ภยสูตร เล่ม ๒๓

๖. ภยสูตร

ว่าด้วยโทษของกาม

{๑๔๖} [๕๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คำว่า ‘ภัย’ เป็นชื่อของกาม คำว่า ‘ทุกข์’ เป็นชื่อของกาม คำว่า ‘โรค’ เป็นชื่อของกาม คำว่า ‘หัวฝี’ เป็นชื่อของกาม คำว่า ‘ลูกศร’ เป็นชื่อของกาม คำว่า ‘ความข้อง’ เป็นชื่อของกาม คำว่า ‘เปือกตม’ เป็นชื่อของกาม คำว่า ‘การอยู่ในครรภ์’ เป็นชื่อของกามดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็เพราะเหตุไร คำว่า ‘ภัย’ จึงเป็นชื่อของกาม เพราะว่าบุคคลผู้ยินดีในกามราคะ ถูกกามราคะผูกพันไว้นี้ ย่อมไม่พ้นไปจากภัยทั้งในปัจจุบันทั้งในภายหน้า ฉะนั้น คำว่า ‘ภัย’ จึงเป็นชื่อของกาม

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็เพราะเหตุไร คำว่า ‘ทุกข์’ ... คำว่า ‘โรค’ ... คำว่า ‘หัวฝี’ ... คำว่า ‘ลูกศร’ ... คำว่า ‘ความข้อง’ ... คำว่า ‘เปือกตม’ ... คำว่า ‘การอยู่ในครรภ์’ จึงเป็นชื่อของกาม เพราะว่าบุคคลผู้ยินดีในกามราคะ ถูกกามราคะผูกพันไว้นี้ ย่อมไม่พ้นไปจากการอยู่ในครรภ์ทั้งในปัจจุบัน ทั้งในภายหน้า ฉะนั้น คำว่า ‘การอยู่ในครรภ์’ จึงเป็นชื่อของกาม”คือ ภัยกับทุกข์ ภัยกับโรค ภัยกับฝี ภัยกับความข้อง

ภัยกับเปือกตม เหล่านี้เรียกว่า ‘กาม’ ที่ปุถุชนเกี่ยวข้อง

อยู่แล้ว ปุถุชนผู้ถูกกามสุขครอบงำแล้ว ย่อมเป็นไป

เพื่อเกิดในครรภ์อีก

ก็เมื่อใด ภิกษุมีความเพียรไม่ทอดทิ้งสัมปชัญญะอยู่

เมื่อนั้น ภิกษุเห็นปานนี้นั้นย่อมก้าวล่วงทางหมุนเวียนที่

ข้ามได้ยากนี้ได้แล้ว พิจารณาเห็นหมู่สัตว์ผู้เข้าถึงชาติและ

ชราดิ้นรนอยู่ได้

๗. ปฐมอาหุเนยยสูตร

ว่าด้วยคุณธรรมของพระสาวกผู้เป็นนาบุญ สูตรที่ ๑

{๑๔๗} [๕๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๘ ประการเป็นผู้ควรแก่ของคำนับ เป็นผู้ควรแก่ของต้อนรับ เป็นผู้ควรแก่ของทำบุญ เป็นผู้ควรทำอัญชลี เป็นเนื้อนาบุญของชาวโลกที่ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า ธรรม ๘ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้(๑) เป็นผู้มีศีล ... สมาทานศึกษาอยู่ในสิกขาบททั้งหลาย

(๒) เป็นพหูสูต ... แทงตลอดด้วยดีด้วยปัญญา

(๓) เป็นผู้มีมิตรดี มีสหายดี เข้าพวกด้วยกับคนดี

(๔) เป็นสัมมาทิฏฐิ ประกอบด้วยความเห็นชอบ

(๕) เป็นผู้ได้ฌาน ๔ ที่ก้าวล่วงกามาพจรจิต เป็นธรรมเครื่องอยู่เป็นสุขในปัจจุบันตามความปรารถนา ได้โดยไม่ยาก โดยไม่ลำบาก (๖) ย่อมระลึกชาติก่อนได้เป็นอันมาก คือ ชาติหนึ่งบ้าง สองชาติบ้าง ... ย่อมระลึกชาติก่อนได้เป็นอันมากพร้อมทั้งอาการพร้อมทั้งอุเทศ ด้วยประการฉะนี้(๗) ย่อมเห็นหมู่สัตว์ ... ด้วยทิพยจักษุอันบริสุทธิ์ล่วงจักษุวิสัยของมนุษย์ ... ย่อมรู้ชัดซึ่งหมู่สัตว์ผู้เป็นไปตามกรรม

(๘) ทำให้แจ้งซึ่งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติ อันหาอาสวะมิได้เพราะอาสวะทั้งหลายสิ้นไปด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๘ ประการนี้แล เป็นผู้ ควรแก่ของคำนับ ... เป็นเนื้อนาบุญของชาวโลกที่ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า”