อนันตรปัจจัย เล่ม ๔๐

สภาวธรรมคือจิตและเจตสิกใด ๆ ปรารภสภาวธรรมใด ๆ เกิดขึ้น สภาวธรรมนั้น ๆ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม (คือ จิตและเจตสิก) นั้น ๆ โดย อารัมมณปัจจัย{๔} [๓] อธิปติปัจจัย คือ ฉันทาธิปติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมอันสัมปยุต ด้วยฉันทะและรูปซึ่งมีสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยฉันทะนั้นเป็นสมุฏฐานโดย อธิปติปัจจัย

วิริยาธิปติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยวิริยะและรูปซึ่งมีสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยวิริยะนั้นเป็นสมุฏฐานโดยอธิปติปัจจัยจิตตาธิปติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยจิตและรูปซึ่งมีสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยจิตนั้นเป็นสมุฏฐานโดยอธิปติปัจจัยวิมังสาธิปติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยวิมังสาและรูปซึ่งมีสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยวิมังสานั้นเป็นสมุฏฐานโดยอธิปติปัจจัย

สภาวธรรมคือจิตและเจตสิกใด ๆ กระทำสภาวธรรมใด ๆ ให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่นเกิดขึ้น สภาวธรรมนั้น ๆ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม (คือจิตและเจตสิก) นั้น ๆ โดยอธิปติปัจจัย

[๔] อนันตรปัจจัย คือ จักขุวิญญาณธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วย จักขุวิญญาณนั้นเป็นปัจจัยแก่มโนธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยมโนธาตุนั้นโดยอนันตรปัจจัย มโนธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยมโนธาตุนั้นเป็นปัจจัยแก่มโนวิญญาณธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยมโนวิญญาณธาตุนั้นโดยอนันตรปัจจัยโสตวิญญาณธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยโสตวิญญาณธาตุนั้นเป็นปัจจัยแก่มโนธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยมโนธาตุนั้นโดยอนันตรปัจจัย มโนธาตุและสภาธรรมอันสัมปยุตด้วยมโนธาตุนั้นเป็นปัจจัยแก่มโนวิญญาณธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยมโนวิญญาณธาตุนั้นโดยอนันตรปัจจัยฆานวิญญาณธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยฆานวิญญาณนั้นเป็นปัจจัยแก่มโนธาตุและสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยมโนธาตุนั้นโดยอนันตรปัจจัย มโนธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยมโนวิญญาณธาตุนั้นโดยอนันตรปัจจัย

ชิวหาวิญญาณธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยชิวหาวิญญาณธาตุนั้นเป็นปัจจัยแก่่มโนธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยมโนธาตุนั้นโดยอนันตรปัจจัย มโนธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยมโนธาตุนั้นเป็นปัจจัยแก่มโนวิญญาณธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยมโนธาตุนั้นโดยอนันตรปัจจัยกายวิญญาณธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยกายวิญญาณธาตุ นั้นเป็นปัจจัยแก่มโนธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยมโนธาตุนั้นโดยอนันตรปัจจัย มโนธาตุและสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยมโนธาตุนั้นเป็นปัจจัย แก่มโนวิญญาณธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยมโนธาตุนั้นโดยอนันตรปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอนันตรปัจจัย สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็น ปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอนันตรปัจจัย

สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอนันตรปัจจัย สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอนันตรปัจจัย

สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอนันตรปัจจัย สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต ซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอนันตรปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอกุศล ซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอนันตรปัจจัยสภาวธรรมคือจิตและเจตสิกใด ๆ เกิดขึ้นในลำดับแห่งสภาวธรรมใด ๆ สภาวธรรมนั้น ๆ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมคือจิตและเจตสิกนั้น ๆ โดย อนันตรปัจจัย

{๖}[๕] สมนันตรปัจจัย คือ จักขุวิญญาณธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุต ด้วยจักขุวิญญาณธาตุนั้นเป็นปัจจัยแก่มโนธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุต ด้วยมโนธาตุนั้นโดยสมนันตรปัจจัย มโนธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุต ด้วยมโนธาตุนั้นเป็นปัจจัยแก่มโนวิญญาณธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุต ด้วยมโนวิญญาณธาตุนั้นโดยสมนันตรปัจจัย