๘. ยถาภตมัจเฉรสูตร ที่ ๑ เล่ม ๒๒

ปญฺจหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต อาวาสิโก ภิกฺขุ ยถาภตํ นิกฺขิตฺโต เอวํ นิรเย. กตเมหิ ปญฺจหิ? อนนุวิจฺจ อปริโยคาเหตฺวา อวณฺณารหสฺส วณฺณํ ภาสติ, อนนุวิจฺจ อปริโยคาเหตฺวา วณฺณารหสฺส อวณฺณํ ภาสติ, อาวาสมจฺฉรี โหติ, กุลมจฺฉรี โหติ, ลาภมจฺฉรี โหติ. อิเมหิ โข ฯเปฯ ปญฺจหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต อาวาสิโก ภิกฺขุ ยถาภตํ นิกฺขิตฺโต เอวํ สคฺเค. กตเมหิ ปญฺจหิ? อนุวิจฺจ ปริโยคาเหตฺวา อวณฺณารหสฺส อวณฺณํ ภาสติ, อนุวิจฺจ ปริโยคาเหตฺวา วณฺณารหสฺส วณฺณํ ภาสติ, น อาวาสมจฺฉรี โหติ, น กุลมจฺฉรี โหติ, น ลาภมจฺฉรี โหติ. อิเมหิ โข ฯเปฯ อฏฺฐมํ.

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเจ้าอาวาสประกอบด้วย ธรรม ๕ ประการ ย่อมดำรงอยู่ในนรก เหมือนถูกนำไปฝังไว้

ธรรม ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ

ภิกษุเจ้าอาวาส

๑. ไม่พิจารณา ไม่ไตร่ตรอง สรรเสริญคนที่ควรติเตียน

๒. ไม่พิจารณา ไม่ไตร่ตรอง ติเตียนคนที่ควรสรรเสริญ

๓. เป็นผู้ตระหนี่อาวาส

๔. เป็นผู้ตระหนี่ตระกูล

๕. เป็นผู้ตระหนี่ลาภ

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเจ้าอาวาสประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้แล ย่อมดำรง อยู่ในนรก เหมือนถูกนำไปฝังไว้ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเจ้าอาวาสประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ ย่อมดำรงอยู่ ในสวรรค์ เหมือนได้รับอัญเชิญไปประดิษฐานไว้ธรรม ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ

ภิกษุเจ้าอาวาส

๑. พิจารณา ไตร่ตรองแล้ว ติเตียนคนที่ควรติเตียน

๒. พิจารณา ไตร่ตรองแล้ว สรรเสริญคนที่ควรสรรเสริญ

๓. เป็นผู้ไม่ตระหนี่อาวาส

๔. เป็นผู้ไม่ตระหนี่ตระกูล

๕. เป็นผู้ไม่ตระหนี่ลาภ

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเจ้าอาวาสประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้แล ย่อมดำรง อยู่ในสวรรค์ เหมือนได้รับอัญเชิญไปประดิษฐานไว้

ตติยอวัณณารหสูตรที่ ๘ จบ