พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ · พลวรรค
๕. ทัฏฐัพพสูตร เล่ม ๒๒
Text layerBuddha’s wordsItems ๑๕ (Royal Thai)5/10 in พลวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
๕. ทฏฺฐพฺพสุตฺต
๕. ทัฏฐัพพสูตร
ว่าด้วยธรรมที่พึงเห็น
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ พลวรรค ทัฏฐัพพสูตร (Royal Thai Volume 22 · Mahachula Volume 22 · Mahamakut Volume 36 · Chaloem Phrakiat Volume 22)
บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 22, pp. 11–11 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 22, pp. 19–20
ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว พลานิ. กตมานิ ปญฺจ? สทฺธาพลํ วีริยพลํ สติพลํ สมาธิพลํ ปญฺญาพลํ. กตฺถ จ ภิกฺขเว สทฺธาพลํ ทฏฺฐพฺพํ? จตูสุ โสตาปตฺติยงฺเคสุ, เอตฺถ สทฺธาพลํ ทฏฺฐพฺพํ. กตฺถ จ ภิกฺขเว วีริยพลํ ทฏฺฐพฺพํ? จตูสุ สมฺมปฺปธาเนสุ, เอตฺถ วีริยพลํ ทฏฺฐพฺพํ. กตฺถ จ ภิกฺขเว สติพลํ ทฏฺฐพฺพํ? จตูสุ สติปฏฺฐาเนสุ, เอตฺถ สติพลํ ทฏฺฐพฺพํ. กตฺถ จ ภิกฺขเว สมาธิพลํ ทฏฺฐพฺพํ? จตูสุ ฌาเนสุ, เอตฺถ สมาธิพลํ ทฏฺฐพฺพํ. กตฺถ จ ภิกฺขเว ปญฺญาพลํ ทฏฺฐพฺพํ? จตูสุ อริยสจฺเจสุ, เอตฺถ ปญฺญาพลํ ทฏฺฐพฺพํ. อิมานิ โข ภิกฺขเว ปญฺจ พลานีติ. ปญฺจมํ.
ภิกษุทั้งหลาย พละ ๕ ประการนี้
พละ ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ
๑. สัทธาพละ ๒. วิริยพละ
๓. สติพละ ๔. สมาธิพละ
๕. ปัญญาพละ
ภิกษุทั้งหลาย พึงเห็นสัทธาพละได้ที่ไหน
พึงเห็นได้ในโสตาปัตติยังคะ พึงเห็นสัทธาพละได้ที่นี้
พึงเห็นวิริยพละได้ที่ไหน
พึงเห็นได้ในสัมมัปปธาน ๔ พึงเห็นวิริยพละได้ที่นี้
พึงเห็นสติพละได้ที่ไหน
พึงเห็นได้ในสติปัฏฐาน ๔ พึงเห็นสติพละได้ที่นี้
พึงเห็นสมาธิพละได้ที่ไหน
พึงเห็นได้ในฌาน ๔ พึงเห็นสมาธิพละได้ที่นี้
พึงเห็นปัญญาพละได้ที่ไหน
พึงเห็นได้ในอริยสัจ ๔ พึงเห็นปัญญาพละได้ที่นี้
ภิกษุทั้งหลาย พละ ๕ ประการนี้แล
ทัฏฐัพพสูตรที่ ๕ จบ
- 1โสตาปัตติยังคะ (องค์เครื่องบรรลุโสดา) เป็นคุณสมบัติของพระโสดาบัน ๔ ประการ ดู สํ.ม. ๑๙/๑๐๑๓/ ๓๑๕, ขุ.ป. ๓๑/๑๙๔/๒๒๗,๑๙๕/๒๒๘,๑๙๖/๒๓๐
- 2สัมมัปปธาน ๔ ประการ คือ (๑) สังวรปธาน เพียรระวังบาปอกุศลธรรมมิให้เกิดขึ้น (๒) ปหานปธาน เพียรกำจัดบาปอกุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้ว (๓) ภาวนาปธาน เพียรทำกุศลธรรมที่ยังไม่เกิดให้เกิดขึ้น (๔) อนุรักขนาปธาน เพียรรักษากุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้วให้ตั้งมั่นและเจริญยิ่ง ๆ ขึ้นไป (องฺ.ปญฺจก.อ. ๓/๑๕/๕) และดู ที.ปา.๑๑/๓๐๖/๑๙๘, องฺ.จตุกฺก. (แปล) ๒๑/๖๙/๑๑๔-๑๑๕, อภิ.วิ. (แปล) ๓๕/๓๙๐/ ๓๒๘,๔๐๘/๓๓๓,๔๒๗/๓๓๘
- 3สติปัฏฐาน ๔ ประการ คือ (๑) กายานุปัสสนา (๒) เวทนานุปัสสนา (๓) จิตตานุปัสสนา (๔) ธัมมานุปัสสนา (องฺ.ปญฺจก.อ. ๓/๑๕/๕) และดู ที.ม.๑๐/๒๘๙/๑๘๕-๑๘๖,๓๗๒-๓๗๔/๒๔๘, องฺ.จตุกฺก. (แปล) ๒๑/๒๗๔/ ๓๙๐, อภิ.วิ. (แปล) ๓๕/๓๕๕/๓๐๖,๓๗๔/๓๑๙
- 4ฌาน หมายถึง ปฐมฌาน มีองค์ ๕ คือ วิตก วิจาร ปีติ สุข เอกกัคคตา ทุติยฌาน มีองค์ ๓ คือ ปีติ สุข เอกกัคคตา ตติยฌาน มีองค์ ๒ คือ สุข เอกกัคคตา และ จุตตถฌาน มีองค์ ๒ คือ อุเบกขา เอกัคคตา (ม.มู. ๑๒/๘๒/๕๔-๕๕, อภิ.วิ. (แปล) ๓๕/๖๒๓/๔๑๓)
- 5ดู วิ.ม. ๔/๑๔-๑๕/๑๔-๑๕, สํ.ม. ๑๙/๑๐๘๑/๓๖๗-๓๖๙, อภิ.วิ. (แปล) ๓๕/๑๘๙/๑๖๓
End of ๕. ทัฏฐัพพสูตร