ปทสูตร เล่ม ๑๙

เป็นมูล รวมลงในความไม่ประมาท ความไม่ประมาทบัณฑิตกล่าวว่าเป็นเลิศกว่ากุศลธรรมเหล่านั้น ฉันนั้นเหมือนกัน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อันภิกษุผู้ไม่ประมาทแล้วพึงหวังคุณข้อนี้ได้ว่า ‘จักเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ จักทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้’

{๒๕๐} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุผู้ไม่ประมาทแล้วย่อมเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ย่อมทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้อย่างไรเล่า คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมเจริญสัมมาทิฏฐิอันน้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน ... ย่อมเจริญสัมมาสมาธิอันน้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ไม่ประมาทแล้วย่อมเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ย่อมทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้อย่างนี้แล”

๒. ปทสูตร

ว่าด้วยกุศลธรรมทั้งปวงมีความไม่ประมาทเป็นมูล

[๑๔๐] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

{๒๕๓} “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รอยเท้าของสัตว์ทั้งหลายผู้สัญจรไปมาบนแผ่นดิน เหล่าใดเหล่าหนึ่งบรรดามี ทั้งหมดนั้นย่อมถึงความรวมลงในรอยเท้าช้าง รอยเท้าช้าง ชาวโลกกล่าวว่าเป็นเลิศกว่ารอยเท้าเหล่านั้น เพราะรอยเท้าช้างมีขนาดใหญ่ แม้ฉันใด กุศลธรรมเหล่าใดเหล่าหนึ่งบรรดามี ทั้งหมดนั้นก็ล้วนมีความไม่ประมาทเป็นมูล รวมลงในความไม่ประมาท ความไม่ประมาท บัณฑิตกล่าวว่าเป็นเลิศกว่ากุศลธรรมเหล่านั้น ฉันนั้นเหมือนกัน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อันภิกษุผู้ไม่ประมาทแล้วพึงหวังคุณข้อนี้ได้ว่า ‘จักเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ จักทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้’ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๒๕๔} ก็ภิกษุผู้ไม่ประมาทแล้วย่อมเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ย่อมทำอริยมรรคองค์ ๘ ให้มากได้อย่างไรเล่า คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้

ย่อมเจริญสัมมาทิฏฐิอันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปเพื่อการสลัดทิ้ง ... ย่อมเจริญสัมมาสมาธิอันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปเพื่อการสลัดทิ้ง ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ไม่ประมาทแล้ว ย่อมเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ย่อมทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้อย่างนี้แล”

๓. กูฏสูตร

ว่าด้วยยอดเรือนเป็นเลิศกว่ากลอน

[๑๔๑] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

{๒๕๕} “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กลอนแห่งเรือนยอดอย่างใดอย่างหนึ่งบรรดามีทั้งหมดนั้นย่อมทอดไปสู่ยอด น้อมไปที่ยอด รวมลงที่ยอด ยอดแห่งเรือนยอดนั้นชาวโลกกล่าวกันว่าเป็นเลิศกว่ากลอนเหล่านั้น แม้ฉันใด กุศลธรรมเหล่าใดเหล่าหนึ่งบรรดามี ทั้งหมดนั้นก็ล้วนมีความไม่ประมาทเป็นมูล ... ฉันนั้นเหมือนกัน ... ”

๔. มูลคันธสูตร

ว่าด้วยกลัมพักเป็นยอดแห่งไม้มีกลิ่นที่ราก

[๑๔๒] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

{๒๕๖} “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไม้มีกลิ่นที่รากชนิดใดชนิดหนึ่งบรรดามี ไม้กลัมพัก ชาวโลกกล่าวกันว่าเป็นเลิศกว่าไม้มีกลิ่นที่รากเหล่านั้น แม้ฉันใด กุศลธรรมเหล่าใดเหล่าหนึ่งบรรดามี ทั้งหมดนั้นก็ล้วนมีความไม่ประมาทเป็นมูล... ฉันนั้นเหมือนกัน ... ”