๘. อภิญญายปริญเญยยสูตร เล่ม ๑๘

สูตรที่๒

{๔๗} [๔๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งทั้งปวงเป็นทุกข์...”

สูตรที่ ๓

{๔๘} [๔๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งทั้งปวงเป็นอนัตตา...”

สูตรที่ ๔

{๔๙} [๔๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งทั้งปวงเป็นของควรรู้ยิ่ง...”

สูตรที่ ๕

{๕๐} [๔๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งทั้งปวงเป็นของควรกำหนดรู้...”

สูตรที่ ๖

{๕๑} [๔๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งทั้งปวงควรละ...”

สูตรที่ ๗

{๕๒} [๔๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งทั้งปวงควรทำให้แจ้ง...”

สูตรที่ ๘

{๕๓} [๕๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งทั้งปวงควรรู้ยิ่งแล้วกำหนดรู้...”

สูตรที่ ๙

{๕๔} [๕๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งทั้งปวงเป็นของถูกประทุษร้าย...”

๑๐. อุปัสสัฏฐสูตร

ว่าด้วยสิ่งทั้งปวงเป็นของถูกเบียดเบียน

{๕๕} [๕๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งทั้งปวงเป็นของถูกเบียดเบียน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งทั้งปวงที่เป็นของถูกเบียดเบียนคืออะไร คือ จักษุ รูป จักขุวิญญาณ จักขุสัมผัส เป็นของถูกเบียดเบียน แม้สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะจักขุสัมผัสเป็นปัจจัยก็เป็นของถูกเบียดเบียน ... มโน ธรรมารมณ์ มโนวิญญาณ มโนสัมผัสเป็นของถูกเบียดเบียน แม้สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะ มโนสัมผัสเป็นปัจจัยก็เป็นของถูกเบียดเบียนดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกผู้ได้สดับแล้วเห็นอยู่อย่างนี้ ย่อมเบื่อหน่ายทั้งในจักษุ ทั้งในรูป ทั้งในจักขุวิญญาณ ทั้งในจักขุสัมผัส ทั้งในสุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะจักขุสัมผัสเป็นปัจจัย... ย่อมเบื่อหน่ายทั้งในมโน ทั้งในธรรมารมณ์ ทั้งในมโนวิญญาณ ทั้งในมโนสัมผัส ทั้งในสุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะมโนสัมผัสเป็นปัจจัย เมื่อเบื่อหน่าย ย่อมคลายกำหนัด เพราะคลายกำหนัด ย่อมหลุดพ้น เมื่อหลุดพ้นแล้ว ย่อมมีญาณหยั่งรู้ว่าหลุดพ้นแล้วรู้ชัดว่า ‘ชาติสิ้นแล้ว พรหมจรรย์อยู่จบแล้ว กิจที่ควรทำได้ทำเสร็จแล้ว กิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้มิได้มีอีก’ ดังนี้”

จบ สัพพอนิจจวรรคที่ ๕