ปธานสูตร เล่ม ๒๑

ในหมู่มนุษย์ก็เหมือนกัน ผู้ใดได้รับสมมติให้เป็นผู้นำ

ถ้าผู้นั้นประพฤติเป็นธรรม ประชาชนที่เหลือก็ประพฤติ

ธรรมตามไปโดยแท้ ราษฎรย่อมอยู่เป็นสุขกันทั่วหน้า ถ้า

ราชการตั้งอยู่ในธรรม

จบ ปัตตกัมมวรรคที่ ๒

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้คือ

๑.ปัตตกัมมสูตร ๒. อันนนาถสูตร

๓.สพรหมสูตร ๔. นิรยสูตร

๕.รูปสูตร ๖. สราคสูตร

๗.อหิราชสูตร ๘. เทวทัตตสูตร

๙.ปธานสูตร ๑๐. ธัมมิกสูตร

(๘) ๓. อปัณณกวรรค

๑. ปธานสูตร

ว่าด้วยอปัณณกปฏิปทา ๔ ประการ

{๗๑} [๗๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการชื่อว่าเป็นผู้ปฏิบัติปฏิปทาอันไม่ผิด และชื่อว่าปรารภเหตุเพื่อความสิ้นอาสวะทั้งหลายธรรม ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้เป็นผู้มีศีล ๑ เป็นพหูสูต ๑ ปรารภความเพียร ๑ มีปัญญา ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้

ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการนี้แลชื่อว่าเป็นผู้ปฏิบัติปฏิปทาอันไม่ผิด และชื่อว่าปรารภเหตุเพื่อความสิ้นอาสวะทั้งหลาย”

๒. สัมมาทิฏฐิสูตร

ว่าด้วยธรรมเป็นเหตุสิ้นอาสวะ ๔ ประการ

{๗๒} [๗๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการชื่อว่าเป็นผู้ปฏิบัติปฏิปทาอันไม่ผิด และชื่อว่าปรารภเหตุเพื่อความสิ้นอาสวะทั้งหลายธรรม ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) เนกขัมมวิตก ความตรึกในทางออกจากกาม

(๒) อพยาปาทวิตก ความตรึกในทางไม่พยาบาท

(๓) อวิหิงสาวิตก ความตรึกในทางไม่เบียดเบียน

(๔) สัมมาทิฏฐิ ความเห็นชอบ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการนี้แลชื่อว่าเป็นผู้ปฏิบัติปฏิปทาอันไม่ผิด และชื่อว่าปรารภเหตุเพื่อความสิ้นอาสวะทั้งหลาย”

๓. สัปปุริสสูตร

ว่าด้วยธรรมของอสัตบุรุษและสัตบุรุษ ๔ ประการ

{๗๓} [๗๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการพึงทราบว่าเป็นอสัตบุรุษ ธรรม ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ

อสัตบุรุษในโลกนี้แม้ไม่ถูกถาม ก็เปิดเผยความเสียหายของผู้อื่น จะ

กล่าวอะไรถึงเมื่อถูกถามเล่า และเมื่อถูกถามเข้า ก็แก้ปัญหาโดยตรง ไม่อ้อมค้อม ไม่หน่วงเหนี่ยว แล้วกล่าวความเสียหายของผู้อื่นเต็มที่อย่างกว้างขวางดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พึงทราบว่าท่านผู้นี้เป็นอสัตบุรุษ (๑)

อีกข้อหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย อสัตบุรุษในโลกนี้แม้จะถูกถาม ก็ไม่เปิดเผย

ความดีของผู้อื่น จะกล่าวอะไรถึงเมื่อไม่ถูกถามเล่า และเมื่อถูกถามเข้าก็ไม่