พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ · ธนวรรค
พลสูตร ที่ ๑ เล่ม ๒๓
Text layerBuddha’s wordsItems ๓ (Royal Thai)3/10 in ธนวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ ธนวรรค พลสูตร ที่ ๑ (Royal Thai Volume 23 · Mahachula Volume 23 · Mahamakut Volume 37 · Chaloem Phrakiat Volume 23)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 23, pp. 5–6
๓. สังขิตตพลสูตร
ว่าด้วยพละ ๗ ประการโดยย่อ
{๓} [๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พละมี ๗ ประการนี้ พละ ๗ ประการคือ อะไรบ้าง คือ
(๑) สัทธาพละ กำลังศรัทธา
(๒) วิริยพละ กำลังความเพียร
(๓) หิริพละ กำลังหิริ
(๔) โอตตัปปพละ กำลังโอตตัปปะ
(๕) สติพละ กำลังสติ
(๖) สมาธิพละ กำลังสมาธิ
(๗) ปัญญาพละ กำลังปัญญา
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พละมี ๗ ประการนี้แล”
สัทธาพละ วิริยพละ หิริพละ โอตตัปปพละ สติพละ
สมาธิพละ ปัญญาพละเป็นที่ ๗ ภิกษุผู้มีกำลังด้วยพละ ๗
ประการนี้ จัดเป็นบัณฑิต ย่อมอยู่เป็นสุข
พึงเลือกเฟ้นธรรม โดยแยบคาย บุคคลย่อมเห็นอรรถ
แห่งธรรมแจ้งชัดด้วยปัญญา ความหลุดพ้นแห่งจิต
ย่อมเป็นเหมือนความดับแห่งดวงประทีปฉะนั้นแล
- ๑ธรรม ในที่นี้หมายถึงธรรมคืออริยสัจ ๔ (องฺ.สตฺตก.อ.๑๕๙)
- ๒ปัญญา ในที่นี้หมายถึงปัญญาในอริยมรรคพร้อมทั้งวิปัสสนา (องฺ.สตฺตก.อ. ๑๕๙)
๔. วิตถตพลสูตร
ว่าด้วยพละ ๗ ประการโดยพิสดาร
{๔} [๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พละมี ๗ ประการนี้ พละ ๗ ประการคือ อะไรบ้าง คือ
(๑) สัทธาพละ (๒) วิริยพละ (๓) หิริพละ
(๔) โอตตัปปพละ (๕) สติพละ (๖) สมาธิพละ
(๗) ปัญญาพละ
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็สัทธาพละเป็นไฉน คือ อริยสาวกในธรรมวินัยนี้ เป็นผู้มีศรัทธา คือ เชื่อพระปัญญาตรัสรู้ของพระตถาคตว่า ‘อิติปิ โส ภควา ... แม้เพราะเหตุนี้ ๆ พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้นทรงเป็นพระอรหันต์ ตรัสรู้เองโดยชอบ ถึงพร้อมด้วยวิชชาและจรณะ เสด็จไปดีแล้ว ทรงรู้แจ้งโลก ทรงเป็นสารถีฝึกบุรุษที่ควรฝึกไม่มีผู้อื่นยิ่งกว่า ทรงเป็นศาสดาของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย ทรงเป็นผู้เบิกบานแล้ว ทรงเป็นผู้จำแนกธรรม ’ นี้เรียกว่า สัทธาพละ (๑)
- ๑พระพุทธคุณทั้ง ๙ บทนี้มีความหมายแต่ละบทที่ควรทราบ ดังนี้
- ๑ทรงเป็นพระอรหันต์ (อรหํ) มีความหมาย ๕ ประการ คือ (๑) ผู้ไกลจากกิเลส โดยสิ้นเชิง (๒) ผู้ทำลายข้าศึกคือกิเลสได้หมดสิ้น (๓) ผู้หักกงกำแห่งการเวียนว่ายตายเกิดได้เด็ดขาด (๔) ผู้ควรรับทักษิณาอย่างยิ่ง (๕) ผู้มีพฤติกรรมโปร่งใส คือไม่มีที่ลับในการทำบาป
- ๒. ตรัสรู้เองโดยชอบ (สมฺมาสมฺพุทฺโธ) คือ เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้ตรัสรู้สรรพสิ่งที่ ควรรู้ยิ่ง ควรกำหนดรู้ ควรละ ควรทำให้แจ่มแจ้ง และควรเจริญให้เกิดมีได้อย่างถูกต้องโดยชอบ ด้วยพระองค์เอง กล่าวโดยสรุป คือ ตรัสรู้อริยสัจ ๔ โดยชอบด้วยพระองค์เอง
- ๓. ทรงสมบูรณ์ด้วยวิชชาและจรณะ (วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน) คำว่า วิชชา หมายถึงญาณ คือความรู้แจ้ง ความรู้วิเศษ จำแนกเป็นวิชชา ๓ คือ (๑) ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ความรู้แจ้งด้วยการระลึกชาติได้ (๒) จุตูปปาตญาณ ความรู้แจ้งจุติและอุบัติของสรรพสัตว์ (๓) อาสวักขยญาณ ความรู้แจ้งที่ทำให้สิ้นอาสวะ และวิชชา ๘ คือ (๑) วิปัสสนาญาณ ความรู้แจ้งวิปัสสนาหรือ
End of พลสูตร ที่ ๑