๗. สัมปยุตเตนวิปปยุตตปทนิทเทส เล่ม ๓๖

๗. สัตตมนัย

๗. สัมปยุตเตนวิปปยูตตปทนิทเทส

{๓๐๒} [๓๐๖] สภาวธรรมเหล่าใดสัมปยุตด้วยเวทนาขันธ์ ด้วยสัญญาขันธ์ ด้วยสังขารขันธ์ ด้วยวิญญาณขันธ์ ด้วยมนายตนะ สภาวธรรมเหล่าใดวิปปยุตจากสภาวธรรมเหล่านั้นสภาวธรรมเหล่านั้นวิปปยุตจากขันธ์ อายตนะ ธาตุเท่าไร

สภาวธรรมเหล่านั้นวิปปยุตจากขันธ์ ๔ อายตนะ ๑ ธาตุ ๗ วิปปยุตจากอายตนะ ๑ ธาตุ ๑ บางส่วน

{๓๐๓} [๓๐๗] สภาวธรรมเหล่าใดสัมปยุตด้วยจักขุวิญญาณธาตุ ... สภาวธรรมเหล่าใดสัมปยุตด้วยมโนธาตุ ด้วยมโนวิญญาณธาตุ สภาวธรรมเหล่าใดวิปปยุตจากสภาวธรรมเหล่านั้นสภาวธรรมเหล่านั้นไม่มีขันธ์เหล่าไหน ไม่มีอายตนะเหล่าไหนที่จะ วิปปยุต แต่วิปปยุตจากธาตุ ๑

{๓๐๔} [๓๐๘] สภาวธรรมเหล่าใดสัมปยุตด้วยมนินทรีย์ สภาวธรรมเหล่าใดวิปปยุตจากสภาวธรรมเหล่านั้น

สภาวธรรมเหล่านั้นวิปปยุตจากขันธ์ ๔ อายตนะ ๑ ธาตุ ๗ วิปปยุตจากอายตนะ ๑ ธาตุ ๑ บางส่วน

{๓๐๕} [๓๐๙] สภาวธรรมเหล่าใดสัมปยุตด้วยอุเปกขินทรีย์ สภาวธรรมเหล่าใด วิปปยุตจากสภาวธรรมเหล่านั้น

สภาวธรรมเหล่านั้นไม่มีขันธ์เหล่าไหน ไม่มีอายตนะเหล่าไหนที่จะ วิปปยุต แต่วิปปยุตจากธาตุ ๕

{๓๐๖} [๓๑๐] สภาวธรรมเหล่าใดสัมปยุตด้วยวิญญาณที่เกิดมีเพราะสังขารเป็นปัจจัย ด้วยผัสสะที่เกิดมีเพราะสฬายตนะเป็นปัจจัย ด้วยเวทนาที่เกิดมีเพราะผัสสะเป็นปัจจัย ด้วยผัสสะ ด้วยเวทนา ด้วยสัญญา ด้วยเจตนา ด้วยจิต ด้วยมนสิการ สภาวธรรมเหล่าใดวิปปยุตจาก สภาวธรรมเหล่านั้นสภาวธรรมเหล่านั้นวิปปยุตจากขันธ์ ๔ อายตนะ ๑ ธาตุ ๗ วิปปยุตจากอายตนะ ๑ ธาตุ ๑ บางส่วน

{๓๐๗} [๓๑๑] สภาวธรรมเหล่าใดสัมปยุตด้วยอธิโมกข์ สภาวธรรมเหล่าใดวิปปยุตจากสภาวธรรมเหล่านั้น

สภาวธรรมเหล่านั้นไม่มีขันธ์เหล่าไหน ไม่มีอายตนะเหล่าไหนที่จะวิปปยุต แต่วิปปยุตจากธาตุ ๑

{๓๐๘} [๓๑๒] สภาวธรรมเหล่าใดสัมปยุตด้วยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา ด้วยสภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขา สภาวธรรมเหล่าใดวิปปยุตจากสภาวธรรมเหล่านั้น

สภาวธรรมเหล่านั้นไม่มีขันธ์เหล่าไหน ไม่มีอายตนะเหล่าไหนที่จะวิปปยุต แต่วิปปยุตจากธาตุ ๕

{๓๐๙} [๓๑๓] สภาวธรรมเหล่าใดสัมปยุตด้วยสภาวธรรมที่มีทั้งวิตกและวิจาร สภาวธรรมเหล่าใดวิปปยุตจากสภาวธรรมเหล่านั้น

สภาวธรรมเหล่านั้นไม่มีขันธ์เหล่าไหน ไม่มีอายตนะเหล่าไหนที่จะวิปปยุต แต่วิปปยุตจากธาตุ ๑

