รูปสูตร เล่ม ๒๑

จตฺตาโรเม ภิกฺขเว ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ. กตเม จตฺตาโร ? รูปปฺปมาโณ รูปปฺปสนฺโน, โฆสปฺปมาโณ โฆสปฺปสนฺโน, ลูขปฺปมาโณ ลูขปฺปสนฺโน, ธมฺมปฺปมาโณ ธมฺมปฺปสนฺโน. อิเม โข ภิกฺขเว จตฺตาโร ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมินฺติ.

เย จ รูเป ปมาณึสุ (๑) เย จ โฆเสน อนฺวคู

ฉนฺทราควสูเปตา น เต ชานนฺติ ตญฺชนา. (๒)

อชฺฌตฺตญฺจ น ชานาติ พหิทฺธา จ น ปสฺสติ

สมนฺตาวรโณ พาโล ส เว โฆเสน วุยฺหติ.

อชฺฌตฺตญฺจ น ชานาติ พหิทฺธา จ วิปสฺสติ

พหิทฺธา ผลทสฺสาวี โสปิ โฆเสน วุยฺหติ.

อชฺฌตฺตญฺจ ปชานาติ พหิทฺธา จ วิปสฺสติ

(เอวํ) วินีวรณทสฺสาวี น โส โฆเสน วุยฺหตีติ. ปญฺจมํ.

ภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกนี้มีปรากฏอยู่ในโลก

บุคคล ๔ จำพวก ไหนบ้าง คือ

๑. บุคคลผู้ถือรูปเป็นประมาณ เลื่อมใสในรูป

๒. บุคคลผู้ถือเสียงเป็นประมาณ เลื่อมใสในเสียง

๓. บุคคลผู้ถือความเศร้าหมองเป็นประมาณ เลื่อมใสในความเศร้าหมอง

๔. บุคคลผู้ถือธรรมเป็นประมาณ เลื่อมใสในธรรม

ภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกนี้แลมีปรากฏอยู่ในโลก

ชนเหล่าใดถือประมาณในรูป

และชนเหล่าใดคล้อยไปตามเสียง

ชนเหล่านั้นชื่อว่าตกอยู่ในอำนาจของฉันทราคะ

ย่อมไม่รู้จักบุคคลนั้น คือ

บุคคลนั้นแลเป็นคนเขลา ไม่รู้คุณภายในของเขา

และไม่เห็นข้อปฏิบัติภายนอกของเขา

ถูกห้อมล้อมไว้โดยรอบ ย่อมถูกเสียงชักนำไป

อนึ่ง บุคคลผู้ไม่รู้คุณภายใน

แต่เห็นข้อปฏิบัติภายนอก

มองแต่ผลในภายนอก

ย่อมถูกเสียงชักนำไป

ส่วนบุคคลที่รู้คุณภายใน

และเห็นแจ้งข้อปฏิบัติภายนอก

เห็นธรรมปราศจากเครื่องกั้น

ย่อมไม่ถูกเสียงชักนำไป

รูปสูตรที่ ๕ จบ