๑๐. มุฏฐัสสติสูตร เล่ม ๒๒

๑๐. มุฏฐัสสติสูตร

ว่าด้วยโทษและคุณของการนอนหลับ

[๒๑๐] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษแห่งภิกษุผู้ลืมสติ ไม่มีสัมปชัญญะนอนหลับ ๕ ประการนี้ ๕ ประการเป็นไฉน ? คือ ย่อมหลับเป็นทุกข์ ๑ย่อมตื่นเป็นทุกข์ ๑ ย่อมฝันลามก ๑ เทวดาย่อมไม่รักษา ๑ น้ำอสุจิย่อมเคลื่อน ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษแห่งภิกษุผู้ลืมสติ ไม่มีสัมปชัญญะ นอนหลับ๕ ประการนี้แล.

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์แห่งภิกษุผู้มีสติตั้งมั่น มีสัมปชัญญะนอนหลับ ๕ ประการนี้แล ๕ ประการเป็นไฉน ? คือ ย่อมหลับเป็นสุข ๑ย่อมตื่นเป็นสุข ๑ ย่อมไม่ฝันลามก ๑ เทวดาย่อมรักษา ๑ น้ำอสุจิย่อมไม่เคลื่อน ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์แห่งภิกษุผู้มีสติตั้งมั่น มีสัมปชัญญะ นอนหลับ๕ ประการนี้แล.

จบมุฏฐัสสติสูตรที่ ๑๐

จบกิมพิลวรรคที่ ๑

อรรถกถามุฏฐัสสติสูตร

พึงทราบวินิจฉัยในมุฏฐัสสติสูตรที่ ๑๐ ดังต่อไปนี้ :-

บทว่า ทุกฺขํ สุปติ ความว่า เมื่อฝันเห็นสุบินต่าง ๆ ก็หลับไม่สบาย. บทว่า ทุกฺขํ ปฏิพุชฺฌติ ความว่า แม้เมื่อตื่น ก็สะดุ้งตื่นขนลุก. ในสูตรนี้ตรัสสติสัมปชัญญะคละกัน.

จบอรรถกถามุฏฐัสสติสูตรที่ ๑๐

จบกิมพิลวรรควรรณนาที่ ๑

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. กิมพิลสูตร ๒. ธัมมัสสวนสูตร ๓. อาชานิยสูตร ๔. พลสูตร๕. เจโตขีลสูตร ๖. วินิพันธสูตร ๗. ยาคุสูตร ๘. ทันตกัฏฐสูตร๙. คีตสูตร ๑๐. มุฏฐัสสติสูตร และอรรถกถา.

อักโกสกวรรคที่ ๒

๑. อักโกสกสูตร

ว่าด้วยโทษการด่า ๕ ประการ

[๒๑๑] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุใดชอบด่า ชอบบริภาษเพื่อนพรหมจรรย์ ชอบติเตียนพระอริยเจ้า ภิกษุนั้นพึงหวังได้โทษ ๕ ประการ๕ ประการเป็นไฉน คือ เธอย่อมต้องอาบัติปาราชิก ขาดทางบรรลุโลกุตร.

ธรรม ๑ ย่อมต้องอาบัติที่เศร้าหมองอย่างอื่น ๑ ย่อมได้รับโรคเรื้อรังอย่างหนัก ๑ ย่อมเป็นผู้หลงกระทำกาละ ๑ เมื่อตายไปย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติวินิบาต นรก ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุใดชอบด่า ชอบบริภาษเพื่อนพรหมจรรย์ ชอบติเตียนพระอริยเจ้า ภิกษุนั้นพึงหวังได้โทษ ๕ ประการนี้แล.

จบอักโกสกสูตรที่ ๑

อักโกสกวรรควรรณนาที่ ๒

อรรถกถาอักโกสกสูตร

พึงทราบวินิจฉัยในอักโกสกสูตรที่ ๑ วรรคที่ ๒ ดังต่อไปนี้ :-บทว่า อกฺโกสกปริภาสโก ได้แก่ ด่าด้วยอักโกสกวัตถุ ๑๐บริภาษด้วยแสดงภัย. บทว่า ฉนฺนปริปนฺโถ ได้แก่ ชื่อว่า มีทางอันขาดเสียแล้ว เพราะความที่โลกุตระถูกตัดขาดแล้วด้วยธรรมเครื่องเนิ่นช้า. บทว่าโรคาตงฺกํ ได้แก่ โรคนั่นแล ชื่อว่า โรคาตังกะ เพราะจะทำให้ชีวิตยากแค้น.

จบอรรถกถาอักโกสกสูตรที่ ๑