๕. ปัญหาปุจฉาสูตร เล่ม ๒๒

ตตฺร โข อายสฺมา สารีปุตฺโต ภิกฺขู อามนฺเตสิ ฯเปฯ

โย หิ โกจิ อาวุโส ปรํ ปญฺหํ ปุจฺฉติ, สพฺโพ โส ปญฺจหิ ฐาเนหิ เอเตสํ วา อญฺญตเรน. กตเมหิ ปญฺจหิ? มนฺทตฺตา โมมูหตฺตา ปรํ ปญฺหํ ปุจฺฉติ. ปาปิจฺโฉ อิจฺฉาปกโต ปรํ ปญฺหํ ปุจฺฉติ, ปริภวํ ปรํ ปญฺหํ ปุจฺฉติ, ญาตุกาโม (๑) ปรํ ปญฺหํ ปุจฺฉติ, อถวาปเนวํจิตฺโต (๒) ปรํ ปญฺหํ ปุจฺฉติ, สเจ เม ปญฺหํ ปุฏฺโฐ สมฺมเทว พฺยากริสฺสติ, อิจฺเจตํ กุสลํ. โน เจ เม ปญฺหํ ปุฏฺโฐ สมฺมเทว พฺยากริสฺสติ, อหมสฺส สมฺมเทว พฺยากริสฺสามีติ. โย หิ โกจิ อาวุโส ปรํ ปญฺหํ ปุจฺฉติ, สพฺโพ โส อิเมหิ ปญฺจหิ ฐาเนหิ เอเตสํ วา อญฺญตเรน. อหํ โข ปนาวุโส เอวํ จิตฺโต ปรํ ปญฺหํ ปุจฺฉามิ. สเจ เม ปญฺหํ ปุฏฺโฐ สมฺมเทว พฺยากริสฺสติ, อิจฺเจตํ กุสลํ. โน เจ เม ปญฺหํ ปุฏฺโฐ สมฺมเทว พฺยากริสฺสติ, อหมสฺส สมฺมเทว พฺยากริสฺสามีติ. ปญฺจมํ.

ณ ที่นั้น ท่านพระสารีบุตรเรียกภิกษุทั้งหลายมากล่าวว่า ฯลฯ จึงได้ กล่าวเรื่องนี้ว่า

ผู้มีอายุทั้งหลาย ภิกษุบางรูปย่อมถามปัญหากับภิกษุอื่นด้วยเหตุ ๕ ประการ ทั้งหมด หรือเหตุใดเหตุหนึ่ง

เหตุ ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. ภิกษุบางรูปถามปัญหากับภิกษุอื่น เพราะโง่เขลา เพราะหลงงมงาย

๒. ภิกษุบางรูปมีความปรารถนาชั่ว ถูกความปรารถนาครอบงำ จึงถาม ปัญหากับภิกษุอื่น

๓. ภิกษุบางรูปดูหมิ่น จึงถามปัญหากับภิกษุอื่น

๔. ภิกษุบางรูปประสงค์จะรู้จึงถามปัญหากับภิกษุอื่น

๕. ภิกษุบางรูปคิดอย่างนี้ว่า ‘ภิกษุอื่นถ้าถูกเราถามปัญหาก็จักตอบให้ ชัดเจน นั่นเป็นการดี แต่ถ้าตอบไม่ชัดเจน เราเองจักตอบให้ชัดเจน แก่เธอ’ จึงถามปัญหากับภิกษุอื่นผู้มีอายุทั้งหลาย ภิกษุบางรูปย่อมถามปัญหากับภิกษุอื่นด้วยเหตุ ๕ ประการ ทั้งหมด หรือเหตุใดเหตุหนึ่ง

ส่วนข้าพเจ้าคิดอย่างนี้ว่า ‘ถ้าภิกษุอื่นถูกเราถามปัญหาก็จักตอบให้ชัดเจน นั่นเป็นการดี แต่ถ้าตอบไม่ชัดเจน เราเองจักตอบให้ชัดเจนแก่ภิกษุนั้น’ จึงถามปัญหากับภิกษุอื่น

ปัญหาปุจฉาสูตรที่ ๕ จบ