วิตถารสูตร ที่ ๓ เล่ม ๑๙

{๘๘๕} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลเป็นอรหันต์เพราะอินทรีย์ ๕ ประการนี้แล เต็มบริบูรณ์ เป็นอนาคามีผู้อันตราปรินิพพายีเพราะอินทรีย์ ๕ ยังอ่อนกว่าอินทรีย์ของอรหันต์ ... เป็นโสดาบันผู้สัทธานุสารีเพราะอินทรีย์ ๕ ยังอ่อนกว่าอินทรีย์ของโสดาบันผู้ธัมมานุสารีดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความต่างแห่งผลย่อมมีเพราะความต่างแห่งอินทรีย์ ความต่างแห่งบุคคลย่อมมีเพราะความต่างแห่งผลดังพรรณนามาฉะนี้”

๗. ตติยวิตถารสูตร

ว่าด้วยอินทรีย์ ๕ ไม่เป็นหมัน

{๘๘๖} [๔๘๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์มี ๕ ประการนี้ ๕ ประการ คืออะไรบ้าง คือ สัทธินทรีย์ ... ปัญญินทรีย์ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์มี ๕ ประการนี้แล

{๘๘๗} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลเป็นอรหันต์เพราะอินทรีย์ ๕ ประการนี้แล เต็มบริบูรณ์ เป็นอนาคามีผู้อันตราปรินิพพายีเพราะอินทรีย์ ๕ ยังอ่อนกว่าอินทรีย์ของอรหันต์ ... เป็นโสดาบันผู้สัทธานุสารีเพราะอินทรีย์ ๕ ยังอ่อนกว่าโสดาบันผู้ธัมมานุสารีดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้บำเพ็ญอรหัตตมรรคให้บริบูรณ์ย่อมได้บรรลุอรหัตตผล บุคคลผู้บำเพ็ญมรรค ๓ ที่เหลือให้บริบูรณ์ย่อมได้บรรลุผลทั้ง ๓ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวอินทรีย์ ๕ ว่าไม่เป็นหมันเลย ดังพรรณนามาฉะนี้”

๘. ปฏิปันนสูตร

ว่าด้วยผู้ปฏิบัติอินทรีย์ ๕

{๘๘๘} [๔๘๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์มี ๕ ประการนี้ ๕ ประการ คืออะไรบ้าง คือ สัทธินทรีย์ ... ปัญญินทรีย์ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์มี ๕ ประการนี้แล

{๘๘๙} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลเป็นอรหันต์เพราะอินทรีย์ ๕ ประการนี้แล เต็มบริบูรณ์ เป็นผู้ปฏิบัติเพื่อทำอรหัตตผลให้แจ้งเพราะอินทรีย์ ๕ ยังอ่อนกว่าอินทรีย์ของอรหันต์ เป็นอนาคามีเพราะอินทรีย์ ๕ ยังอ่อนกว่า อินทรีย์ของผู้ปฏิบัติเพื่อทำอรหัตตผลให้แจ้ง เป็นผู้ปฏิบัติเพื่อทำอนาคามิผลให้แจ้งเพราะอินทรีย์ ๕ ยังอ่อนกว่าอินทรีย์ของอนาคามี เป็นสกทาคามีเพราะอินทรีย์ ๕ ยังอ่อนกว่าอินทรีย์ของผู้ปฏิบัติเพื่อทำอนาคามิผลให้แจ้ง เป็นผู้ปฏิบัติเพื่อทำสกทาคามิผลให้แจ้งเพราะอินทรีย์ ๕ ยังอ่อนกว่าอินทรีย์ของสกทาคามี เป็นโสดาบันเพราะอินทรีย์ ๕ ยังอ่อนกว่าอินทรีย์ของผู้ปฏิบัติเพื่อทำสกทาคามิผลให้แจ้ง เป็นผู้ปฏิบัติเพื่อทำโสดาปัตติผลให้แจ้งเพราะอินทรีย์ ๕ ยังอ่อนกว่าอินทรีย์ของโสดาบันดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์ ๕ ประการนี้ ไม่มีแก่ผู้ใดเลยโดยประการทั้งปวง เราเรียกผู้นั้นว่าเป็นคนภายนอก อยู่ในฝ่ายปุถุชน”

๙. อุปสมสูตร

ว่าด้วยผู้พร้อมด้วยอินทรีย์ ๕

{๘๙๐} [๔๘๙] ครั้งนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง แล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า