{๓๑๐} [๓๑๔] สภาวธรรมเหล่าใดสัมปยุตด้วยสภาวธรรมที่เป็นจิต ด้วยสภาวธรรมที่เป็นเจตสิก ด้วยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิต ด้วยสภาวธรรมที่เจือกับจิต ด้วยสภาวธรรมที่เจือกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐาน ด้วยสภาวธรรมที่เจือกับจิต มีจิตเป็นสมุฏฐาน และเกิดร่วมกับจิต ด้วย

สภาวธรรมที่เจือกับจิต มีจิตเป็นสมุฏฐาน และเกิดคล้อยตามจิต สภาวธรรมเหล่าใดวิปปยุตจากสภาวธรรมเหล่านั้นสภาวธรรมเหล่านั้นวิปปยุตจากขันธ์ ๔ อายตนะ ๑ ธาตุ ๗ วิปปยุตจากอายตนะ ๑ ธาตุ ๑ บางส่วน{๓๑๑} [๓๑๕] สภาวธรรมเหส่าใดสัมปยุตด้วยสภาวธรรมที่มีวิตก ด้วยสภาวธรรมที่มีวิจาร สภาวธรรมเหล่าใดวิปปยุตจากสภาวธรรมเหล่านั้นสภาวธรรมเหล่านั้นไม่มีขันธ์เหล่าไหน ไม่มีอายตนะเหล่าไหนที่จะวิปปยุต แต่วิปปยุตจากธาตุ ๑

{๓๑๒} [๓๑๖] สภาวธรรมเหล่าใดสัมปยุตด้วยสภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขา สภาวธรรมเหล่าใดวิปปยุตจากสภาวธรรมเหล่านั้นสภาวธรรมเหล่านั้นวิปปยุตจากขันธ์ อายตนะ ธาตุเท่าไร

สภาวธรรมเหล่านั้นไม่มีขันธ์เหล่าไหน ไม่มีอายตนะเหล่าไหนที่จะวิปปยุต แต่วิปปยุตจากธาตุ ๕

รวมบทธรรมในสัตตมนัย ๓๗ บท

ขันธ์ ๔ อายตนะ ๑ ธาตุ ๗ อินทรีย์ ๒ ปฏิจจ

สมุปบาท ๓ ธรรมมีผัสสะเป็นที่ ๕ อธิโมกขเจตสิก

มนสิการเจตสิก ธรรม ๓ บทในติกะ ธรรม ๗ บทใน

มหันตรทุกะ ธรรมที่สัมปยุตด้วยมนายตนะอีก ๒ คือ

ที่มีทั้งวิตกและวิจาร และที่สัมปยุตด้วยอุเบกขา

จบ สัมปยุตเตนวิปปยุตตปทนิทเทสที่ ๗

๘. อัฏฐมนัย

๘. วิปปยุตเตนสัมปยุตตปทนิทเทส

{๓๑๓} [๓๑๗] สภาวธรรมเหล่าใดวิปปยุตจากรูปขันธ์ สภาวธรรมเหล่านั้นสัมปยุตด้วยขันธ์ อายตนะ ธาตุเท่าไรไม่มีการสัมปยุต

{๓๑๔} [๓๑๘] สภาวธรรมเหล่าใดวิปปยุตจากเวทนาขันธ์ จากสัญญาขันธ์ จากสังขารขันธ์ จากวิญญาณขันธ์ ... จากสภาวธรรมที่เกิดกับกิเลสอันเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ จากสภาวธรรมที่ไม่เกิดกับกิเลสอันเป็น เหตุให้สัตว์ร้องไห้ สภาวธรรมเหล่านั้นสัมปยุตด้วยขันธ์ อายตนะธาตุเท่าไรไม่มีการสัมปยุต

รวมบทธรรมในอัฏฐมนัย ๔๗ บท

ธัมมายตนะ ๑ ธัมมธาตุ ๑ ชีวิตินทรีย์ ๑ นามรูป ๑

สฬายตนะ ๑ ชาติ ๑ ชรา ๑ มรณะ ๑ ธรรม ๒ บท

ที่ไม่ได้ในติกะ ธรรม ๗ บทในอันตรทุกะแรก ธรรม ๑๐

บทในโคจฉกะ ธรรม ๑๔ บทในมหันตรทุกะถัดมา ธรรม

๖ บทในปิฏฐิทุกะสุดท้าย รวมธรรมเหล่านี้ได้ ๔๗ บท

ย่อมไม่ได้ในสมุจเฉทและในโมฆปุจฉกะ ฉะนี้แล

จบ วิปปยุตเตนสัมปยุตตปทนิทเทสที่ ๘