วัชชีปุตตสูตร เล่ม ๒๐

พอใจอย่างแรงกล้าในการสมาทานอธิจิตตสิกขา เราจักมีความพอใจอย่างแรงกล้าในการสมาทานอธิปัญญาสิกขา’ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แล”

๔. วัชชีปุตตสูตร

ว่าด้วยการเจริญไตรสิกขาเพื่อละอกุศลมูล

{๕๒๔} [๙๙๖] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ กูฏาคารศาลา ป่ามหาวัน ใกล้พระนครเวสาลี ครั้งนั้นแล ภิกษุวัชชีบุตรรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้กราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ สิกขาบท ๑๕๐ ถ้วนนี้ย่อมมาสู่อุเทศทุกกึ่งเดือน ข้าพระองค์ไม่สามารถที่จะศึกษาในสิกขาบทนี้ได้ พระพุทธเจ้าข้า”พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุ ก็เธอสามารถจะศึกษาในสิกขา ๓ คือ อธิสีลสิกขา อธิจิตตสิกขา อธิปัญญาสิกขาได้ไหม”

“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์สามารถจะศึกษาในสิกขา ๓ คือ อธิสีลสิกขา อธิจิตตสิกขา อธิปัญญาสิกขาได้”

“ดูก่อนภิกษุ เพราะฉะนั้นแล เธอจงศึกษาในสิกขา ๓ คือ อธิสีลสิกขา อธิจิตตสิกขา อธิปัญญาสิกขา

เมื่อใด เธอจักศึกษาอธิสีลสิกขาก็ดี จักศึกษาอธิจิตตสิกขาก็ดี จักศึกษาอธิปัญญาสิกขาก็ดี เมื่อนั้น เมื่อเธอนั้นศึกษาอธิสีลสิกขาอยู่ก็ดี ศึกษาอธิจิตตสิกขาอยู่ก็ดี ศึกษาอธิปัญญาสิกขาอยู่ก็ดี ก็จักละราคะ ละโทสะ ละ

โมหะเสียได้ เพราะละราคะ ละโทสะ ละโมหะเสียได้ เธอนั้นก็จักไม่ทำกรรมที่เป็นอกุศล จักไม่ซ่องเสพกรรมที่เป็นบาป”

ครั้นสมัยต่อมา ภิกษุนั้นก็ได้ศึกษาทั้งอธิสีลสิกขา ทั้งอธิจิตตสิกขา ทั้งอธิปัญญาสิกขา เมื่อภิกษุนั้นศึกษาอธิสีลสิกขาอยู่ก็ดี ศึกษาอธิจิตตสิกขาอยู่ก็ดี ศึกษาอธิปัญญาอยู่ก็ดี ก็ละราคะ ละโทสะ ละโมหะได้แล้ว เพราะละราคะ ละโทสะ ละโมหะเสียได้ เธอก็มิได้ทำกรรมที่เป็นอกุศล มิได้ซ่องเสพกรรมที่เป็นบาป

๕. เสกขสูตร

ว่าด้วยเสขบุคคล

{๕๒๕} [๙๙๗] ครั้งนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ทูลถามว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระองค์ตรัสว่า ‘เสขะ เสขะ’ ดังนี้ ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอ บุคคลจึงชื่อว่าเป็นเสขะ”พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ ที่เรียกว่าเสขะด้วยเหตุว่ายังต้องศึกษา ศึกษาอะไร ศึกษาอธิสีลสิกขา ศึกษาอธิจิตตสิกขา และศึกษาอธิปัญญาสิกขา ดูก่อนภิกษุ ที่เรียกว่าเสขะด้วยเหตุว่ายังต้องศึกษาแล”

สำหรับพระเสขะผู้ศึกษาอยู่ ปฏิบัติตามทางตรง เกิด

ญาณในความสิ้นไปขึ้นก่อน แต่นั้น (คือ แต่มรรคญาณที่

๔) อรหัตตผลจึงเกิดขึ้นในลำดับต่อไป