อุปาลิสามัคคีสูตร เล่ม ๒๔

(๔) เป็นผู้สามารถที่จะอุปัฏฐากเอง หรือใช้ให้ผู้อื่นอุปัฏฐาก อันเตวาสิก ผู้เป็นไข้(๕) เป็นผู้สามารถที่จะระงับเองหรือใช้ให้ผู้อื่นระงับความไม่ยินดี ยิ่งของอันเตวาสิก(๖) เป็นผู้สามารถที่จะบรรเทาความรำคาญอันเกิดขึ้นแล้วได้โดยธรรม

(๗) เป็นผู้สามารถที่จะเปลื้องความเห็นผิดอันเกิดขึ้นแล้วได้โดยธรรม

(๘) เป็นผู้สามารถที่จะให้สมาทานในอธิศีลได้

(๙) เป็นผู้สามารถที่จะให้สมาทานในอธิจิตได้

(๑๐) เป็นผู้สามารถที่จะให้สมาทานในอธิปัญญาได้

ดูก่อนอุบาลี ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๑๐ ประการนี้แลจึงควรให้นิสสัย”

๖. สามเณรสูตร

ว่าด้วยคุณสมบัติของภิกษุผู้ควรมีสามเณรอุปัฏฐาก ๑๐ ประการ

[๓๖] “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรมเท่าไรหนอแล จึงควรให้สามเณรอุปัฏฐาก”“ดูก่อนอุบาลี ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๑๐ ประการแล จึงควรให้สามเณรอุปัฏฐาก ธรรม ๑๐ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้---------------------------------------

(๑) เป็นผู้มีศีล ... สมาทานศึกษาอยู่ในสิกขาบททั้งหลาย

(๒) เป็นพหูสูต ... แทงตลอดด้วยปัญญา

(๓) ปาติโมกข์อันภิกษุนั้นจำดีแล้ว ... โดยอนุพยัญชนะ

(๔) เป็นผู้สามารถที่จะอุปัฏฐากเองหรือใช้ให้ผู้อื่นอุปัฏฐากสามเณร ผู้เป็นไข้(๕) เป็นผู้สามารถที่จะระงับเองหรือใช้ให้ผู้อื่นระงับความไม่ยินดี ยิ่งของสามเณร(๖) เป็นผู้สามารถที่จะบรรเทาความรำคาญอันเกิดขึ้นแล้วได้โดย ธรรม

(๗)เป็นผู้สามารถที่จะเปลื้องความเห็นผิดอันเกิดขึ้นแล้วได้โดย ธรรม

(๘) เป็นผู้สามารถที่จะให้สมาทานในอธิศีลได้

(๙) เป็นผู้สามารถที่จะให้สมาทานในอธิจิตได้

(๑๐) เป็นผู้สามารถที่จะให้สมาทานในอธิปัญญาได้

ดูก่อนอุบาลี ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๑๐ ประการนี้แลจึงควรให้ สามเณรอุปัฏฐาก”

๗. สังฆเภทสูตร

ว่าด้วยสาเหตุที่ทำให้สงฆ์แตกกัน ๑๐ ประการ

{๓๕} [๓๗] “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระองค์ตรัสว่า ‘สังฆเภท สังฆเภท’ ดังนี้ สงฆ์จะเป็นผู้แตกกันด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอแล”“ดูก่อนอุบาลี ภิกษุทั้งหลายในธรรมวินัยนี้

