สหรคตด้วยสุข เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยอุปนิสสยปัจจัย (๒){๑๑๗๔} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุต ด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อนันตรูปนิสสยปัจจัย ปกตูปนิสสยปัจจัย …

Page 732

ที่เป็นปกตูปนิสสยปัจจัย ได้แก่ บุคคลอาศัยโทสะ จึงให้ทานด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ... ฆ่าชาวนิคม บุคคลอาศัยโมหะ ... กายวิญญาณที่สหรคตด้วยทุกข์ จึงให้ทานด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ... ฆ่าชาวนิคม โทสะ ... โมหะ ... กายวิญญาณที่สหรคตด้วยทุกข์เป็นปัจจัยแก่ศรัทธาที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ... ความปรารถนา ... เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยอุปนิสสยปัจจัย (๓)

{๑๑๗๕} [๕๕] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาว ธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยปัจจัย อนันตรูปนิสสยปัจจัย ปกตูปนิสสยปัจจัย ...

ที่เป็นปกตูปนิสสยปัจจัย ได้แก่ บุคคลอาศัยศรัทธาที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา จึงให้ทานด้วยจึตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ... ถือทิฏฐิ บุคคลอาศัยศีลที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ... สุตะ ... จาคะ ... ปัญญา ... ราคะ ... โมหะ ... มานะ ... ทิฏฐิ ... ความปรารถนาที่ สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาจึงให้ทานด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ... ทำสมาบัติให้เกิดขึ้น ลักทรัพย์ด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ... ฆ่าชาวนิคม ศรัทธาที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ... ศีล ... สุตะ ... จาคะ ... ปัญญา ... ราคะ ... โมหะ ... มานะ ... ทิฏฐิ ... ความปรารถนา ที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่ศรัทธาที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ... ความปรารถนา ... เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุต ด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยอุปนิสสยปัจจัย (๑){๑๑๗๖} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยปัจจัย อนันตรูปนิสสยปัจจัย ปกตูปนิสสยปัจจัย …

Page 733

ที่เป็นปกตูปนิสสยปัจจัย ได้แก่ บุคคลอาศัยศรัทธาที่สัมปยุตด้วย อทุกขมสุขเวทนา จึงให้ทานด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ... ก่อมานะถือทิฏฐิ บุคคลอาศัยศีลที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ... ความปรารถนาจึงให้ทานด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ... ทำสมาบัติให้เกิดขึ้น ลักทรัพย์ด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ... ฆ่าชาวนิคม ศรัทธาที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ... ความปรารถนา กายวิญญาณที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่ศรัทธาที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา ... ความปรารถนา ... เป็นปัจจัยแก่กายวิญญาณที่สหรคตด้วยสุข เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยอุปนิสสยปัจจัย (๒){๑๑๗๗} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาโดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อนันตรูปนิสสยปัจจัย ปกตูปนิสสยปัจจัย ...

ที่เป็นปกตูปนิสสยปัจจัย ได้แก่ บุคคลอาศัยศรัทธาที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา จึงทำตนให้เดือดร้อนให้เร่าร้อน เสวยทุกข์ที่มีการแสวงหาเป็นมูล บุคคลอาศัยศีลที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ... อาศัยความปรารถนาจึงฆ่าสัตว์ ลักทรัพย์ด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา ... ทำลายสงฆ์ ศรัทธาที่สัมปยุตด้วยอทุกขมเวทนา ... ความปรารถนา ... เป็นปัจจัยแก่โทสะ ... โมหะ ... เป็นปัจจัยแก่กายวิญญาณที่สหรคตด้วยทุกข์ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาโดยอุปนิสสยปัจจัย (๓)

อาเสวนปัจจัย

{๑๑๗๘} [๕๖] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยอาเสวนปัจจัย คือ ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาซี่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอาเสวนปัจจัย อนุโลมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัย

Page 734

แก่โคตรภู อนุโลมเป็นปัจจัยแก่โวทาน โคตรภูเป็นปัจจัยแก่มรรค โวทานเป็นปัจจัยแก่มรรคโดยอาเสวนปัจจัย (๑)

{๑๑๗๙} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาโดยอาเสวนปัจจัย คือ ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาซี่งเกิดก่อนๆ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอาเสวนปัจจัย (๑)

{๑๑๘๐} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยอาเสวนปัจจัย คือ ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุต ด้วยอทุกขมสุขเวทนาซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุต ด้วยอทุกขมสุขเวทนาซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอาเสวนปัจจัย อนุโลมที่สัมปยุตด้วย อทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแกโคตรภู อนุโลมเป็นปัจจัยแก่โวทาน โคตรภู เป็นปัจจัยแก่มรรค โวทานเป็นปัจจัยแก่มรรคโดยอาเสวนปัจจัย (๑)

กัมมปัจจัย

{๑๑๘๑} [๕๗] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยกัมมปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ สหชาตกัมมปัจจัย นานาขณิกกัมมปัจจัย

ที่เป็นสหชาตกัมมปัจจัย ได้แก่ เจตนาที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายโดยกัมมปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ ...

