พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สฬายตนสังยุต ทุติยปัณณาสก์ · อวิชชาวรรค
๓. สังโยชนสูตร ที่ ๒ เล่ม ๑๘
Text layerBuddha’s wordsItems ๕๘ (Royal Thai)3/10 in อวิชชาวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค สฬายตนสังยุต ทุติยปัณณาสก์ อวิชชาวรรค สังโยชนสูตร ที่ ๒ (Royal Thai Volume 18 · Mahachula Volume 18 · Mahamakut Volume 28 · Chaloem Phrakiat Volume 18)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 18, pp. 38–39
๒. สังโยชนปหานสูตร
ว่าด้วยการละสังโยชน์
{๕๗} [๕๔] “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ บุคคลรู้อยู่อย่างไรเห็นอยู่อย่างไร จึงจะละสังโยชน์ได้”
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลรู้อยู่เห็นอยู่ซึ่งจักษุโดยความเป็นของไม่เที่ยง จึงจะละสังโยชน์ได้ บุคคลรู้อยู่เห็นอยู่ซึ่งรูป ...ซึ่งจักขุวิญญาณ ...จักขุสัมผัส ...สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะจักขุสัมผัสเป็นปัจจัยโดยความเป็นของไม่เที่ยง จึงจะละสังโยชน์ได้ บุคคลรู้อยู่เห็นอยู่ซึ่งโสตะ ...ซึ่งฆานะ ...ซึ่งชิวหา ...ซึ่งกาย ...ซึ่งมโน ...ซึ่งธรรมารมณ์ ...มโนวิญญาณ ...มโนสัมผัส ...สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะมโนสัมผัสเป็นปัจจัยโดยความเป็นของไม่เที่ยงจึงจะละสังโยชน์ได้ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลรู้อยู่อย่างนี้ เห็นอยู่อย่างนี้แล จึงจะละสังโยชน์ได้”
๓. สังโยชนสมุคฆาตสูตร
ว่าด้วยสังโยชน์ถูกเพิกถอน
{๕๘} [๕๕] “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ บุคคลรู้อยู่อย่างไร เห็นอยู่อย่างไร สังโยชน์จึงถึงความเพิกถอน”
- ๑สังโยชน์ ในที่นี้ หมายถึงสังโยชน์ (กิเลสที่ผูกมัดสัตว์ไว้ในภพ) ๑๐ อย่าง (สํ.สฬา.อ. ๑๔) คือโอรัมภาคิยสังโยชน์ สังโยชน์เบื้องต่ำ ๕ คือ (๑) สักกายทิฏฐิ ความเห็นเป็นเหตุถือตัวถือ (๒) วิจิกิจฉา ความสงสัย (๓) สีลัพพตปรามาส ความเชื่อถือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ด้วยอำนาจศีลพรต (๔) กามฉันทะ ความพอใจในกาม (๕) พยาบาท ความคิดแก้แค้นผู้อื่น อุทธัมภาคิยสังโยชน์ สังโยชน์เบื้องสูง ๕ คือ (๑) รูปราคะ ความติดอยู่ในรูปภพ (๒) อรูปราคะ ความติดอยู่ในอรูปภพ (๓) มานะ ความถือตัวว่าเป็นนั่นเป็นนี่ (๔) อุทธัจจะ ความฟุ้งซ่าน (๕) อวิชชา ความหลง อันเป็นเหตุไม่รู้จริง {ที.ปา. (แปล) ๑๑/๓๑๕/๓๑๒}
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลรู้อยู่ เห็นอยู่ซึ่งจักษุโดยความเป็นอนัตตา สังโยชน์จึงจะถึงความเพิกถอน บุคคลรู้อยู่เห็นอยู่ซึ่งรูป ...ซึ่งจักขุวิญญาณ ...จักขุสัมผัส ...สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะจักขุสัมผัสเป็นปัจจัยโดยความเป็นอนัตตา สังโยชน์จึงจะถึงความเพิกถอน บุคคลรู้อยู่เห็นอยู่ซึ่งโสตะ ...ซึ่งฆานะ ...ซึ่งชิวหา...ซึ่งกาย ...ซึ่งมโน ...ซึ่งธรรมารมณ์ ...มโนวิญญาณ ...มโนสัมผัส ...สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขม สุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะมโนสัมผัสเป็นปัจจัยโดยความเป็นอนัตตา สังโยชน์จึงจะถึงความเพิกถอนดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลรู้อยู่อย่างนี้ เห็นอยู่อย่างนี้แล สังโยชน์จึงจะถึงความเพิกถอน”
๔. อาสวปหานสูตร
ว่าด้วยการละอาสวะ
{๕๙} [๕๖] “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ บุคคลรู้อยู่อย่างไร เห็นอยู่อย่างไร จึงจะละอาสวะได้ ...
๕. อาสวสมุคฆาตสูตร
ว่าด้วยอาสวะถูกเพิกถอน
{๖๐} [๕๗] “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ บุคคลรู้อยู่อย่างไร เห็นอยู่อย่างไร อาสวะจึงจะถึงความเพิกถอน” ...
- ๑อาสวะ กิเลสที่หมักดองอยู่ในสันดาน มี ๔ คือ (๑) กามาสวะ อาสวะคือกาม ได้แก่ ความ กำหนัดยินดีที่เกี่ยวเนื่องด้วยกามคุณ ๕ (๒) ภวาสวะ อาสวะคือภพ ได้แก่ ความกำหนัดยินดี ด้วยอำนาจความพอใจอยู่ในรูปภพและอรูปภพ (๓) ทิฎฐาสวะ อาสวะคือทิฏฐิ ได้แก่ ความ ติดใจอยู่ในฌาน สมาบัติที่ประกอบด้วยสัสสตทิฏฐิและอุจเฉททิฏฐิ (๔) อวิชชาสวะ อาสวะคืออวิชชา ได้แก่ ความไม่รู้ในอริยสัจ ๔ (นัย ม.มู.อ. ๑/๗๔, สํ.สฬา.อ. ๑๔)
End of ๓. สังโยชนสูตร ที่ ๒