๕. อนุกัมปกสูตร เล่ม ๒๒

(๔) ก็ภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่เข้ามาแล้ว มีภิกษุมาจากแคว้นต่าง ๆ ย่อมเข้าไปบอกพวกคฤหัสถ์ว่า ‘ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย มีภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่เข้ามาแล้ว มีภิกษุมาจากแคว้นต่าง ๆ ขอเชิญท่านทั้งหลายทำบุญ เป็นสมัยที่จะทำบุญ’(๕) เป็นผู้ได้ฌาน ๔ ที่ก้าวล่วงกามาพจรจิต เป็นธรรมเครื่อง อยู่เป็นสุขในปัจจุบันตามความปรารถนา ได้โดยไม่ยาก โดยไม่ลำบาก

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเจ้าอาวาสผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้ แล ย่อมเป็นผู้มีอุปการะมากแก่อาวาส”

๕. อนุกัมปสูตร

ว่าด้วยธรรมของเจ้าอาวาสผู้อนุเคราะห์คฤหัสถ์

{๒๓๕} [๒๓๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเจ้าอาวาสผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ ย่อมอนุเคราะห์คฤหัสถ์ ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ยังคฤหัสถ์ให้สมาทานอยู่ในอธิศีล

(๒) ให้ตั้งอยู่ในธรรมทัศนะ

(๓) เข้าไปหาคฤหัสถ์ผู้ป่วยแล้วย่อมให้สติว่า ‘ท่านทั้งหลายจง ตั้งสติให้ตรงต่อพระรัตนตรัย’

(๔) ก็ภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่เข้ามาแล้ว มีภิกษุมาจากแคว้นต่าง ๆ ย่อมเข้าไปบอกพวกคฤหัสถ์ว่า ‘ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย มีภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่เข้ามาแล้ว มีภิกษุมาจากแคว้นต่าง ๆ ขอเชิญท่านทั้งหลายทำบุญ เป็นสมัยที่จะทำบุญกัน’

(๕) ฉันโภชนะที่พวกคฤหัสถ์ถวายจะเลวหรือประณีตก็ตามด้วยตนเอง ไม่ยังศรัทธาไทยให้ตกไปดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเจ้าอาวาสผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้ แลย่อมอนุเคราะห์คฤหัสถ์”

๖. ปฐมอวัณณารหสูตร

ว่าด้วยธรรมที่ทำให้เจ้าอาวาสตกนรกและขึ้นสวรรค์ สูตรที่ ๑

{๒๓๖} [๒๓๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเจ้าอาวาสผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการจะต้องตกนรกเหมือนถูกนำมาฝังไว้ ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) ไม่ใคร่ครวญสืบสวนให้รอบคอบเสียก่อนกล่าวสรรเสริญผู้ที่ควรติเตียน

(๒) ไม่ใคร่ครวญสืบสวนให้รอบคอบเสียก่อนกล่าวติเตียนผู้ที่ควรสรรเสริญ

(๓) ไม่ใคร่ครวญสืบสวนให้รอบคอบเสียก่อนยังความเลื่อมใส ให้เกิดในฐานะที่ไม่ควรเลื่อมใส(๔) ไม่ใคร่ครวญสืบสวนให้รอบคอบเสียก่อนยังความไม่เลื่อม ใสให้เกิดในฐานะที่ควรเลื่อมใส(๕) ยังศรัทธาไทยให้ตกไป

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเจ้าอาวาสผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้ แลจะต้องตกนรกเหมือนถูกนำมาฝังไว้