ที่เป็นนานาขณิกกัมมปัจจัย ได้แก่ เจตนาที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็น ปัจจัยแก่วิปากขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยกัมมปัจจัย (๑)

{๑๑๘๒} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุต ด้วยทุกขเวทนาโดยกัมมปัจจัย มีอย่างเดียว คือ นานาขณิกกัมมปัจจัย ได้แก่ เจตนาที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่วิปากขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาโดยกัมมปัจจัย (๒)

Page 735

{๑๑๘๓} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุต ด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยกัมมปัจจัย มีอย่างเดียว คือ นานาขณิกกัมมปัจจัย ได้แก่ เจตนาที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่วิปากขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยกัมมปัจจัย (๓){๑๑๘๔} [๕๘] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาโดยกัมมปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ สหชาตกัมมปัจจัย นานาขณิกกัมมปัจจัย

ที่เป็นสหชาตกัมมปัจจัย ได้แก่ เจตนาที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเป็น ปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายโดยกัมมปัจจัย

ที่เป็นนานาขณิกกัมมปัจจัย ได้แก่ เจตนาที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา เป็นปัจจัยแก่วิปากขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาโดยกัมมปัจจัย (๑)

{๑๑๘๕} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุต ด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยกัมมปัจจัย มีอย่างเดียว คือ นานาขณิกกัมมปัจจัย ได้แก่ เจตนาที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเป็นปัจจัยแก่วิปากขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยกัมมปัจจัย (๒){๑๑๘๖} [๕๙] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่ สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยกัมมปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ สหชาตกัมมปัจจัย นานาขณิกกัมมปัจจัย

ที่เป็นสหชาตกัมมปัจจัย ได้แก่ เจตนาที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายโดยกัมมปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ ...

ที่เป็นนานาขณิกกัมมปัจจัย ได้แก่ เจตนาที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุข เวทนาเป็นปัจจัยแก่วิปากขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยกัมมปัจจัย (๑)

Page 736

{๑๑๘๗} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยกัมมปัจจัย มีอย่างเดียว คือ นานาขณิกกัมมปัจจัย ได้แก่ เจตนาที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่วิปากขันธ์ทั้งหลาย ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยกัมมปัจจัย (๒)

{๑๑๘๘} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาโดยกัมมปัจจัย มีอย่างเดียว คือ นานาขณิกกัมมปัจจัย ได้แก่ เจตนาที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่วิปากขันธ์ ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาโดยกัมมปัจจัย (๓)

วิปากปัจจัย

{๑๑๘๙} [๖๐] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยวิปากปัจจัย คือ ขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาซึ่งเป็นวิบาก เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ ๒ โดยวิปากปัจจัย ขันธ์ ๒ เป็นปัจจัยแก่ ขันธ์ ๑ โดยวิปากปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ ๒ โดยวิปากปัจจัย ขันธ์ ๒ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ ๑ ... (๑){๑๑๙๐} สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุต ด้วยทุกขเวทนาโดยวิปากปัจจัย คือ ขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาซึ่ง เป็นวิบากเป็นปัจจัยแก่ขันธ์ ๒ โดยวิปากปัจจัย ... (๑)

สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาโดยวิปากปัจจัย คือ ขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วย อทุกขมสุขเวทนาซึ่งเป็นวิบากเป็นปัจจัยแก่ขันธ์ ๒ โดยวิปากปัจจัย ... ใน ปฏิสนธิขณะ ... (๑)

Page 737

อาหาราทิปัจจัย

{๑๑๙๑} [๖๑] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยสุขเวทนาโดยอาหารปัจจัย ... เป็นปัจจัยโดยอินทริยปัจจัย ... เป็นปัจจัยโดยฌานปัจจัย ... เป็นปัจจัยโดยมัคคปัจจัย ... เป็นปัจจัยโดยสัมปยุตตปัจจัย ... เป็นปัจจัยโดยอัตถิปัจจัย ... เป็นปัจจัยโดยนัตถิปัจจัย ... เป็นปัจจัยโดยวิคตปัจจัย ... เป็นปัจจัยโดยอวิคตปัจจัย ...

๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร

สุทธนัย

{๑๑๙๒} [๖๒] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ,, ๙ ,,

ในอธิปติปัจจัย ,, ๕ ,,

ในอนันตรปัจจัย ,, ๗ ,,

ในสมนันตรปัจจัย ,, ๗ ,,

ในสหชาตปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอัญญมัญญปัจจัย ,, ๓ ,,

ในนิสสยปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอุปนิสสยปัจจัย ,, ๙ ,,

ในอาเสวนปัจจัย ,, ๓ ,,

ในกัมมปัจจัย ,, ๘ ,,

ในวิปากปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอาหารปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอินทริยปัจจัย ,, ๓ ,,

ในฌานปัจจัย ,, ๓ ,,

End of ปัญหาวาร