อนุรุทธสูตร ที่ ๑ เล่ม ๒๐

แมลงวันคือความดำริที่อิงราคะจักไต่ตอมบุคคลผู้ไม่

คุ้มครองในจักษุและโสตะ ไม่สำรวมในอินทรีย์ทั้งหลาย

ภิกษุผู้ทำตนให้เป็นกากเดน เปียกชุ่มด้วยกลิ่นคาว

ย่อมอยู่ห่างไกลจากนิพพาน เป็นผู้มีส่วนแห่งความ

คับแค้นถ่ายเดียว

คนพาลสันดานเขลาผู้ถูกแมลงวันทั้งหลายไต่ตอมแล้ว

ย่อมไม่ได้เพื่อนที่เสมอตนเที่ยวไปไม่ว่าในหมู่บ้านหรือในป่า

ส่วนเหล่าชนผู้สมบูรณ์ด้วยศีล ยินดีในธรรมเป็นที่

เข้าไปสงบด้วยปัญญา สงบระงับแล้ว ย่อมอยู่เป็นสุข

แมลงวันไม่อาศัยเขา

๗. ปฐมอนุรุทธสูตร

ว่าด้วยพระอนุรุทธะทูลถามถึงสาเหตุที่มาตุคามเข้าถึงอบายภูมิ

{๕๖๙} [๑๐๕๕] ครั้งนั้นแล ท่านพระอนุรุทธะเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง แล้วได้ทูลถามว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอประทานพระวโรกาสเถิด ข้าพระองค์เห็นมาตุคามโดยมากหลังจากตายไปเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรกอยู่ ด้วยทิพยจักษุอันบริสุทธิ์ล่วงจักษุวิสัยของมนุษย์ ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ มาตุคามผู้ประกอบด้วยธรรมเท่าไรหนอ หลังจากตายไปจึงเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก”พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนอนุรุทธะ มาตุคามผู้ประกอบด้วยธรรม ๓ อย่าง หลังจากตายไปย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก ธรรม ๓ อย่างคืออะไรบ้าง คือ มาตุคามในโลกนี้

(๑) เวลาเช้า มีใจถูกมลทินคือความตระหนี่กลุ้มรุมอยู่ครองเรือน

(๒) เวลาเที่ยง มีใจถูกความริษยากลุ้มรุมอยู่ครองเรือน

(๓) เวลาเย็น มีใจถูกกามราคะกลุ้มรุมอยู่ครองเรือน

ดูก่อนอนุรุทธะ มาตุคามผู้ประกอบด้วยธรรม ๓ อย่างนี้แล หลังจากตายไปย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก”

๘. ทุติยอนุรุทธสูตร

ว่าด้วยการละธรรม ๓ อย่าง

{๕๗๐} [๑๐๕๖] ครั้งนั้นแล ท่านพระอนุรุทธะเข้าไปหาท่านพระสารีบุตรถึงที่อยู่ครั้นแล้วได้ปราศรัยกับท่านพระสารีบุตร ครั้นผ่านการปราศรัยพอให้ระลึกถึงกันไปแล้วจึงนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง แล้วกล่าวว่า “ขอโอกาสเถิด ท่านสารีบุตร ผมตรวจดูตลอดหนึ่งพันโลกธาตุด้วยทิพยจักษุอันบริสุทธิ์ล่วงจักษุวิสัยของมนุษย์ได้ อนึ่งเล่า ผมก็ปรารภความเพียรไม่ย่อหย่อน มีสติตั้งมั่นไม่หลงลืม กายก็สงบระงับไม่ระส่ำระสาย จิตก็ตั้งมั่นเป็นเอกัคคตา เมื่อเป็นเช่นนี้ ไฉนเล่าจิตของผมจึงยังไม่พ้นจากอาสวะเพราะไม่ถือมั่น”ท่านพระสารีบุตรกล่าวว่า “ดูก่อนท่านอนุรุทธะ การที่ท่านคิดอย่างนี้ว่า ‘เราตรวจดูตลอดหนึ่งพันโลกธาตุด้วยทิพยจักษุอันบริสุทธิ์ล่วงจักษุวิสัยของมนุษย์ได้’ ดังนี้ เป็นเพราะมานะของท่าน การที่ท่านคิดอย่างนี้ว่า ‘อนึ่งเล่าเราก็ปรารภความเพียรไม่ย่อหย่อน มีสติตั้งมั่นไม่หลงลืม กายก็สงบระงับไม่กระสับกระส่าย จิตก็ตั้งมั่นเป็นเอกัคคตา’ ดังนี้ เป็นเพราะอุทธัจจะของท่านการที่ท่านคิดอย่างนี้ว่า ‘เมื่อเป็นเช่นนี้ ไฉนเล่าจิตของเราจึงยังไม่พ้นจากอาสวะเพราะไม่ถือมั่น’ ดังนี้ ก็เป็นเพราะอุทธัจจะของท่าน ดีแล้วละหนอ