วาเสฏฐสูตร เล่ม ๒๓

ไม่พึงทัดทรงดอกไม้ ไม่พึงลูบไล้ของหอม พึงนอน

บนเตียง บนพื้น หรือบนเครื่องปูลาด บัณฑิตทั้งหลาย

กล่าวอุโบสถมีองค์ ๘ ประการนี้แลว่า ‘พระพุทธเจ้าผู้ถึงที่

สุดแห่งทุกข์ทรงประกาศไว้แล้ว’

ดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ที่งดงามทั้งสองดวงยังโคจร

ส่องสว่างไปตามวิถีเพียงไร ทั้งสองดวงนั้นก็จะกำจัดความ

มืดลอยอยู่บนกลางหาว ส่องสว่างรุ่งเรืองไปทั่วทุกทิศอยู่

ในท้องฟ้าเพียงนั้น

ทรัพย์ใดอันมีอยู่ในระหว่างนี้ คือ แก้วมุกดา แก้วมณี

แก้วไพฑูรย์ ทองสิงคีสีสุกใส ทองที่เรียกกันว่าหฏกะ

ดวงจันทร์ ดวงอาทิตย์ และทรัพย์ทั้งหมดนั้นก็ยังไม่

ถึงแม้เสี้ยวที่ ๑๖ แห่งอุโบสถประกอบด้วยองค์ ๘ ประการ

เหมือนหมู่ดวงดาวทั้งหมดยังแพ้รัศมีดวงเดือนฉะนั้น

เพราะฉะนั้นแล หญิงหรือชายผู้มีศีลเข้าจำอุโบสถ

ประกอบด้วยองค์ ๘ ประการ ทำบุญทั้งหลายอันมีสุข

เป็นกำไร เป็นผู้ที่ไม่มีใครติเตียน ย่อมเข้าถึงสวรรค์

๔. วาเสฏฐสูตร

ว่าด้วยอุโบสถมีองค์ ๘ มีอานิสงส์มาก

{๑๓๔} [๔๔] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ กูฏาคารศาลา ป่ามหาวัน ใกล้พระนครเวสาลี ครั้งนั้นแล วาเสฏฐอุบาสกเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสกะวาเสฏฐอุบาสกว่า “ดูก่อนวาเสฏฐะ อุโบสถประกอบด้วยองค์ ๘ ประการอันบุคคลเข้าจำแล้วย่อมมีผลมาก มีอานิสงส์มาก มีความรุ่งเรืองมาก มีความแพร่หลายมาก ... เป็นผู้ไม่มีใคร ติเตียน ย่อมเข้าถึงสวรรค์”

เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอย่างนี้แล้ว วาเสฏฐอุบาสกได้กราบทูล พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ถ้าญาติและสาโลหิตผู้เป็นที่รักของข้าพระองค์พึงเข้าจำอุโบสถประกอบด้วยองค์ ๘ ประการกัน การเข้าจำนั้นก็จะพึงเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขตลอดกาลนานแม้แก่ญาติ และสาโลหิตผู้เป็นที่รักของข้าพระองค์ ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ถ้าแม้กษัตริย์ ทั้งปวงพึงเข้าจำอุโบสถประกอบด้วยองค์ ๘ ประการกัน การเข้าจำนั้นก็จะพึงเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขตลอดกาลนานแม้แก่กษัตริย์ทั้งปวง

ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ถ้าแม้พราหมณ์ทั้งปวง ... ถ้าแม้แพศย์ทั้งปวง ... ถ้า แม้ศูทรทั้งปวงพึงเข้าจำอุโบสถประกอบด้วยองค์ ๘ ประการกัน การเข้าจำนั้น ก็จะพึงเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูลเพื่อความสุขตลอดกาลนานแม้แก่ศูทรทั้งปวง”พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนวาเสฏฐะ ถ้าแม้กษัตริย์ทั้งปวงพึงเข้าจำอุโบสถประกอบด้วยองค์ ๘ ประการกัน การเข้าจำนั้นก็จะพึงเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขตลอดกาลนานแม้แก่กษัตริย์ทั้งปวง ถ้าแม้พราหมณ์ทั้งปวง ... ถ้าแม้แพศย์ทั้งปวง ... ถ้าแม้ศูทรทั้งปวง พึงเข้าจำอุโบสถประกอบด้วยองค์ ๘ ประการกัน การเข้าจำนั้นก็จะพึงเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขตลอดกาลนานแม้แก่ศูทรทั้งปวง ดูก่อนวาเสฏฐะ ถ้าแม้โลกตลอดทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลก หมู่สัตว์พร้อมทั้งสมณพราหมณ์ เทพ และมนุษย์พึงเข้าจำอุโบสถประกอบด้วยองค์ ๘ ประการกัน การเข้าจำ นั้นก็จะพึงเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขตลอดกาลนานแม้แก่โลก ตลอดทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลก แก่หมู่สัตว์พร้อมทั้งสมณพราหมณ์ เทพ และมนุษย์ ดูก่อนวาเสฏฐะ ถ้าแม้ท่านผู้มหาศาลเหล่านี้พึงเข้าจำอุโบสถ

ประกอบด้วยองค์ ๘ ประการกัน การเข้าจำนั้นก็จะพึงเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขตลอดกาลนานแม้แก่ท่านผู้มหาศาลเหล่านี้ ถ้าหากว่าทุกคนตั้งใจ จะป่วยกล่าวไปไยถึงผู้เป็นมนุษย์ธรรมดาเล่า”

๕. โพชฌาสูตร

ว่าด้วยอุโบสถมีองค์ ๘ มีอานิสงส์มาก

{๑๓๕} [๔๕] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล อุบาสิกา ชื่อว่าโพชฌาเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสกะโพชฌาอุบาสิกาว่า “ดูก่อนโพชฌา อุโบสถประกอบด้วยองค์ ๘ ประการอันบุคคลเข้าจำแล้ว ย่อมมีผลมาก มีอานิสงส์มาก มีความรุ่งเรืองมาก มีความแพร่หลายมาก ดูก่อนโพชฌา ก็อุโบสถประกอบ ด้วยองค์ ๘ ประการอันบุคคลเข้าจำแล้วอย่างไร จึงมีผลมาก มีอานิสงส์มาก มีความรุ่งเรืองมาก มีความแพร่หลายมาก

ดูก่อนโพชฌา อริยสาวกในธรรมวินัยนี้พิจารณาเห็นดังนี้ว่า

(๑) ‘พระอรหันต์ทั้งหลายเป็นผู้ละปาณาติบาต เว้นขาดจากปาณาติบาต วางท่อนไม้ วางศัสตรา มีความละอาย เอื้อเอ็นดู อนุเคราะห์เกื้อกูลสรรพสัตว์ อยู่จนตลอดชีวิต แม้ในวันนี้เราก็จะละปาณาติบาต เว้นขาดจากปาณาติบาต วางท่อนไม้ วางศัสตรา มีความละอาย เอื้อเอ็นดู อนุเคราะห์เกื้อกูลสรรพสัตว์ อยู่ตลอดคืนและวันนี้ แม้ด้วยองค์ข้อนี้เราก็จะได้ชื่อว่าทำตามพระอรหันต์ทั้งหลาย และอุโบสถก็จักเป็นอันเราเข้าจำแล้ว’ อุโบสถประกอบด้วยองค์ ที่ ๑ นี้ ...