อลํสูตรที่ ๗ เล่ม ๒๓

ประโยชน์เกื้อกูลแก่ตนเอง ธรรม ๓ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุใน ธรรมวินัยนี้

(๑) ไม่เป็นผู้มีความเข้าใจได้เร็วในกุศลธรรมทั้งหลาย

(๒) เป็นผู้ทรงจำธรรมที่ได้ฟังแล้ว แต่ไม่ป็นผู้พิจารณาเนื้อความแห่งธรรมที่ได้ทรงจำแล้ว ทั้งไม่เป็นผู้รู้ทั่วถึงอรรถรู้ทั่วถึง ธรรมแล้วปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม แต่เป็นผู้มีวาจางาม กล่าวถ้อยคำไพเราะ ประกอบด้วยวาจาของชาวเมืองอันสละสลวย ไม่มีโทษ ให้รู้เรื่องได้(๓) เป็นผู้ชี้แจงเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้ อาจหาญ ให้ร่าเริงได้

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๓ ประการนี้แล เป็นผู้สามารถในการปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลแก่ผู้อื่น แต่ไม่เป็นผู้สามารถในการปฏิบัติ เพื่อเกื้อกูลแก่ตนเอง (๖)

{๑๕๘}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๒ ประการ เป็นผู้สามารถในการปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลแก่ตนเอง แต่ไม่เป็นผู้สามารถในการปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลแก่ผู้อื่น ธรรม ๒ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้(๑) ไม่เป็นผู้มีความเข้าใจได้เร็วในกุศลธรรมทั้งหลาย ไม่เป็นผู้ทรงจำธรรมที่ได้ฟังแล้ว แต่พิจารณาเนื้อความแห่งธรรมที่ได้ทรงจำแล้ว

(๒) เป็นผู้รู้ทั่วถึงอรรถรู้ทั่วถึงธรรมแล้วปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม แต่ไม่เป็นผู้มีวาจางาม กล่าวถ้อยคำไพเราะ ประกอบด้วยวาจาของชาวเมืองอันสละสลวย ไม่มีโทษ ให้รู้เรื่องได้ และเป็นผู้ชี้แจงเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้อาจหาญ ให้ร่าเริงไม่ได้

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๒ ประการนี้แล เป็นผู้สามารถในการปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลแก่ตนเอง แต่ไม่เป็นผู้สามารถในการปฏิบัติ เพื่อเกื้อกูลแก่ผู้อื่น (๗)

{๑๕๙} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๒ ประการ เป็นผู้สามารถในการปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลแก่ผู้อื่น แต่ไม่เป็นผู้สามารถในการปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลแก่ตนเอง ธรรม ๒ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้

(๑) ไม่เป็นผู้มีความเข้าใจได้เร็วในกุศลธรรมทั้งหลาย ไม่เป็นผู้ทรงจำธรรมที่ได้ฟังแล้ว ไม่เป็นผู้พิจารณาเนื้อความแห่ง ธรรมที่ได้ทรงจำแล้ว ไม่เป็นผู้รู้ทั่วถึงอรรถรู้ทั่วถึงธรรมแล้ว ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม แต่เป็นผู้มีวาจางาม กล่าวถ้อยคำไพเราะ ประกอบด้วยวาจาของชาวเมืองอันสละสลวย ไม่มีโทษ ให้รู้เรื่องได้(๒) เป็นผู้ชี้แจงเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้ อาจหาญ ให้ร่าเริงได้

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๒ ประการนี้แล เป็นผู้สามารถในการปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลแก่ผู้อื่น แต่ไม่เป็นผู้สามารถในการปฏิบัติ เพื่อเกื้อกูลแก่ตนเอง (๘)

๓. สังขิตตสูตร

ว่าด้วยการเจริญพรหมวิหารและสติปัฏฐาน

{๑๖๐} [๖๓] ครั้งนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้ว... ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอประทานพระวโรกาส ขอพระผู้มีพระภาคเจ้าโปรดแสดงธรรมโดยย่อแก่