ขันธสูตร เล่ม ๒๑

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อจะเรียกบุคคลใดให้ถูกว่าเป็นสมณะผู้ละเอียด

อ่อนในหมู่สมณะ ก็พึงเรียกบุคคลนั้นซึ่งก็คือตัวเรานี่แหละว่าเป็นสมณะผู้

ละเอียดอ่อนในหมู่สมณะ เพราะเราถูกขอร้องเท่านั้นจึงใช้สอยจีวรมาก มิได้ถูกขอร้องก็ใช้สอยแต่น้อย ...

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ ประเภทนี้แลมีปรากฏอยู่ในโลก”

๑๐. ขันธสูตร

ว่าด้วยสมณะ ๔ ประเภท

{๙๐} [๙๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลายบุคคล ๔ ประเภทนี้มีปรากฏอยู่ในโลกบุคคล ๔ ประเภทคืออะไรบ้าง คือ

(๑) บุคคลเป็นสมณะผู้ไม่หวั่นไหว

(๒) บุคคลเป็นสมณะเปรียบด้วยดอกบัวขาว

(๓) บุคคลเป็นสมณะเปรียบด้วยดอกบัวหลวง

(๔) บุคคลเป็นสมณะผู้ละเอียดอ่อนในหมู่สมณะ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลเป็นสมณะผู้ไม่หวั่นไหวอย่างไร คือ ภิกษุ

ในธรรมวินัยนี้ที่เป็นเสขะ ยังไม่บรรลุอรหัตตมรรค ปรารถนาความเกษมจากโยคะอันยอดเยี่ยมอยู่ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลเป็นสมณะผู้ไม่หวั่นไหวอย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลเป็นสมณะเปรียบด้วยดอกบัวขาวอย่างไร

คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ที่มีปกติพิจารณาเห็นความเกิดและความดับใน

อุปาทานขันธ์ ๕ ว่า ‘รูปเป็นดังนี้ ความเกิดขึ้นแห่งรูปเป็นดังนี้ ความดับแห่งรูปเป็นดังนี้ เวทนาเป็นดังนี้... สัญญาเป็นดังนี้... สังขารทั้งหลายเป็นดังนี้...

วิญญาณเป็นดังนี้ ความเกิดขึ้นแห่งวิญญาณเป็นดังนี้ ความดับแห่งวิญญาณเป็นดังนี้ แต่เธอยังมิได้สัมผัสวิโมกข์ ๘ ด้วยนามกาย ดูก่อนภิกษุทั้งหลายบุคคลเป็นสมณะเปรียบด้วยดอกบัวขาวอย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลเป็นสมณะเปรียบด้วยดอกบัวหลวงอย่างไร

คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ที่มีปกติพิจารณาเห็นความเกิดและความดับใน

อุปาทานขันธ์ ๕ ว่า ‘รูปเป็นดังนี้ ความเกิดขึ้นแห่งรูปเป็นดังนี้ ความดับแห่งรูปเป็นดังนี้ เวทนาเป็นดังนี้... สัญญาเป็นดังนี้... สังขารทั้งหลายเป็นดังนี้...

วิญญาณเป็นดังนี้ ความเกิดขึ้นแห่งวิญญาณเป็นดังนี้ ความดับแห่งวิญญาณเป็นดังนี้, และเธอได้สัมผัสวิโมกข์ ๘ ด้วยนามกายอยู่ ดูก่อนภิกษุทั้งหลายบุคคลเป็นสมณะเปรียบด้วยดอกบัวหลวงอย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลเป็นสมณะผู้ละเอียดอ่อนในหมู่สมณะอย่าง

ไร คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ที่ถูกขอร้องเท่านั้นจึงใช้สอยจีวรมาก มิได้ถูกขอร้องก็ใช้สอยแต่น้อย ... ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลเป็นสมณะผู้ละเอียดอ่อนในหมู่สมณะอย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อจะเรียกบุคคลใดให้ถูกว่าเป็นสมณะผู้ละเอียด

อ่อนในหมู่สมณะ ก็พึงเรียกบุคคลนั้นซึ่งก็คือตัวเรานี่แหละว่าเป็นสมณะผู้ละเอียดอ่อนในหมู่สมณะ เพราะเราถูกขอร้องเท่านั้นจึงใช้สอยจีวรมาก มิได้ถูกขอร้องก็ใช้สอยแต่น้อย ...

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ ประเภทนี้แลมีปรากฏอยู่ในโลก”

จบ มจลวรรคที่ ๔

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ปาณาติปาตสูตร ๒. มุสาวาทสูตร

๓. วัณณารหสูตร ๔. โกธครุสูตร

๕. ตโมตมสูตร ๖. โอณโตณตสูตร

๗. ปุตตสูตร ๘. สังโยชนสูตร

๙. สัมมาทิฏฐิสูตร ๑๐. ขันธสูตร

(๑๐) ๕. อสุรวรรค

๑. อสุรสูตร

ว่าด้วยคนอสูร ๔ ประเภท

{๙๑}[๙๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ ประเภทนี้มีปรากฏอยู่ในโลก

บุคคล ๔ ประเภทคืออะไรบ้าง คือ

(๑) คนอสูร มีคนอสูรเป็นบริวาร

(๒) คนอสูร มีคนเทวดาเป็นบริวาร

(๓) คนเทวดา มีคนอสูรเป็นบริวาร

(๔) คนเทวดา มีคนเทวดาเป็นบริวาร

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็คนอสูร มีคนอสูรเป็นบริวารคืออย่างไร คือ

บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นคนทุศีล มีบาปธรรม แม้บริษัทพวกพ้องของเขาก็เป็นคนทุศีล มีบาปธรรม ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คนอสูร มีคนอสูรเป็นบริวารคืออย่างนี้แล