โมเนยยสูตร เล่ม ๒๐

ละถีนมิทธะที่เกิดขึ้นแล้ว และรู้ประจักษ์ซึ่งอาการที่ถีนมิทธะที่ละได้แล้วจะไม่เกิดขึ้นต่อไป

อุทธัจจกุกกุจจะมีในภายใน ก็รู้ประจักษ์ว่า ‘เรามีอุทธัจจกุกกุจจะในภายใน’ หรืออุทธัจจกุกกุจจะไม่มีในภายใน ก็รู้ประจักษ์ว่า ‘เราไม่มีอุทธัจจกุกกุจจะในภายใน’ ย่อมรู้ประจักษ์ซึ่งอาการที่อุทธัจจกุกกุจจะที่ยังไม่เกิดขึ้นจะเกิดขึ้น รู้ประจักษ์ซึ่งอาการที่จะละอุทธัจจกุกกุจจะที่เกิดขึ้นแล้ว และรู้ประจักษ์ซึ่งอาการที่อุทธัจจกุกกุจจะที่ละได้แล้วจะไม่เกิดขึ้นต่อไปวิจิกิจฉามีในภายใน ก็รู้ประจักษ์ว่า ‘เรามีวิจิกิจฉาในภายใน’ หรือวิจิกิจฉาไม่มีในภายใน ก็รู้ประจักษ์ว่า ‘เราไม่มีวิจิกิจฉาในภายใน’ ย่อมรู้ประจักษ์ซึ่งอาการที่วิจิกิจฉาที่ยังไม่เกิดขึ้นจะเกิดขึ้น รู้ประจักษ์ซึ่งอาการที่จะละวิจิกิจฉาที่เกิดขึ้นแล้ว และรู้ประจักษ์ซึ่งอาการที่วิจิกิจฉาที่ละได้แล้วจะไม่เกิดขึ้นต่อไปดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่ามโนโสเจยยะ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความสะอาดมี ๓ อย่างนี้แล”

พระอริยเจ้ามีพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นต้นตรัสเรียก

บุคคลผู้สะอาดกาย สะอาดวาจา สะอาดใจ หาอาสวะมิได้

ว่าเป็นผู้สะอาด ถึงพร้อมด้วยความสะอาด เป็นผู้ล้างบาป

ได้แล้ว

๑๐. โมเนยยสูตร

ว่าด้วยความเป็นมุนี ๓ อย่าง

{๕๖๒} [๑๐๔๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเป็นมุนีมี ๓ อย่างนี้ ๓ อย่างคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ความเป็นมุนีทางกาย

(๒) ความเป็นมุนีทางวาจา

(๓) ความเป็นมุนีทางใจ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ความเป็นมุนีทางกายเป็นไฉน คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้เว้นขาดจากการฆ่าสัตว์ เว้นขาดจากการลักทรัพย์ เว้นขาดจากกรรมอันเป็นข้าศึกแก่พรหมจรรย์ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่าความเป็นมุนีทางกายดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ความเป็นมุนีทางวาจาเป็นไฉน คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้เว้นขาดจากการพูดเท็จ เว้นขาดจากการพูดส่อเสียด เว้นขาดจากการพูดคำหยาบ เว้นขาดจากการพูดเพ้อเจ้อ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่าความเป็นมุนีทางวาจาดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ความเป็นมุนีทางใจเป็นไฉน คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ทำให้แจ้งซึ่งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติอันหาอาสวะมิได้เพราะอาสวะทั้งหลายสิ้นไปด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่าความเป็นมุนีทางใจดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเป็นมุนีมี ๓ อย่างนี้แล

พระอริยเจ้ามีพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นต้นตรัสเรียก

บุคคลผู้เป็นมุนีทางกาย เป็นมุนีทางวาจา เป็นมุนีทางใจ

หาอาสวะมิได้ ว่าเป็นมุนี ผู้ถึงพร้อมด้วยความเป็นมุนี

ผู้ล้างบาปทั้งปวงได้แล้ว

จบ อาปายิกวรรคที่ ๒

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. อาปายิกสูตร ๒. ทุลลภสูตร

๓. อัปปเมยยสูตร ๔. อาเนญชสูตร

๕. วิปัตติสัมปทาสูตร ๖. อปัณณกสูตร

๗. กัมมันตสูตร ๘. ปฐมโสเจยยสูตร

๙. ทุติยโสเจยยสูตร ๑๐. โมเนยยสูตร

(๑๓) ๓. กุสินารวรรค

๑. กุสินารสูตร

ว่าด้วยบิณฑบาตที่มีผลมาก

{๕๖๓} [๑๐๔๘] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ไพรสณฑ์ชื่อว่าพลิหรณะ ใกล้พระนครกุสินารา ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายมาว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย” ภิกษุเหล่านั้นทูลรับพระดำรัสพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้เข้าไปอาศัยหมู่บ้านหรือนิคมแห่งใดแห่งหนึ่งอยู่ คฤหบดีหรือบุตรคฤหบดีเข้าไปหาเธอแล้วนิมนต์เพื่อฉันอาหารในวันรุ่งขึ้น ภิกษุปรารถนาอยู่ย่อมรับนิมนต์ ราตรีนั้นล่วงไป ถึงเวลาเช้าภิกษุนั้นครองอันตรวาสกแล้วถือบาตรจีวรเข้าไปยังนิเวศน์ของคฤหบดีหรือบุรคฤหบดีนั้น แล้วนั่งบนอาสนะที่เขาปูลาดไว้ คฤหบดีหรือบุตรคฤหบดีนั้นอังคาสเลี้ยงดูเธอด้วยขาทนียโภชนียาหารอันประณีตด้วยมือของตน