อุปาทสูตร ที่ ๑ เล่ม ๑๙

{๑๐๕๕} ดูก่อนสารีบุตร ก็ธรรมเป็นแดนเกษมจากโยคะอันยอดเยี่ยม ที่ภิกษุผู้เป็นขีณาสพเห็นอยู่จึงประพฤตินอบน้อมอย่างยิ่งในตถาคตหรือในคำสอนของตถาคตนั้นเป็นไฉนเล่า”

{๑๐๕๖} “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ภิกษุผู้เป็นขีณาสพในพระธรรมวินัยนี้ย่อมเจริญสัทธินทรีย์อันให้ถึงความสงบ ให้ถึงความตรัสรู้ ย่อมเจริญวิริยินทรีย์... สตินทรีย์... สมาธินทรีย์... ปัญญินทรีย์อันให้ถึงความสงบ ให้ถึงความตรัสรู้ ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรมเป็นแดนเกษมจากโยคะอันยอดเยี่ยมนี้แลที่ภิกษุผู้เป็นขีณาสพเห็นอยู่จึงประพฤตินอบน้อมอย่างยิ่งในพระตถาคตหรือในคำสอนของพระตถาคต”{๑๐๕๗} “สาธุ สาธุ สารีบุตร ด้วยว่าธรรมเป็นแดนเกษมจากโยคะอันยอดเยี่ยมนี้แลที่ภิกษุผู้เป็นขีณาสพเห็นอยู่ จึงประพฤตินอบน้อมอย่างยิ่งในตถาคตหรือในคำสอนของตถาคต {๑๐๕๘} ดูก่อนสารีบุตร การนอบน้อมอย่างยิ่งที่ภิกษุผู้เป็นขีณาสพประพฤติในตถาคตหรือในคำสอนของตถาคตเป็นไฉนเล่า”

{๑๐๕๙} “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ภิกษุผู้เป็นขีณาสพในพระธรรมวินัยนี้มีความเคารพยำเกรงในพระศาสดา ในพระธรรม ในพระสงฆ์ ในการศึกษา ในสมาธิอยู่ ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ การนอบน้อมอย่างยิ่งนี้แลที่ภิกษุผู้เป็นขีณาสพประพฤติในพระตถาคตหรือในคำสอนของพระตถาคต”

{๑๐๖๐} “สาธุ สาธุ สารีบุตร ด้วยว่าการนอบน้อมอย่างยิ่งนี้แลที่ภิกษุผู้เป็นขีณาสพประพฤติในตถาคตหรือในคำสอนของตถาคต”

๙. ปฐมอุปปาทสูตร

ว่าด้วยอินทรีย์ ๕ ไม่เกิดนอกพุทธกาล

{๑๐๖๑} [๕๒๙] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์ ๕ เหล่านี้อันบุคคลเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ที่ยังไม่เกิด จะเกิดขึ้นนอกจากความปรากฏแห่งตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าหามิได้ อินทรีย์ ๕ คืออะไรบ้าง คือ สัทธินทรีย์ ๑ วิริยินทรีย์ ๑ สตินทรีย์ ๑ สมาธินทรีย์ ๑ ปัญญินทรีย์ ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์ ๕ เหล่านี้แล อันบุคคลเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ที่ยังไม่เกิด จะเกิดขึ้นนอกจากความปรากฏแห่งตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าหามิได้”

๑๐. ทุติยอุปปาทสูตร

ว่าด้วยอินทรีย์ ๕ ไม่เกิดนอกวินัยพระสุคต

{๑๐๖๒} [๕๓๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์ ๕ เหล่านี้อันบุคคลเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ที่ยังไม่เกิด จะเกิดขึ้นนอกจากวินัยของพระสุคตหามิได้ อินทรีย์ ๕ คืออะไรบ้าง คือ สัทธินทรีย์... ปัญญินทรีย์ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์ ๕ เหล่านี้แล อันบุคคลเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ที่ยังไม่เกิด จะเกิดขึ้นนอกจากวินัยของพระสุคตหามิได้”

จบ สูกรขาตวรรคที่ ๖

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. สาลสูตร ๒. มัลลกสูตร

๓. เสขสูตร ๔. ปทสูตร

๕. สารสูตร ๖. ปติฏฐิตสูตร

๗. พรหมสูตร ๘. สูกรขาตสูตร

๙. ปฐมอุปปาทสูตร ๑๐. ทุติยอุปปาทสูตร