อปัณณกสูตร เล่ม ๒๐

โลกหน้าให้แจ้งด้วยปัญญาอันยิ่งด้วยตนเองแล้วสอนผู้อื่นให้รู้ด้วยมีอยู่ในโลกจริง’ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่าทิฏฐิสัมปทา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะสีลสัมปทาเป็นเหตุ สัตว์ทั้งหลายหลังจากตายไปย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ หรือว่าเพราะจิตตสัมปทาเป็นเหตุ สัตว์ทั้งหลายหลังจากตายไปย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ หรือว่าเพราะทิฏฐิสัมปทาเป็นเหตุ สัตว์ทั้งหลายหลังจากตายไปย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัมปทามี ๓ อย่างนี้แล”

๖. อปัณณกสูตร

ว่าด้วยวิบัติ ๓ และสัมปทา ๓

{๕๕๘} [๑๐๔๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย วิบัติมี ๓ อย่างนี้ ๓ อย่างคืออะไรบ้าง คือ

(๑) สีลวิบัติ (๒) จิตตวิบัติ

(๓) ทิฏฐิวิบัติ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็สีลวิบัติเป็นไฉน คือ บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นผู้ฆ่าสัตว์ ... พูดเพ้อเจ้อ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่าสีลวิบัติ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็จิตตวิบัติเป็นไฉน คือ บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นผู้มักโลภ มีจิตพยาบาท ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่าจิตตวิบัติ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ทิฏฐิวิบัติเป็นไฉน คือ บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นมิจฉาทิฏฐิ มีความเห็นวิปริตว่า ‘ทานที่บุคคลให้แล้วไม่มีผลจริง ... สมณพราหมณ์ผู้ดำเนินชอบปฏิบัติชอบ ผู้ทำโลกนี้และโลกหน้าให้แจ้งด้วยปัญญาอันยิ่งด้วยตนเองแล้วสอนผู้อื่นให้รู้ด้วยไม่มีในโลกจริง’ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่าทิฏฐิวิบัติ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะสีลวิบัติเป็นเหตุ ... เพราะจิตตวิบัติเป็นเหตุ ... หรือว่าเพราะทิฏฐิวิบัติเป็นเหตุ สัตว์ทั้งหลายหลังจากตายไปย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนแก้วมณีหกเหลี่ยมถูกโยนขึ้นไปข้างบน จะหล่นมาตั้งอยู่โดยเหลี่ยมใด ๆ ก็ตั้งอยู่ได้ด้วยดีทั้งนั้น แม้ฉันใด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะศีลวิบัติเป็นเหตุ ... เพราะจิตตวิบัติเป็นเหตุ ... หรือ ว่าเพราะทิฏฐิวิบัติเป็นเหตุ สัตว์ทั้งหลายหลังจากตายไปก็ย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก ฉันนั้นเหมือนกันดูก่อนภิกษุทั้งหลาย วิบัติมี ๓ อย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัมปทามี ๓ อย่างนี้ ๓ อย่างคืออะไรบ้าง คือ

(๑) สีลสัมปทา (๒) จิตตสัมปทา

(๓) ทิฏฐิสัมปทา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็สีลสัมปทาเป็นไฉน คือ บุคคลบางคนในโลกนี้เว้นขาดจากการฆ่าสัตว์ ... เว้นขาดจากการพูดเพ้อเจ้อ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่าสีลสัมปทา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็จิตตสัมปทาเป็นไฉน คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็นผู้ไม่มักโลภ ไม่มีจิตพยาบาท ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่าจิตตสัมปทา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ทิฏฐิสัมปทาเป็นไฉน คือ บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นสัมมาทิฏฐิ มีความเห็นไม่วิปริตว่า ‘ทานที่บุคคลให้แล้วมีผลจริง ... สมณพราหมณ์ผู้ดำเนินชอบปฏิบัติชอบ ผู้ทำโลกนี้และโลกหน้าให้แจ้งด้วยปัญญาอันยิ่งด้วยตนเองแล้วสอนผู้อื่นให้รู้ด้วยมีอยู่ในโลกจริง’ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่าทิฏฐิสัมปทา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะสีลสัมปทาเป็นเหตุ ... เพราะจิตตสัมปทาเป็นเหตุ ... หรือว่าเพราะทิฏฐิสัมปทาเป็นเหตุ สัตว์ทั้งหลายหลังจากตายไปย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนแก้วมณีหกเหลี่ยมถูกโยนขึ้นไปข้างบน จะหล่นมาตั้งอยู่โดยเหลี่ยมใด ๆ ก็ตั้งอยู่ได้ด้วยดีทั้งนั้น แม้ฉันใด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะศีลสัมปทาเป็นเหตุ ... เพราะจิตตสัมปทาเป็นเหตุ ... หรือว่าเพราะทิฏฐิสัมปทาเป็นเหตุ สัตว์ทั้งหลายหลังจากตายไปก็ย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ ฉันนั้นเหมือนกันดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัมปทา ๓ อย่างนี้แล”

๗. กัมมันตสูตร

ว่าด้วยวิบัติ ๓ และสัมปทา ๓

{๕๕๙} [๑๐๔๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย วิบัติมี ๓ อย่างนี้ ๓ อย่างคืออะไรบ้าง คือ

(๑) กัมมันตวิบัติ ความวิบัติแห่งการงาน

(๒) อาชีววิบัติ ความวิบัตแห่งอาชีพ

(๓) ทิฏฐิวิบัติ ความวิบัติแห่งทิฏฐิ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็กัมมันตวิบัติเป็นไฉน คือ บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นผู้ฆ่าสัตว์ ... พูดเพ้อเจ้อ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่ากัมมันตวิบัติ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็อาชีววิบัติเป็นไฉน คือ บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นคนมีอาชีพผิด เลี้ยงชีวิตด้วยมิจฉาชีพ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่าอาชีววิบัติ