ธนสูตร ที่ ๒ เล่ม ๒๓

(๑) สัทธาธนัง ทรัพย์คือศรัทธา

(๒) สีลธนัง ทรัพย์คือศีล

(๓) หิริธนัง ทรัพย์คือหิริ

(๔) โอตตัปปธนัง ทรัพย์คือโอตตัปปะ

(๕) สุตธนัง ทรัพย์คือสุตะ

(๖) จาคธนัง ทรัพย์คือจาคะ

(๗) ปัญญาธนัง ทรัพย์คือปัญญา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทรัพย์มี ๗ ประการนี้แล”

ทรัพย์ คือ ศรัทธา ๑ ศีล ๑ หิริ ๑ โอตตัปปะ ๑

สุตะ ๑ จาคะ ๑ ปัญญาเป็นที่ ๗

ทรัพย์เหล่านี้มีแก่ผู้ใด จะเป็นหญิงหรือชายก็ตาม

บัณฑิตเรียกผู้นั้นว่าเป็นผู้ไม่ยากจน ชีวิตของผู้นั้น

ไม่เปล่าประโยชน์

เพราะฉะนั้น ท่านผู้มีปัญญาเมื่อระลึกถึงคำสอนของ

พระพุทธเจ้า พึงหมั่นประกอบศรัทธา ศีล ความเลื่อมใส

และการเห็นธรรมเข้าไว้แล

๖. วิตถตธนสูตร

ว่าด้วยอริยทรัพย์ ๗ ประการโดยพิสดาร

{๖} [๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทรัพย์มี ๗ ประการนี้ ทรัพย์ ๗ ประการ เป็นไฉน คือ

(๑) สัทธาธนัง (๒) สีลธนัง (๓) หิริธนัง

(๔) โอตตัปปธนัง (๕) สุตธนัง (๖) จาคธนัง

(๗) ปัญญาธนัง

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็สัทธาธนังเป็นไฉน คือ อริยสาวกในธรรมวินัยนี้เป็นผู้มีศรัทธา คือ เชื่อพระปัญญาตรัสรู้ของพระตถาคตว่า ‘อิติปิ โส ภควา... แม้เพราะเหตุนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้นเป็นพระอรหันต์ ตรัสรู้เองโดยชอบ ... ทรงเป็นผู้เบิกบานแล้ว ทรงเป็นผู้จำแนกธรรม’ นี้ เรียกว่า สัทธาธนัง (๑)ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็สีลธนังเป็นไฉน คือ อริยสาวกในธรรมวินัยนี้ เป็นผู้เว้นขาดจากการฆ่าสัตว์ ... เป็นผู้เว้นขาดจากการดื่มน้ำเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท นี้เรียกว่าสีลธนัง (๒)

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็หิริธนังเป็นไฉน คือ อริยสาวกในธรรมวินัยนี้ เป็นผู้มีความละอาย คือ ละอายต่อกายทุจริต วจีทุจริต มโนทุจริต ละอายต่อการจะถูกต้องบาปธรรมอันเป็นอกุศล นี้เรียกว่าหิริธนัง (๓)

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็โอตตัปปธนังเป็นไฉน คือ อริยสาวกในธรรมวินัยนี้เป็นผู้มีความสะดุ้งกลัว คือ สะดุ้งกลัวต่อกายทุจริต วจีทุจริต มโนทุจริต สะดุ้งกลัวต่อการจะถูกต้องบาปธรรมอันเป็นอกุศล นี้เรียกว่าโอตตัปปธนัง (๔)

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็สุตธนังเป็นไฉน คือ อริยสาวกในธรรมวินัยนี้ เป็นพหูสูต คือ เป็นผู้ทรงสุตะ สั่งสมสุตะ ธรรมเหล่าใดงามในเบื้องต้น งามในท่ามกลาง งามในที่สุด กล่าวถึงพรหมจรรย์พร้อมทั้งอรรถทั้งพยัญชนะบริสุทธิ์บริบูรณ์สิ้นเชิง ธรรมทั้งหลายเห็นปานนั้นอันภิกษุนั้นได้สดับมาก ทรงจำไว้ได้คล่องปาก ขึ้นใจ แทงตลอดด้วยปัญญา นี้เรียกว่าสุตธนัง (๕)ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็จาคธนังเป็นไฉน คือ อริยสาวกในธรรมวินัยนี้ มีจิตปราศจากความตระหนี่อันเป็นมลทิน มีจาคะอันสละแล้ว มีฝ่ามืออันชุ่ม

ยินดีในการเสียสละ เป็นผู้ควรแ่ก่การขอ ยินดีในการจำแนกแจกทาน อยู่ครองเรือน นี้เรียกว่าจาคธนัง (๖)

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ปัญญาธนังเป็นไฉน คือ อริยสาวกในธรรมวินัยนี้ เป็นผู้มีปัญญา คือ ประกอบด้วยปัญญาที่ตามเห็นความเกิดและความดับ เป็นปัญญาประเสริฐ เป็นไปเพื่อความรู้แจ้งแทงตลอด เป็นหนทางจะให้ถึงความสิ้นทุกข์โดยชอบ นี้เรียกว่าปัญญาธนัง (๗)ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทรัพย์มี ๗ ประการนี้แล”

ทรัพย์ คือ ศรัทธา ๑ ศีล ๑ หิริ ๑ โอตตัปปะ ๑

สุตะ ๑ จาคะ ๑ ปัญญาเป็นที่ ๗

ทรัพย์เหล่านี้มีแก่ผู้ใด จะเป็นหญิงหรือชายก็ตาม

บัณฑิตเรียกผู้นั้นว่าเป็นผู้ไม่ยากจน ชีวิตของผู้นั้น

ไม่เปล่าประโยชน์

เพราะฉะนั้น ท่านผู้มีปัญญาเมื่อระลึกถึงคำสอนของ

พระพุทธเจ้า พึงหมั่นประกอบศรัทธา ศีล ความเลื่อมใส

และการเห็นธรรมเข้าไว้แล

๗. อุคคสูตร

ว่าด้วยทรัพย์ที่เป็นสาธารณะและอสาธารณะ

{๗} [๗] ครั้งนั้นแล ราชมหาอำมาตย์ชื่อว่าอุคคะเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระ ภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ น่าอัศจรรย์นัก ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ น่าแปลกใจนัก ที่มิคารเศรษฐีหลานโรหณเศรษฐีเป็นผู้มั่งคั่ง มีทรัพย์มาก มีโภคสมบัติมากถึงเพียงนี้”