วิบากแห่งมรรคจิตดวงที่ ๑ (ต่อ) เล่ม ๓๔

โลกุตตระ ... เจริญอินทรีย์เป็นโลกุตตระ ... เจริญพละเป็นโลกุตตระ ... เจริญโพชฌงค์เป็นโลกุตตระ ... เจริญสัจจะเป็นโลกุตตระ ... เจริญ สมถะเป็นโลกุตตระ ... เจริญธรรมเป็นโลกุตตระ ... เจริญขันธ์เป็นโลกุตตระ ... เจริญอายตนะเป็นโลกุตตระ ... เจริญธาตุเป็นโลกุตตระ ... เจริญอาหาร เป็นโลกุตตระ ... เจริญผัสสะเป็นโลกุตตระ ... เจริญเวทนาเป็นโลกุตตระ ... เจริญสัญญาเป็นโลกุตตระ ... เจริญเจตนาเป็นโลกุตตระ ... เจริญจิต เป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลกนำไปสู่นิพพาน เพื่อละทิฏฐิ เพื่อบรรลุภูมิเบื้องต้น สงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล

โยคาวจรบุคคลสงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นสุญญตะ เป็น ทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา ... ที่เป็นอนิมิตตะ ... ที่เป็นอัปปณิหิตะ อันเป็นวิบาก เพราะฌานที่เป็นโลกุตตรกุศลอันได้ทำไว้แล้ว ได้เจริญไว้ แล้วนั้นแล อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอัพยากฤต

จบ มหานัย ๒๐

ฉันทาธิปเตยยสุทธิกปฏิปทา

{๔๔๖} [๕๒๙] ธรรมเป็นอัพยากฤต เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำไปสู่นิพพาน เพื่อละทิฏฐิ เพื่อบรรลุภูมิเบื้องต้น สงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย อยู่ใน สมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล

โยคาวจรบุคคลสงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นสุญญตะ เป็น ทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย อันเป็นวิบาก เพราะฌาน ที่เป็นโลกุตตรกุศลอันได้ทำไว้แล้ว ได้เจริญไว้แล้วนั้นแล อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอัพยากฤต

{๔๔๗} [๕๓๐] ธรรมเป็นอัพยากฤต เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำไปสู่นิพพาน เพื่อละทิฏฐิ เพื่อบรรลุภูมิเนี้องต้น สงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌาน เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย อยู่ ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล

โยคาวจรบุคคลสงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นอนิมิตตะ เป็น ทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย อันเป็นวิบาก เพราะฌาน ที่เป็นโลกุตตรกุศลอันได้ทำไว้แล้ว ได้เจริญไว้แล้วนั้นแล อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอัพยากฤต

{๔๔๘} [๕๓๑] ธรรมเป็นอัพยากฤต เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำไปสู่นิพพาน เพื่อละทิฏฐิ เพื่อบรรลุภูมิเบื้องต้น สงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย อยู่ใน สมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล

โยคาวจรบุคคลสงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นอัปปณิหิตะ เป็น ทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย อันเป็นวิบาก เพราะฌาน

ที่เป็นโลกุตตรกุศลอันได้ทำไว้แล้ว ได้เจริญไว้แล้วนั้นแล อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอัพยากฤต

{๔๔๙} [๕๓๒] ธรรมเป็นอัพยากฤต เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำไปสู่นิพพาน เพื่อละทิฏฐิ เพื่อบรรลุภูมิเบื้องต้น เพราะวิตกวิจารสงบไป ... บรรลุทุติยฌาน ... บรรลุตติยฌาน ... บรรลุจตุตถฌาน ... บรรลุปฐมฌาน ... บรรลุปัญจมฌาน เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย อยู่สมัยใด ดังนี้ เป็นกุศล ... ที่เป็นสุญญตะ เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นวิบาก ... เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นกุศล ... ที่เป็นอนิมิตตะ เป็น ทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นวิบาก ... เป็น ทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นกุศล ... ที่เป็น อัปปณิหิตะ เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นวิบาก ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอัพยากฤต

{๔๕๐} [๕๓๓] ธรรมเป็นอัพยากฤต เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำไปสู่นิพพาน เพื่อละทิฏฐิ เพื่อบรรลุภูมิเบื้องต้น สงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นทุกขาปฏิปทา ขิปปาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ... เป็น สุขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ... เป็นสุขาปฏิปทา ขิปปาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ... บรรลุทุติยฌาน ... บรรลุตติยฌาน ... บรรลุจตุตถฌาน ... บรรลุปฐมฌาน ... บรรลุปัญจมฌานที่เป็นสุขาปฏิปทา ขิปปาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย อยู่ในสมัยใด ดังนี้ เป็นกุศล ... ที่เป็น