(๑) แสดงอธรรมว่า เป็นธรรม

(๒) แสดงธรรมว่า เป็นอธรรม

(๓) แสดงสิ่งไม่เป็นวินัยว่า เป็นวินัย

(๔) แสดงวินัยว่า ไม่เป็นวินัย

(๕) แสดงคำอันตถาคตมิได้ตรัสไว้ มิได้ภาษิตไว้ว่า เป็นคำที่ ตถาคตตรัสไว้ ภาษิตไว้

(๖) แสดงคำที่ตถาคตตรัสไว้ ภาษิตไว้ว่า เป็นคำที่ตถาคตมิได้ ตรัสไว้ มิได้ภาษิตไว้

(๗) แสดงสิ่งที่ตถาคตมิได้ประพฤติมาว่าเป็นสิ่งที่ตถาคตประพฤติมา

(๘) แสดงสิ่งที่ตถาคตประพฤติมาว่าเป็นสิ่งที่ตถาคตมิได้ประพฤติมา

(๙) แสดงสิ่งที่ตถาคตมิได้บัญญัติไว้ว่า เป็นสิ่งที่ตถาคตบัญญัติไว้

(๑๐) แสดงสิ่งที่ตถาคตบัญญัติไว้ว่า เป็นสิ่งที่ตถาคตมิได้บัญญัติไว้

ภิกษุเหล่านั้นย่อมทอดทิ้งกัน แยกจากกัน ทำสังฆกรรมแยกกัน สวด ปาติโมกข์แยกกันด้วยสาเหตุ ๑๐ ประการนี้ ดูก่อนอุบาลี สงฆ์จะเป็นผู้แตก กันด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล”

๘. สังฆสามัคคีสูตร

ว่าด้วยสาเหตุที่ทำให้สงฆ์สามัคคีกัน ๑๐ ประการ

{๓๘} [๓๘] “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระองค์ตรัสว่า ‘สังฆสามัคคี สังฆสามัคคี’ ดังนี้ สงฆ์จะเป็นผู้พร้อมเพรียงกันด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอแล”“ดูก่อนอุบาลี ภิกษุทั้งหลายในธรรมวินัยนี้

(๑) แสดงสิ่งที่ไม่เป็นธรรมว่า ไม่เป็นธรรม

(๒) แสดงสิ่งที่เป็นธรรมว่า เป็นธรรม

(๓) แสดงสิ่งที่มิใช่วินัยว่า มิใช่วินัย

(๔) แสดงสิ่งที่เป็นวินัยว่า เป็นวินัย

(๕) แสดงคำที่ตถาคตมิได้ตรัสไว้ มิได้ภาษิตไว้ว่า เป็นคำที่ตถาคต มิได้ตรัสได้ <*> มิได้ภาษิตไว้

(๖) แสดงคำที่ตถาคตตรัสไว้ ภาษิตไว้ว่า เป็นคำที่ตถาคตตรัสไว้ ภาษิตไว้

(๗) แสดงสิ่งที่ตถาคตมิได้ประพฤติมาว่าเป็นสิ่งที่ตถาคตมิได้ ประพฤติมา

( ๘) แสดงสิ่งที่ตถาคตประพฤติมาว่า เป็นสิ่งที่ตถาคตประพฤติมา

(๙) แสดงสิ่งที่ตถาคตมิได้บัญญัติไว้ว่าเป็นสิ่งที่ตถาคตมิได้บัญญัติไว้

(๑๐) แสดงสิ่งที่ตถาคตบัญญัติไว้ว่า เป็นสิ่งที่ตถาคตบัญญัติไว้

ภิกษุเหล่านั้นย่อมไม่ทอดทิ้งกัน ไม่แยกจากกัน ไม่ทำสังฆกรรมแยกกัน ไม่สวดปาติโมกข์แยกกันด้วยสาเหตุ ๑๐ ประการนี้ ดูก่อนอุบาลี สงฆ์จะเป็นผู้พร้อมเพรียงกันด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล”

๙. ปฐมอานันทสูตร

ว่าด้วยผลเผ็ดร้อนของผู้ทำสังฆเภท

{๓๗} [๓๙] ครั้งนั้นแล ท่านพระอานนท์ได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง แล้วได้ทูลถามว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระองค์ตรัสว่า ‘สังฆเภท สังฆเภท’ ดังนี้ สงฆ์จะเป็นผู้แตกกันด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอแล”พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนอานนท์ ภิกษุในธรรมวินัยนี้