พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ติกนิบาต ตติยปัณณาสก์ · โยธาชีววรรค
โมรนิวาปสูตร ที่ ๑ เล่ม ๒๐
Text layerBuddha’s wordsItems ๕๘๓ (Royal Thai)11/13 in โยธาชีววรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ติกนิบาต ตติยปัณณาสก์ โยธาชีววรรค โมรนิวาปสูตร ที่ ๑ (Royal Thai Volume 20 · Mahachula Volume 20 · Mahamakut Volume 34 · Chaloem Phrakiat Volume 20)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 20, pp. 441–442
ว่านี้เป็นเชาวน์ของเธอ และเมื่อเธอถูกถามปัญหาในอภิธรรม ในอภิวินัย ก็วิสัชนาได้ ไม่จนปัญญา เรากล่าวว่านี้เป็นวรรณะของเธอ และเธอก็ได้จีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และคิลานปัจจัยเภสัชบริขาร เรากล่าวว่านี้เป็นความสูงและความใหญ่ของเธอ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุรุษอาชาไนยชั้นดีผู้สมบูรณ์ ด้วยเชาวน์ สมบูรณ์ด้วยวรรณะ และสมบูรณ์ด้วยความสูงและความใหญ่เป็นอย่างนี้แลดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุรุษอาชาไนยชั้นดีมี ๓ ประเภทนี้แล”
๑๑. ปฐมโมรนิวาปสูตร
ว่าด้วยขันธ์ ๓
{๕๘๓} [๑๐๖๙] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ปริพาชการาม ชื่อโมรนิวาปะ ใกล้พระนครราชคฤห์ ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย” ภิกษุเหล่านั้นทูลรับพระดำรัสพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๓ ประการย่อมมีความสำเร็จถึงที่สุด มีความเกษมจากโยคะถึงที่สุด มีพรหมจรรย์ถึงที่สุด มีที่สุดถึงที่สุด ประเสริฐกว่าเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย ธรรม ๓ ประการคืออะไรบ้าง คือ
- ๑มีความสำเร็จถึงที่สุด หมายถึงล่วงพ้นความพินาศ ผ่านพ้นที่สุดคือความสิ้นไปและความเสื่อมไปได้เด็ดขาด มีความเกษมจากโยคะถึงที่สุด หมายถึงมีภาวะปลอดโปร่งจากกิเลสที่ชื่อว่าโยคะ ๔ คือ กาม ภพ ทิฏฐิ และอวิชชาเป็นนิจนิรันดร์ หรือเข้าถึงภาวะนิพพาน มีพรหมจรรย์ถึงที่สุด หมายถึงประพฤติพรหมจรรย์คืออริยมรรคอยู่ชั่วกาล มีที่สุดถึงที่สุด หมายถึงประพฤติพรหมจรรย์นั้นจนอยู่จบหรือเข้าถึงภาวะนิพพาน (ที.ม.อ. ๓๕๓, ม.มู.อ. ๒/๒๐๕)
(๑) สีลขันธ์อันเป็นของพระอเสขะ
(๒) สมาธิขันธ์อันเป็นของพระอเสขะ
(๓) ปัญญาขันธ์อันเป็นของพระอเสขะ
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๓ ประการนี้แลย่อมมีความสำเร็จถึงที่สุด มีความเกษมจากโยคะถึงที่สุด มีพรหมจรรย์ถึงที่สุด มีที่สุดถึงที่สุด ประเสริฐกว่าเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย”
๑๒. ทุติยโมรนิวาปสูตร
ว่าด้วยปาฏิหาริย์ ๓
{๕๘๔} [๑๐๗๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๓ ประการ ย่อมมีความสำเร็จถึงที่สุด มีความเกษมจากโยคะถึงที่สุด มีพรหมจรรย์ถึงที่สุด มีที่สุดถึงที่สุด ประเสริฐกว่าเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย ธรรม ๓ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) อิทธิปาฏิหาริยะ ฤทธิ์เป็นอัศจรรย์
(๒) อาเทสนาปาฏิหาริยะ ทายใจเป็นอัศจรรย์
(๓) อนุสาสนีปาฏิหาริยะ คำสอนเป็นอัศจรรย์
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๓ ประการนี้แลย่อมมีความสำเร็จถึงที่สุด มีความเกษมจากโยคะถึงที่สุด มีพรหมจรรย์ถึงที่สุด มีที่สุดถึงที่สุด ประเสริฐกว่าเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย”
- ๑อันเป็นของพระอเสขะ หมายถึงอันประกอบด้วยอรหัตตผล (ที.ปา.อ. ๒๕๒, ม.ม.อ. ๑๒๑) อนี่ง คำว่า พระอเสขะ หมายถึงพระผู้ไม่ต้องศึกษาในไตรสิกขาอีกต่อไป ได้แก่ พระอรหันตขีณาสพ
End of โมรนิวาปสูตร ที่ ๑