สมัตตสูตร เล่ม ๑๙

สติปัฏฐาน ๔ คืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้ย่อมพิจารณาเห็นกายในกายอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกเสียได้ ย่อมพิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาอยู่ ... ย่อมพิจารณาเห็นจิตในจิตอยู่ ... ย่อมพิจารณาเห็นธรรมในธรรมอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกเสียได้ ดูก่อนท่านผู้มีอายุ บุคคลที่จะชื่อว่าเป็นพระเสขะเพราะเจริญสติปัฏฐาน ๔ เหล่านี้แล ได้เป็นส่วน ๆ”

๗. สมัตตสูตร

ว่าด้วยชื่อว่าเป็นพระอเสขะเพราะเจริญสติปัฏฐานได้บริบูรณ์

{๗๘๓} [๓๙๓] นิทานต้นสูตรเหมือนกัน

{๗๘๔} ท่านพระสารีบุตรนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ถามท่านพระอนุรุทธะว่า “ดูก่อนท่านอนุรุทธะ ที่เรียกว่า ‘พระอเสขะ พระอเสขะ’ ดังนี้ บุคคลที่จะชื่อว่าเป็นพระอเสขะด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอแล”

ท่านพระอนุรุทธะตอบว่า “ดูก่อนท่านผู้มีอายุ บุคคลที่จะชื่อว่าเป็นพระอเสขะเพราะเจริญสติปัฏฐาน ๔ ได้บริบูรณ์”

สติปัฏฐาน ๔ คืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้ย่อมพิจารณาเห็นกายในกายอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกเสียได้ ย่อมพิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาอยู่ ... ย่อมพิจารณาเห็นจิตในจิตอยู่ ... ย่อมพิจารณาเห็นธรรมในธรรมอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกเสียได้ ดูก่อนท่านผู้มีอายุ บุคคลที่จะชื่อว่าเป็นพระอเสขะเพราะเจริญสติปัฏฐาน ๔ เหล่านี้แล ได้บริบูรณ์”

๘. โลกสูตร

ว่าด้วยเจริญสติปัฏฐาน ๔ ทำให้รู้โลกได้หนึ่งพัน

{๗๘๕} [๓๙๔] นิทานต้นสูตรเหมือนกัน

{๗๘๖} ท่านพระสารีบุตรนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ถามท่านพระอนุรุทธะว่า “ท่านพระอนุรุทธะถึงความเป็นผู้มีอภิญญามากเพราะได้เจริญ ได้ทำให้มากซึ่งธรรมเหล่าไหนหนอ”

ท่านพระอนุรุทธะตอบว่า “ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ผมถึงความเป็นผู้มีอภิญญามากเพราะเจริญเพราะทำให้มากซึ่งสติปัฏฐาน ๔

สติปัฏฐาน ๔ คืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้ย่อมพิจารณาเห็นกายในกายอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกเสียได้ ย่อมพิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาอยู่ ... ย่อมพิจารณาเห็นจิตในจิตอยู่ ... ย่อมพิจารณาเห็นธรรมในธรรมอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกเสียได้ ดูก่อนท่านผู้มีอายุผมถึงความเป็นผู้มีอภิญญามากเพราะเจริญ เพราะทำให้มากซึ่งสติปัฏฐาน ๔ เหล่านี้แล และเพราะเจริญ เพราะทำให้มากซึ่งสติปัฏฐาน ๔ เหล่านี้แล ผมจึงรู้โลกได้ตั้งพัน”

๙. สิริวัฑฒสูตร

ว่าด้วยผู้เจริญสติปัฏฐาน ๔ ได้อนาคามิผล

{๗๘๗} [๓๙๕] สมัยหนึ่ง ท่านพระอานนท์อยู่ที่พระวิหารเวฬุวัน อันเป็นสถานที่พระราชทานเหยื่อแก่กระแต ใกล้พระนครราชคฤห์ ก็สมัยนั้นแล สิริวัฑฒคฤหบดีป่วยเป็นไข้หนัก ได้รับทุกขเวทนา ครั้งนั้นแล สิริวัฑฒคฤหบดีเรียกบุรุษคนหนึ่งมาสั่งว่า ‘มานี่แน่ะ พ่อมหาจำเริญ พ่อจงเข้าไปหาท่าน