อุทธัมภาคิยสูตรที่ ๒ เล่ม ๑๙

{๓๕๒} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อกำหนดรู้ เพื่อความสิ้นไป เพื่อละอุทธัมภาคิยสังโยชน์ ๕ อย่างนี้แล อริยมรรคมีองค์ ๘ คืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเจริญสัมมาทิฏฐิอันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปเพื่อความสละคืน ... ย่อมเจริญสัมมาสมาธิอันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปเพื่อความสละคืน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ นี้ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อกำหนดรู้ เพื่อความสิ้นไป เพื่อละอุทธัมภาคิยสังโยชน์ ๕ อย่างนี้แล”

วิธีกำจัดอุทธัมภาคิยสังโยชน์ ๕

เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

{๓๕๓} “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุทธัมภาคิยสังโยชน์ คือ สังโยชน์เบื้องสูงมี ๕ อย่างนี้ ๕ อย่างคืออะไรบ้าง คือ

(๑) รูปราคะ (๒) อรูปราคะ

(๓) มานะ (๔) อุทธัจจะ

(๕) อวิชชา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุทธัมภาคิยสังโยชน์มี ๕ อย่างนี้แล

{๓๕๔} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อกำหนดรู้ เพื่อความสิ้นไป เพื่อละอุทธัมภาคิยสังโยชน์ ๕ อย่างนี้แล อริยมรรคมีองค์ ๘ คืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเจริญสัมมาทิฏฐิอันมีการกำจัดราคะเป็นที่สุด มีการกำจัดโทสะเป็นที่สุด มีการกำจัดโมหะเป็นที่สุด ... ย่อมเจริญสัมมาสมาธิอันมีการกำจัดราคะเป็นที่สุด มีการกำจัดโทสะเป็นที่สุด มีการกำจัดโมหะเป็นที่สุด ...

ย่อมเจริญสัมมาทิฏฐิอันหยั่งลงสู่อมตะ มีอมตะเป็นเบื้องหน้า มีอมตะเป็นที่สุด ... ย่อมเจริญสัมมาสมาธิอันหยั่งลงสู่อมตะ มีอมตะเป็นเบื้องหน้า มีอมตะเป็นที่สุด ...

ย่อมเจริญสัมมาทิฏฐิอันน้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน ... ย่อมเจริญสัมมาสมาธิอันน้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอน ไปสู่นิพพาน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ นี้ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อกำหนดรู้ เพื่อความสิ้นไป เพื่อละอุทธัมภาคิยสังโยชน์ ๕ อย่างนี้แล”

จบ โอฆวรรคที่ ๑๓

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑.โอฆสูตร ๒. โยคสูตร

๓. อุปาทานสูตร ๔. คันถสูตร

๕. อนุสยสูตร ๖. กามคุณสูตร

๗. นีวรณสูตร ๘. อุปาทานขันธสูตร

๙. โอรัมภาคิยสูตร ๑๐. อุทธัมภาคิยสูตร

จบ มัคคสังยุต

๒. โพชฌังคสังยุต

๑. ปัพพตวรรค

๑. หิมวันตสูตร

ว่าด้วยผู้เจริญโพชฌงค์ถึงความเป็นใหญ่ในธรรมทั้งหลาย

{๓๕๕} [๑๘๒] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกนาคอาศัยขุนเขาชื่อหิมวันต์ จึงทำร่างกายให้เติบโต ให้มีกำลังแข็งแรงได้ ครั้นทำร่างกายให้เติบโต ให้มีกำลังแข็งแรงที่ขุนเขานั้นแล้ว จึงลงสู่บึงน้อยได้ ครั้นลงสู่บึงน้อยได้แล้ว จึงลงสู่บึงใหญ่ได้ ครั้นลงสู่บึงใหญ่ได้แล้ว จึงลงสู่แม่น้ำน้อยได้ ครั้นลงสู่แม่นํ้าน้อยได้แล้ว จึงลงสู่แม่นํ้าใหญ่ได้ ครั้นลงสู่แม่นํ้าใหญ่ได้แล้ว จึงลงสู่มหาสมุทรสาครได้ นาคเหล่านั้นย่อมถึงความเป็นใหญ่ไพบูลย์ทางร่างกายในมหาสมุทรสาครนั้น แม้ฉันใด ภิกษุอาศัยศีล ตั้งอยู่ในศีลแล้ว เจริญโพชฌงค์ ๗ ทำให้มากซึ่งโพชฌงค์ ๗ อยู่ ย่อมถึงความเป็นใหญ่ไพบูลย์ในธรรมทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกัน