กูฏสูตร ที่ ๒ เล่ม ๒๐

ก็เป็นอันไม่รั่ว แม้ไม้กลอนก็เป็นอันไม่รั่ว แม้ฝาเรือนก็เป็นอันไม่รั่ว แม้ยอดเรือนก็เป็นอันไม่ผุเสีย แม้ไม้กลอนก็เป็นอันไม่ผุเสีย แม้ฝาเรือนก็เป็นอันไม่ผุเสีย ฉันใด

ดูก่อนคฤหบดี เมื่อบุคคลรักษาจิต ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ... การตายก็ดี การทำกาละก็งาม”

๘. พยาปันนสูตร

ว่าด้วยกรรมวิบัติและไม่วิบัติเพราะจิต

{๕๕๐} [๑๐๓๕] ครั้งนั้นแล อนาถบิณฑิกคฤหบดีเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง นั่งเรียบร้อยแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า “ดูก่อนคฤหบดี เมื่อจิตวิบัติแล้ว แม้กายกรรมก็เป็นอันวิบัติ แม้วจีกรรมก็เป็นอันวิบัติ แม้มโนกรรมก็เป็นอันวิบัติ เมื่อเขามีกายกรรมวิบัติ มีวจีกรรมวิบัติ มีมโนกรรมวิบัติ การตายก็ไม่ดี การทำกาละก็ไม่งาม ดูก่อนคฤหบดี เปรียบเหมือนเมื่อเรือนมุงไว้ไม่ดี แม้ยอดเรือนก็เป็นอันวิบัติ แม้ไม้กลอนก็เป็นอันวิบัติ แม้ฝาเรือนก็เป็นอันวิบัติ ฉันใด ดูก่อนคฤหบดี เมื่อจิตวิบัติแล้วก็ฉันนั้นเหมือนกัน ... ความตายก็ไม่ดี การทำกาละก็ไม่งามดูก่อนคฤหบดี เมื่อจิตไม่วิบัติแล้ว แม้กายกรรมก็เป็นอันไม่วิบัติ แม้ จีกรรมก็เป็นอันไม่วิบัติ แม้มโนกรรมก็เป็นอันไม่วิบัติ เมื่อเขามีกายกรรมไม่วิบัติ มีวจีกรรมไม่วิบัติ มีมโนกรรมไม่วิบัติ การตายก็ดี การทำกาละก็งาม ดูก่อนคฤหบดี เปรียบเหมือนเมื่อเรือนมุงไว้ดี แม้ยอดเรือนก็เป็นไม่วิบัติ แม้ไม้กลอนก็เป็นอันไม่วิบัติ แม้ฝาเรือนก็เป็นอันไม่วิบัติ ฉันใด ดูก่อนคฤหบดี เมื่อจิตไม่วิบัติแล้ว ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ... การตายก็ดี การทำกาละก็งาม”

๙. ปฐมนิทานสูตร

ว่าด้วยเหตุเกิดแห่งกรรม ๓ อย่าง สูตรที่ ๑

{๕๕๑} [๑๐๓๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลายสาเหตุแห่งการเกิดกรรมมี ๓ อย่างนี้ ๓ อย่างคืออะไรบ้าง คือ โลภะ ๑ โทสะ ๑ โมหะ ๑

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กรรมใดบุคคลทำด้วยความโลภ เกิดแต่ความโลภ มีความโลภเป็นเหตุ มีความโลภเป็นแดนเกิด กรรมนั้นเป็นอกุศล กรรมนั้นมีโทษ กรรมนั้นมีทุกข์เป็นผล กรรมนั้นเป็นไปเพื่อเกิดกรรม กรรมนั้นไม่เป็นไปเพื่อความดับกรรม ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กรรมใดบุคคลทำด้วยความโกรธ เกิดแต่ความโกรธ มีความโกรธเป็นเหตุ มีความโกรธเป็นแดนเกิด กรรมนั้นเป็นอกุศล กรรมนั้นมีโทษ กรรมนั้นมีทุกข์เป็นผล กรรมนั้นเป็นไปเพื่อเกิดกรรม กรรมนั้นไม่เป็นไปเพื่อความดับกรรม ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กรรมใดบุคคลทำด้วยความหลง เกิดแต่ความหลง มีความหลงเป็นเหตุ มีความหลงเป็นแดนเกิด กรรมนั้นเป็นอกุศล กรรมนั้นมีโทษ กรรมนั้นมีทุกข์ เป็นผลกรรมนั้นเป็นไปเพื่อเกิดกรรม กรรมนั้นไม่เป็นไปเพื่อความดับกรรม ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สาเหตุแห่งการเกิดกรรมมี ๓ อย่างนี้แลดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สาเหตุแห่งการเกิดกรรมมี ๓ อย่างนี้ ๓ อย่างคืออะไรบ้าง คือ อโลภะ ๑ อโทสะ ๑ อโมหะ ๑

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กรรมใดบุคคลทำด้วยความไม่โลภ เกิดแต่ความไม่โลภ มีความไม่โลภเป็นเหตุ มีความไม่โลภเป็นแดนเกิด กรรมนั้นเป็นกุศล กรรมนั้นไม่มีโทษ กรรมนั้นมีสุขเป็นผล กรรมนั้นเป็นไปเพื่อความดับกรรม กรรมนั้นไม่เป็นไปเพื่อเกิดกรรม ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กรรมใดบุคคลทำด้วยความไม่โกรธ เกิดแต่ความไม่โกรธ มีความไม่โกรธเป็นเหตุ มีความไม่โกรธเป็นแดนเกิด กรรมนั้นเป็นกุศล กรรมนั้นไม่มีโทษ กรรมนั้นมีสุขเป็นผล กรรมนั้นเป็นไปเพื่อความดับกรรม กรรมนั้นไม่เป็นไปเพื่อเกิดกรรม ดูก่อน