วัตถสูตร เล่ม ๑๙

เหล่าหนึ่งบรรดามี ทั้งหมดนั้นก็ล้วนมีความไม่ประมาทเป็นมูล ... ฉันนั้นเหมือนกัน ... ”

๘. จันทิมสูตร

ว่าด้วยดวงจันทร์เป็นยอดแห่งดวงดาว

[๑๔๖] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

{๒๖๐} “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย แสงสว่างของดวงดาวชนิดใดชนิดหนึ่งบรรดามี ทั้งหมดนั้นย่อมไม่ถึงเสี้ยวที่ ๑๖ แห่งแสงสว่างของดวงจันทร์ แสงสว่างของดวงจันทร์ชาวโลกกล่าวกันว่า เป็นเลิศกว่าแสงสว่างของดวงดาวเหล่านั้น แม้ฉันใด กุศลธรรมเหล่าใดเหล่าหนึ่งบรรดามี ทั้งหมดนั้นมีความไม่ประมาทเป็นมูล ... ฉันนั้นเหมือนกัน ... ”

๙. สุริยสูตร

ว่าด้วยดวงอาทิตย์เป็นยอดแห่งดวงไฟ

[๑๔๗] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

{๒๖๑} “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ขณะที่อากาศปลอดโปร่งปราศจากหมู่เมฆในฤดูสรทกาล ดวงอาทิตย์โลดแล่นขึ้นสู่ท้องฟ้า ย่อมส่องแสงแรงร้อนเจิดจ้ากำจัดความมืดที่มีอยู่ในอากาศทั่วไป แม้ฉันใด กุศลธรรมเหล่าใดเหล่าหนึ่ง บรรดามี ทั้งหมดนั้นก็ล้วนมีความไม่ประมาทเป็นมูล ... ฉันนั้นเหมือนกัน ... ”

๑๐. วัตถสูตร

ว่าด้วยผ้ากาสีเป็นยอดแห่งผ้า

[๑๔๘] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๒๖๒} ผ้าที่ทอด้วยด้ายชนิดใดชนิดหนึ่งบรรดามี ผ้าแคว้นกาสีชาวโลกกล่าวว่าเป็นเลิศกว่าผ้าที่ทอด้วยด้ายเหล่านั้น แม้ฉันใด กุศลธรรมเหล่าใดเหล่าหนึ่งบรรดามี ทั้งหมดนั้นก็ล้วนมีความไม่ประมาทเป็นมูล รวมลงในความไม่ประมาท ความไม่ประมาท บัณฑิตกล่าวว่า เป็นเลิศกว่ากุศลธรรมเหล่านั้น ฉันนั้นเหมือนกัน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อันภิกษุผู้ไม่ประมาทแล้วพึงหวังคุณข้อนี้ได้ว่า ‘จักเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ จักทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้’ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๒๖๓} ก็ภิกษุผู้ไม่ประมาทแล้วย่อมเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ย่อมทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้อย่างไรเล่า คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเจริญสัมมาทิฏฐิอันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปเพื่อการสลัดทิ้ง ... ย่อมเจริญสัมมาสมาธิอันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปเพื่อการสลัดทิ้ง ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ไม่ประมาทแล้ว ย่อมเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ย่อมทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้อย่างนี้แล”

จบ อัปปมาทวรรคที่ ๑๐

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ตถาคตสูตร ๒. ปทสูตร

๓. กูฏสูตร ๔. มูลคันธสูตร

๕. สารคันธสูตร ๖. ปุปฝคันธสูตร

๗. กุฏฐราชาสูตร ๘. จันทิมสูตร

๙. สุริยสูตร ๑๐. วัตถสูตร

(พึงขยายความให้พิสดารเหมือนตถาคตสูตร)

๑๑. พลกรณียวรรค

๑. พลสูตร

ว่าด้วยเปรียบเทียบด้วยงานที่ใช้กำลัง

[๑๔๙] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

{๒๖๔} พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การงานที่ต้องทำด้วยกำลังอย่างใดอย่างหนึ่งที่บุคคลทำอยู่บรรดามี ทั้งหมดนั้นบุคคลอาศัยแผ่นดิน ตั้งอยู่บนแผ่นดิน จึงทำได้ การงานที่ต้องทำด้วยกำลังเหล่านี้อันบุคคลย่อมทำได้ด้วยอาการอย่างนี้ แม้ฉันใด ภิกษุอาศัยศีล ตั้งอยู่ในศีลจึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้ ฉันนั้นเหมือนกัน{๒๖๕} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุอาศัยศีล ตั้งอยู่ในศีล จึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้อย่างไรเล่า คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมเจริญสัมมาทิฏฐิอันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปเพื่อการสลัดทิ้ง ... ย่อมเจริญสัมมาสมาธิอันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปเพื่อการสลัดทิ้ง ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุอาศัยศีล ตั้งอยู่ในศีล จึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้อย่างนี้แล”

เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

{๒๖๖} พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การงานที่ต้องทำ ด้วยกำลังอย่างใดอย่างหนึ่งที่บุคคลทำอยู่บรรดามี ทั้งหมดนั้นบุคคลอาศัยแผ่นดิน ตั้งอยู่บนแผ่นดินจึงทำได้ การงานที่ต้องทำด้วยกำลังเหล่านี้อันบุคคลย่อมทำได้ด้วยอาการอย่างนี้ แม้ฉันใด {๒๖๗} ภิกษุอาศัยศีล ตั้งอยู่ในศีล จึงเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้ ฉันนั้นเหมือนกัน