สุญญตะ เป็นสุขาปฏิปทา ขิปปาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นวิบาก ... เป็นสุขาปฏิปทา ขิปปาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นกุศล ... ที่เป็นอนิมิตตะ เป็นสุขาปฏิปทา ขิปปาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นวิบาก ... เป็นสุขาปฏิปทา ขิปปาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็น กุศล ... ที่เป็นอัปปณิหิตะ เป็นสุขาปฏิปทา ขิปปาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นวิบาก ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอัพยากฤต

จบ ฉันทาธิปเตยยสุทธิกปฏิปทา

ฉันทาธิปเตยยสุทธิกสุญญตะ

{๔๕๑} [๕๓๔] ธรรมเป็นอัพยากฤต เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำไปสู่นิพพาน เพื่อละทิฏฐิ เพื่อบรรลุภูมิเบื้องต้น สงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นสุญญตะ เป็นฉันทาธิปไตย อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล

โยคาวจรบุคคลสงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นสุญญตะ เป็น ฉันทาธิปไตย อันเป็นวิบาก เพราะฌานที่เป็นโลกุตตรกุศลอันได้ทำไว้แล้ว ได้เจริญไว้แล้วนั้นแล อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอัพยากฤต

{๔๕๒} [๕๓๕] ธรรมเป็นอัพยากฤต เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก

นำไปสู่นิพพาน เพื่อละทิฏฐิ เพื่อบรรลุภูมิเบื้องต้น สงัดจากกาม ... บรรลุ

ปฐมฌานที่เป็นสุญญตะ เป็นฉันทาธิปไตย อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล

โยคาวจรบุคคลสงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นอนิมิตตะ เป็น ฉันทาธิปไตย อันเป็นวิบาก เพราะฌานที่เป็นโลกุตตรกุศลอันได้ทำไว้แล้ว ได้เจริญไว้แล้วนั้นแล อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอัพยากฤต

{๔๕๓} [๕๓๖] ธรรมเป็นอัพยากฤต เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำไปสู่นิพพาน เพื่อละทิฏฐิ เพื่อบรรลุภูมิเบื้องต้น สงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นสุญญตะ เป็นฉันทาธิปไตย อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล

โยคาวจรบุคคลสงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นอัปปณิหิตะ เป็น ฉันทาธิปไตย อันเป็นวิบาก เพราะฌานที่เป็นโลกุตตรกุศลอันได้ทำไว้แล้ว ได้เจริญไว้แล้วนั้นแล อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอัพยากฤต

{๔๕๔} [๕๓๗] ธรรมเป็นอัพยากฤต เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำไปสู่นิพพาน เพื่อละทิฏฐิ เพื่อบรรลุภูมิเบื้องต้น เพราะวิตกวิจารสงบไป ... บรรลุทุติยฌาน ... บรรลุตติยฌาน ... บรรลุจตุตถฌาน ... บรรลุปฐมฌาน ... บรรลุปัญจมฌานที่เป็นสุญญตะ เป็นฉันทาธิปไตย อยู่ในสมัยใด ดังนี้ เป็นกุศล ... ที่เป็นสุญญตะ เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นวิบาก ... เป็น

สุญญตะ เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นกุศล ... ที่เป็นอนิมิตตะ เป็น ฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นวิบาก ... เป็นสุญญตะ เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นกุศล ... ที่เป็นอัปปณิหิตะ เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นวิบาก ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอัพยากฤต

จบ ฉันทาธิปเตยยสุทธิสุญญตะ

วิบากแห่งมรรคจิตดวงที่ ๑

{๔๕๕} [๕๓๘] ธรรมเป็นอัพยากฤต เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำไปสู่นิพพาน เพื่อละทิฏฐิ เพื่อบรรลุภูมิเบื้องต้น สงัดจากกาม ... บรรลุ ปฐมฌานที่เป็นสุญญตะ เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล

โยคาวจรบุคคลสงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นสุญญตะ เป็น ทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย อันเป็นวิบาก เพราะฌาน ที่เป็นโลกุตตรกุศลอันได้ทำไว้แล้ว ได้เจริญไว้แล้วนั้นแล อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอัพยากฤต

{๔๕๖} [๕๓๙] ธรรมเป็นอัพยากฤต เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำไปสู่นิพพาน เพื่อละทิฏฐิ เพื่อละภูมิเบื้องต้น สงัดจากกาม ... บรรลุ

ปฐมฌานที่เป็นสุญญตะ เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล

โยคาวจรบุคคลสงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นอนิมิตตะ เป็น ทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย อันเป็นวิบาก เพราะฌาน ที่เป็นโลกุตตรกุศลอันได้ทำไว้แล้ว ได้เจริญไว้แล้วนั้นแล อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอัพยากฤต

{๔๕๗} [๕๔๐] ธรรมเป็นอัพยากฤต เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำไปสู่นิพพาน เพื่อละทิฏฐิ เพื่อบรรลุภูมิเบื้องต้น สงัดจากกาม ... บรรลุ ปฐมฌานที่เป็นสุญญตะ เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล

โยคาวจรบุคคลสงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นอัปปณิหิตะ เป็น ทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย อันเป็นวิบาก เพราะฌาน ที่เป็นโลกุตตรกุศลอันได้ทำไว้แล้ว ได้เจริญไว้แล้วนั้นแล อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอัพยากฤต

{๔๕๘} [๕๔๑] ธรรมเป็นอัพยากฤต เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำไปสู่นิพพาน เพื่อละทิฏฐิ เพื่อบรรลุภูมิเบื้องต้น เพราะวิตกวิจารสงบไป ... บรรลุทุติยฌาน ... บรรลุตติยฌาน ... บรรลุจตุตถฌาน ... บรรลุปฐมฌาน

... บรรลุปัญจมฌานที่เป็นสุญญตะ เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็น ฉันทาธิปไตย อยู่ในสมัยใด ดังนี้ เป็นกุศล ... ที่เป็นสุญญตะ เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นวิบาก ... เป็นสุญญตะ เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นกุศล ... ที่เป็น อนิมิตตะ เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็น วิบาก ... เป็นสุญญตะ เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นกุศล ... อันเป็นอัปปณิหิตะ เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็น ฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นวิบาก ผัสสะ ... อวิกเขปะ ... มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอัพยากฤต

{๔๕๙} [๕๔๒] ธรรมเป็นอัพยากฤต เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำไปสู่นิพพาน เพื่อละทิฏฐิ เพื่อบรรลุภูมิเบื้องต้น สงัดจากกาม ... บรรลุ ปฐมฌานที่เป็นสุญญตะ เป็นทุกขาปฏิปทา ขิปปาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ... อันเป็นสุญญตะ เป็นสุขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ... อันเป็นสุญญตะ เป็นสุขาปฏิปทา ขิปปาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ... บรรลุทุติยฌาน ... บรรลุตติยฌาน ... บรรลุจตุตถฌาน ... บรรลุปฐมฌาน ... บรรลุปัญจมฌานที่เป็นสุญญตะ เป็นสุขาปฏิปทา ขิปปาภิญญา เป็น ฉันทาธิปไตย อยู่ในสมัยใด ดังนี้ เป็นกุศล ... ที่เป็นสุญญตะ เป็น สุขาปฏิปทา ขิปปาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นวิบาก ... เป็น สุญญตะ เป็นสุขาปฏิปทา ขิปปาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นกุศล ... ที่เป็น อนิมิตตะ เป็นสุขาปฏิปทา ขิปปาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นวิบาก ... เป็นสุญญตะ เป็นสุขาปฏิปทา ขิปปาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นกุศล ... ที่เป็นอัปปณิหิตะ เป็นสุขาปฏิปทา ขิปปาภิญญา เป็น ฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นวิบาก ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอัพยากฤต

{๔๖๐} [๕๔๓] ธรรมเป็นอัพยากฤต เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำไปสู่นิพพาน เพื่อละทิฏฐิ เพื่อบรรลุภูมิเบื้องต้น สงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นอัปปณิหิตะ เป็นฉันทาธิปไตย อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล

โยคาวจรบุคคลสงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นอัปปณิหิตะ เป็น ฉันทาธิปไตย อันเป็นวิบาก เพราะฌานที่เป็นโลกุตตรกุศลอันได้ทำไว้แล้ว ได้เจริญไว้แล้วนั้นแล อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอัพยากฤต

{๔๖๑} [๕๔๔] ธรรมเป็นอัพยากฤต เป็นไฉน

โยคาวจรบุคลเจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำไปสู่นิพพาน เพื่อละทิฏฐิ เพื่อบรรลุภูมิเบื้องต้น สงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นอัปปณิหิตะ เป็นฉันทาธิปไตย อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล

โยคาวจรบุคคลสงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นอนิมิตตะ เป็น ฉันทาธิปไตย อันเป็นวิบาก เพราะฌานที่เป็นโลกุตตรกุศลอันได้ทำไว้แล้ว ได้เจริญไว้แล้วนั้นแล อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอัพยากฤต

{๔๖๒} [๕๔๕] ธรรมเป็นอัพยากฤต เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำไปสู่นิพพาน เพื่อละทิฏฐิ เพื่อบรรลุภูมิเบื้องต้น สงัดจากกาม ...

