๗. สีลสูตร เล่ม ๒๒

(๕) เป็นผู้ขยัน ไม่เกียจคร้านในกิจที่จะพึงช่วยกันทำทั้งน้อยใหญ่ ของเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ทั้งหลาย ประกอบด้วยปัญญาเป็น เครื่องพิจารณาอันเป็นทางดำเนินในกิจนั้น สามารถที่จะทำ สามารถที่จะจัดแจงได้ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้เถระประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้แล ย่อมเป็นที่รัก เป็นที่พอใจ เป็นที่เคารพ และเป็นที่ยกย่องของเพื่อนร่วมพรหมจรรย์”

๗. สีลวันตสูตร

ว่าด้วยธรรมของพระเถระที่น่าเคารพ

{๘๗} [๘๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้เถระประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ ย่อมเป็นที่รัก เป็นที่พอใจ เป็นที่เคารพ และเป็นที่ยกย่องของเพื่อนร่วม พรหมจรรย์ ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) เป็นผู้มีศีล คือ สำรวมในปาติโมกขสังวร ถึงพร้อมด้วยอาจาระและโคจร มีปกติเห็นภัยในโทษแม้มีประมาณน้อย สมาทานศึกษาอยู่ในสิกขาบททั้งหลาย(๒) เป็นพหูสูต คือ เป็นผู้ทรงสุตะ สั่งสมสุตะ ธรรมเหล่าใด งามในเบื้องต้น งามในท่ามกลาง งามในที่สุด กล่าวถึง

พรหมจรรย์พร้อมทั้งอรรถทั้งพยัญชนะบริสุทธิ์บริบูรณ์สิ้นเชิง ธรรมทั้งหลายเห็นปานนั้นอันภิกษุนั้นได้สดับมาก ทรงจำไว้ ได้ คล่องปากขึ้นใจ แทงตลอดด้วยปัญญา(๓) เป็นผู้มีวาจาไพเราะ คือ พูดวาจาอ่อนหวาน ประกอบด้วยวาจาของชาวเมือง สละสลวย ไม่มีโทษ ให้รู้ความหมายได้(๔) เป็นผู้ได้ฌาน ๔ ที่ก้าวล่วงกามาพจรจิต เป็นธรรมเครื่อง อยู่เป็นสุขในปัจจุบัน ได้ตามความปรารถนา โดยไม่ยาก ไม่ลำบาก (๕) ทำให้แจ้งซึ่งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติอันหาอาสวะมิได้ เพราะอาสวะทั้งหลายสิ้นไปด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบัน เข้าถึงอยู่ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้เถระประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้แล ย่อมเป็นที่รัก เป็นที่พอใจ เป็นที่เคารพ และเป็นที่ยกย่องของเพื่อนร่วมพรหมจรรย์”

๘. เถรสูตร

ว่าด้วยธรรมของพระเถระที่เป็นประโยชน์และไม่เป็นประโยชน์

{๘๘} [๘๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้เถระประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ ย่อมเป็นผู้ปฏิบัติเพื่อสิ่งมิใช่ประโยชน์ เพื่อมิใช่ความสุข เพื่อความฉิบหาย แก่คนจำนวนมาก เพื่อมิใช่เกื้อกูล เพื่อความทุกข์แก่เทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) เป็นพระเถระ เป็นรัตตัญญู บวชมานาน

(๒) เป็นผู้มีชี่อเสียง มียศ มีคนจำนวนมากเป็นบริวาร ปรากฏ แก่พวกคฤหัสถ์และบรรพชิต

(๓) เป็นผู้ได้จีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และคิลานปัจจัยเภสัช บริขาร

(๔) เป็นพหูสูต คือ เป็นผู้ทรงสุตะ สั่งสมสุตะ ธรรมเหล่าใดงามในเบื้องต้น งามในท่ามกลาง งามในที่สุด กล่าวถึง พรหมจรรย์พร้อมทั้งอรรถทั้งพยัญชนะบริสุทธิ์บริบูรณ์สิ้นเชิง ธรรมทั้งหลายเห็นปานนั้นอันภิกษุนั้นได้สดับมาก ทรงจำไว้ ได้ คล่องปาก ขึ้นใจ แทงตลอดด้วยปัญญา(๕) เป็นมิจฉาทิฏฐิ มีความเห็นวิปริต เธอย่อมยังคนจำนวนมาก ให้ห่างเหินจากสัทธรรม ให้ตั้งอยู่ในอสัทธรรม คน จำนวนมากย่อมยึดถือทิฏฐานุคติของเธอว่า ‘ท่านเป็นพระเถระ