arnon.worldSign in

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ · วัชชีวรรค

กรรมสูตร เล่ม ๒๓

Text layerBuddha’s wordsItems ๒๒ (Royal Thai)4/10 in วัชชีวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ วัชชีวรรค กรรมสูตร (Royal Thai Volume 23 · Mahachula Volume 23 · Mahamakut Volume 37 · Chaloem Phrakiat Volume 23)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 23, pp. 39–40

Page 39

๔. กัมมสูตร

ว่าด้วยอปริหานิยธรรม ๗ ประการ

{๒๒} [๒๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงอปริหานิยธรรม ๗ ประการแก่เธอทั้งหลาย …

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็อปริหานิยธรรม ๗ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ภิกษุทั้งหลายจักไม่ชอบการงาน ไม่ยินดีในการงาน ไม่ประกอบเนือง ๆ ซึ่งความเป็นผู้ชอบการงานอยู่เพียงใด ก็พึงหวังความเจริญได้แน่นอน ไม่มีความเสื่อมเพียงนั้น(๒) ภิกษุทั้งหลายจักไม่ชอบการคุย ...

(๓) ภิกษุทั้งหลายจักไม่ชอบการนอนหลับ …

(๔) ภิกษุทั้งหลายจักไม่ชอบการคลุกคลีด้วยหมู่ …

(๕) ภิกษุทั้งหลายจักไม่มีความอยากอันตํ่าทราม ไม่ลุอำนาจแก่ความอยากอันตํ่าทราม …

(๖) ภิกษุทั้งหลายจักไม่มีมิตรชั่ว ไม่มีสหายชั่ว มีจิตไม่คล้อยตามคนชั่ว …

Footnotes (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ไม่ชอบการงาน หมายถึงไม่ชอบคือไม่หลงเพลินทำการงานรองต่าง ๆ เช่น การจัดการทำจีวร การ จัดการทำเครื่องอุปโภคบริโภคอื่นๆ เป็นต้น ซึ่งทำให้เสียการงานหลักของภิกษุคือการบำเพ็ญสมณ ธรรม แต่ในกรณีรู้จักแบ่งเวลาถูกต้อง เช่นทำการงานรองเหล่านั้นให้เสร็จสรรพ เมื่อถึงเวลาเรียน ก็เรียนอย่างสม่ำเสมอ ถึงเวลาสาธยาย ก็สาธยายอย่างเต็มที่ ไม่ให้เสียการงานในด้านบำเพ็ญสมณธรรม เช่นนี้ไม่จัดว่าเป็นผู้ชอบการงาน (นัย ที.ม.อ. ๑๒๘. องฺ.สตฺตก.อ. ๑๗๖-๑๗๗)
  2. ๒ไม่ชอบการคุย หมายถึงไม่ชอบพูดคุยเรื่องไร้สาระนอกธรรมนอกวินัยอันทำให้เสียเวลาเปล่า เช่น เรื่องของหญิงเรื่องของชาย เป็นต้น ยกเว้นกรณีคุยเรื่องธรรม (นัย ที.ม.อ. ๑๒๘, องฺ.สตฺตก.อ. ๑๗๗)
  3. ๓ไม่ชอบการหลับ หมายถึงไม่ว่าจะอยู่ในอิริยาบถใด ก็สามารถข่มความง่วงเหงาหาวนอนไว้ได้ ไม่ประพฤติหลับร่ำไป หากหลับก็หลับอย่างมีสติ ยกเว้นกรณีอาพาธ (นัย ที.ม.อ. ๑๒๘-๑๒๙, องฺ.สตฺตก.อ. ๑๗๗)
Page 40

(๗) ภิกษุทั้งหลายจักไม่ถึงความหยุดเสียในระหว่างเพราะการบรรลุคุณวิเศษเพียงขั้นต่ำอยู่เพียงใด ก็พึงหวังความเจริญได้แน่นอนไม่มีความเสื่อมเพียงนั้นดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อปริหานิยธรรม ๗ ประการนี้จักตั้งอยู่ในภิกษุทั้งหลาย และภิกษุทั้งหลายยังปรากฏอยู่ในอปริหานิยธรรม ๗ ประการนี้เพียงใด ก็พึงหวังความเจริญได้แน่นอน ไม่มีความเสื่อมเพียงนั้น”

๕. สัทธิยสูตร

ว่าด้วยอปริหานิยธรรม ๗ ประการ

{๒๓} [๒๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงอปริหานิยธรรม ๗ ประการแก่เธอทั้งหลาย ... ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อปริหานิยธรรม ๗ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) ภิกษุทั้งหลายจักเป็นผู้มีศรัทธา ...

(๒) ภิกษุทั้งหลายจักเป็นผู้มีหิริ ...

(๓) ภิกษุทั้งหลายจักเป็นผู้มีโอตตัปปะ ...

(๔) ภิกษุทั้งหลายจักเป็นพหูสูต ...

Footnotes (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑คำว่า ศรัทธา หมายถึงความเชื่อ ความเชื่อมั่น ความมั่นใจในสิ่งที่ดีงาม จำแนกเป็น ๔ ประการ คือ (๑) อาคมนียศรัทธา ควม <*> เชื่อว่าจะตรัสรู้แน่นอน ได้แก่ ศรัทธาของพระโพธิสัตว์ผู้บำเพ็ญ บารมีเพื่อตรัสรู้พระสัพพัญญุตญาณ (๒) อธิคมศรัทธา ความเชื่อในการตรัสรู้ ได้แก่ ศรัทธา ของพระอริยบุคคลทั้งหลาย (๓) ปสาทศรัทธา ความเชื่อด้วยความเลื่อมใส ได้แก่ ศรัทธาใน พระรัตนตรัยของคนทั่วไป (๔) โอกัปปนศรัทธา ความเชื่ออย่างปักใจแน่วแน่ ได้แก่ ศรัทธา เหมือนในข้อ ๓ เป็นผู้มีศรัทธา ในที่นี้หมายถึงเป็นผู้มีศรัทธาใน ๒ ข้อหลัง (นัย ที.ม.อ. ๑๒๙-๑๓๐)
  2. ๒เป็นพหูสูต หมายถึงเป็นผู้ได้ยินได้ฟังมามาก ผู้ศึกษาเล่าเรียนหรือปฏิบัติจนแตกฉาน มี ๒ ประเภท คือ (๑) ปริยัตติพหูสูต ผู้แตกฉานในพระปริยัติธรรมคือพระไตรปิฎก (๒) ปฎิเวธพหูสูต ผู้บรรลุเข้าถึงสัจจธรรม ในที่นี้หมายถึงพหูสูตประเภทที่ ๑ (นัย ที.ม.อ. ๑๓๐)
  3. <*> ความ - ผู้รวบรวม

End of กรรมสูตร