บรรลุปฐมฌานที่เป็นอัปปณิหิตะ เป็นฉันทาธิปไตย อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล

โยคาวจรบุคคลสงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นสุญญตะ เป็น ฉันทาธิปไตย อันเป็นวิบาก เพราะฌานที่เป็นโลกุตตรกุศลอันได้ทำไว้แล้ว ได้เจริญไว้แล้วนั้นแล อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอัพยากฤต

{๔๖๓} [๕๔๖] ธรรมเป็นอัพยากฤต เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำไปสู่นิพพาน เพื่อละทิฏฐิ เพื่อบรรลุภูมิเบื้องต้น เพราะวิตกวิจารสงบไป ... บรรลุทุติยฌาน ... บรรลุตติยฌาน ... บรรลุจตุตถฌาน ... บรรลุปฐมฌาน ... บรรลุปัญจมฌานที่เป็นอัปปณิหิตะ เป็นฉันทาธิปไตย อยู่ในสมัยใด ดังนี้ เป็นกุศล ... ที่เป็นอัปปณิหิตะ เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นวิบาก ... เป็นอัปปณิหิตะ เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นกุศล ... ที่เป็นอนิมิตตะ เป็น ฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นวิบาก ... เป็นอัปปณิหิตะ เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นกุศล ... ที่เป็นสุญญตะ เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นวิบาก ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอัพยากฤต

{๔๖๔} [๕๔๗] ธรรมเป็นอัพยากฤต เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำไปสู่นิพพาน เพื่อละทิฏฐิ เพื่อบรรลุภูมิเบื้องต้น สงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นอัปปณิหิตะ เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็น ฉันทาธิปไตย อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล

โยคาวจรบุคคลสงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นอัปปณิหิตะ เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย อันเป็นวิบาก เพราะ ฌานที่เป็นโลกุตตรกุศลอันได้ทำไว้แล้ว ได้เจริญไว้แล้วนั้นแล อยู่ใน สมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอัพยากฤต

{๔๖๕} [๕๔๘] ธรรมเป็นอัพยากฤต เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำไปสู่นิพพาน เพื่อละทิฏฐิ เพื่อบรรลุภูมิเบื้องต้น สงัดจากกาม ... บรรลุ ปฐมฌานที่เป็นอัปปณิหิตะ เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็น ฉันทาธิปไตย อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล

โยคาวจรบุคคลสงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นอนิมิตตะ เป็น ทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย อันเป็นวิบาก เพราะฌาน ที่เป็นโลกุตตรกุศลอันได้ทำไว้แล้ว ได้เจริญไว้แล้วนั้นแล อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอัพยากฤต

{๔๖๖} [๕๔๙] ธรรมเป็นอัพยากฤต เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำไปสู่นิพพาน เพื่อละทิฏฐิ เพื่อบรรลุภูมิเบื้องต้น สงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นอัปปณิหิตะ เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็น ฉันทาธิปไตย อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล

โยคาวจรบุคคลสงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นสุญญตะ เป็น ทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย อันเป็นวิบาก เพราะฌาน

ที่เป็นโลกุตตรกุศลอันได้ทำไว้แล้ว ได้เจริญไว้แล้วนั้นแล อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอัพยากฤต

{๔๖๗} [๕๕๐] ธรรมเป็นอัพยากฤต เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำไปสู่นิพพาน เพื่อละทิฏฐิ เพื่อบรรลุภูมิเบื้องต้น เพราะวิตกวิจารสงบไป ... บรรลุทุติยฌาน ... บรรลุตติยฌาน ... บรรลุจตุตถฌาน ... บรรลุปฐมฌาน ... บรรลุปัญจมฌานที่เป็นอัปปณิหิตะ เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็น ฉันทาธิปไตย อยู่ในสมัยใด ดังนี้ เป็นกุศล ... ที่เป็นอัปปณิหิตะ เป็น ทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นวิบาก ... เป็น อัปปณิหิตะ เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็น กุศล ... ที่เป็นอนิมิตตะ เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นวิบาก ... เป็นอัปปณิหิตะ เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นกุศล ... ที่เป็นสุญญตะ เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นวิบาก ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอัพยากฤต

{๔๖๘} [๕๕๑] ธรรมเป็นอัพยากฤต เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำไปสู่นิพพาน เพื่อละทิฏฐิ เพื่อบรรลุภูมิเบื้องต้น สงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นอัปปณิหิตะ เป็นทุกขาปฏิปทา ขิปปาภิญญา เป็น ฉันทาธิปไตย ... ที่เป็นอัปปณิหิตะ เป็นสุขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็น ฉันทาธิปไตย ... ที่เป็นอัปปณิหิตะ เป็นสุขาปฏิปทา ขิปปาภิญญา เป็น ฉันทาธิปไตย ... บรรลุทุติยฌาน ... บรรลุตติยฌาน ... บรรลุจตุตถฌาน

... บรรลุปฐมฌาน ... บรรลุปัญจมฌานที่เป็นอัปปณิหิตะ เป็นสุขาปฏิปทา ขิปปาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นกุศล ... ที่เป็นอัปปณิหิตะ เป็นสุขาปฏิปทา ขิปปาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นวิบาก ... เป็น อัปปณิหิตะ เป็นสุขาปฏิปทา ขิปปาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็น กุศล ... ที่เป็นอนิมิตตะ เป็นสุขาปฏิปทา ขิปปาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นวิบาก ... เป็นอัปปณิหิตะ เป็นสุขาปฏิปทา ขิปปาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นกุศล ... ที่เป็นสุญญตะ เป็นสุขาปฏิปทา ขิปปาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย ดังนี้ เป็นวิบาก ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอัพยากฤต

{๔๖๙} [๕๕๒] ธรรมเป็นอัพยากฤต เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคเป็นโลกุตตระ ... เจริญสติปัฏฐานเป็น โลกุตตระ ... เจริญสัมมัปปธานเป็นโลกุตตระ ... เจริญอิทธิบาทเป็น โลกุตตระ ... เจริญอินทรีย์เป็นโลกุตตระ ... เจริญพละเป็นโลกุตตระ ... เจริญโพชฌงค์เป็นโลกุตตระ ... เจริญสัจจะเป็นโลกุตตระ ... เจริญ สมถะเป็นโลกุตตระ ... เจริญธรรมเป็นโลกุตตระ ... เจริญขันธ์เป็นโลกุตตระ ... เจริญอายตนะเป็นโลกุตตระ ... เจริญธาตุเป็นโลกุตตระ ... เจริญอาหาร เป็นโลกุตตระ ... เจริญผัสสะเป็นโลกุตตระ ... เจริญเวทนาเป็นโลกุตตระ ... เจริญสัญญาเป็นโลกุตตระ ... เจริญเจตนาเป็นโลกุตตระ ... เจริญจิตเป็น โลกุตตระ ... อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำไปสู่นิพพาน เพื่อละทิฏฐิ เพื่อบรรลุภูมิเบื้องต้น สงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิปไตย อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีใน สมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล

โยคาวจรบุคคลสงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นสุญญตะ เป็น ทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา ... ที่เป็นอนิมิตตะ ... ที่เป็นอัปปณิหิตะ เป็น ฉันทาธิปไตย ... เป็นวีริยาธิปไตย ... เป็นจิตตาธิปไตย ... เป็น วีมังสาธิปไตย อันเป็นวิบาก เพราะฌานที่เป็นโลกุตตรกุศลอันได้ทำไว้แล้ว ได้เจริญไว้แล้วนั้นแล อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอัพยากฤต

จบ วิบากแห่งมรรคจิตดวงที่ ๑

วิบากแห่งมรรคจิตดวงที่ ๒ เป็นต้น

{๔๗๐} [๕๕๓] ธรรมเป็นอัพยากฤต เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำไปสู่นิพพาน เพื่อความบรรเทากามราคะและพยาบาท เพื่อบรรลุภูมิ ที่ ๒ ... เพื่อละกามราคะและพยาบาทไม่ให้มีเหลือ ... เพื่อบรรลุภูมิที่ ๓ ... เพื่อละรูปราคะ อรูปราคะ มานะ อุทธัจจะ และ อวิชชาไม่ให้มีเหลือ เพื่อ บรรลุภูมิที่ ๔ สงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา ... อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อัญญินทรีย์ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล

โยคาวจรบุคคลสงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นสุญญตะ เป็น ทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา อันเป็นวิบาก เพราะฌานที่เป็นโลกุตตรกุศล อันได้ทำไว้แล้ว ได้เจริญไว้แล้วนั้นแล อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อัญญาตาวินทรีย์ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ... หรืออรูปธรรมที่อิง อาศัยกันเกิดขึ้นแม้อื่นใด มีในสมัยนั้น

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอัพยากฤต