เอกาภิญญาสูตร เล่ม ๑๙

๔. เอกาภิญญาสูตร

ว่าด้วยความเป็นพระอริยบุคคลระดับต่าง ๆ

{๘๙๙} [๔๙๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์มี ๕ ประการนี้ ๕ ประการ คืออะไรบ้าง คือ สัทธินทรีย์ ๑ ... ปัญญินทรีย์ ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์ มี ๕ ประการนี้แล

{๙๐๐} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลเป็นพระอรหันต์เพราะอินทรีย์ ๕ ประการนี้ แลเต็มบริบูรณ์ เป็นอนาคามีผู้อันตราปรินิพพายีเพราะอินทรีย์ ๕ ยังอ่อนกว่าอินทรีย์ของพระอรหันต์ เป็นอนาคามีผู้อุปหัจจปรินิพพายีเพราะอินทรีย์ ๕ ยังอ่อนกว่าอินทรีย์ของอนาคามีผู้อันตราปรินิพพายี เป็นอนาคามีผู้อสังขารปรินิพพายีเพราะอินทรีย์ ๕ ยังอ่อนกว่าอินทรีย์ของอนาคามีผู้อุปหัจจปรินิพพายี เป็นอนาคามีผู้สสังขารปรินิพพายีเพราะอินทรีย์ ๕ ยังอ่อนกว่าของอนาคามีผู้อสังขารปรินิพพายี เป็นอนาคามีผู้อุทธังโสโตอกนิฏฐคามีเพราะอินทรีย์ ๕ ยังอ่อนกว่าอินทรีย์ของอนาคามีผู้สสังขารปรินิพพายี เป็นสกทาคามีเพราะอินทรีย์ ๕ ยังอ่อนกว่าอินทรีย์ของอนาคามีผู้อุทธังโสโตอกนิฏฐคามี เป็นโสดาบันผู้เอกพีชีเพราะอินทรีย์ ๕ ยังอ่อนกว่าอินทรีย์ของสกทาคามี เป็นโสดาบันผู้โกลังโกละเพราะอินทรีย์ ๕ ยังอ่อนกว่าอินทรีย์ของโสดาบันผู้เอกพีชี เป็นโสดาบันผู้สัตตักขัตตุปรมะเพราะอินทรีย์ ๕ ยังอ่อนกว่าอินทรีย์ของโสดาบันผู้โกลังโกละ เป็นโสดาบันผู้ธัมมานุสารีเพราะอินทรีย์ ๕ ยังอ่อนกว่าโสดาบันผู้สัตตักขัตตุปรมะ เป็นโสดาบันผู้สัทธานุสารีเพราะอินทรีย์ ๕ ยังอ่อนกว่าอินทรีย์ของโสดาบันผู้ธัมมานุสารี”

๕. สุทธกสูตร

ว่าด้วยอินทรีย์ ๖

{๙๐๑} [๔๙๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์มี ๖ ประการนี้ ๖ ประการ คืออะไรบ้าง คือ

(๑) จักขุนทรีย์ อินทรีย์คือจักษุ

(๒) โสตินทรีย์ อินทรีย์คือโสตะ

(๓) ฆานินทรีย์ อินทรีย์คือฆานะ

(๔) ชิวหินทรีย์ อินทรีย์คือชิวหา

(๕) กายินทรีย์ อินทรีย์คือกาย

(๖) มนินทรีย์ อินทรีย์คือมโน

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์มี ๖ ประการนี้แล”

๖. โสตาปันนสูตร

ว่าด้วยการรู้อินทรีย์ ๖ ของพระโสดาบัน

{๙๐๒} [๔๙๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์มี ๖ ประการนี้ ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ (๑) จักขุนทรีย์ ... (๖) มนินทรีย์{๙๐๓} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อใดแลอริยสาวกรู้ประจักษ์ซึ่งความเกิด ความดับ คุณ โทษ และการสลัดออกแห่งอินทรีย์ ๖ ประการนี้ตามความเป็นจริง เมื่อนั้นเราเรียกอริยสาวกนี้ว่า ‘เป็นโสดาบัน ผู้มีความไม่ตกต่ำเป็นธรรมดา เป็นผู้เที่ยงแท้ที่จะตรัสรู้ในภายหน้า”