มหานทีสมุทนินนสูตร เล่ม ๑๙

๓. จตุตถสมุททนินนสูตร

ว่าด้วยผู้เจริญอริยมรรคเหมือนแม่นํ้าสรภูไหลไปสู่สมุทร

[๑๐๐] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

{๑๙๕} “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย แม่นํ้าสรภูไหลไปสู่สมุทร ฉันใด ... ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ... ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ...

๔. ปัญจมสมุททนินนสูตร

ว่าด้วยผู้เจริญอริยมรรคเหมือนแม่น้ำมหีไหลไปสู่สมุทร

[๑๐๑] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

{๑๙๖} “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย แม่นํ้ามหีไหลไปสู่สมุทร ... ฉันใด ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ... ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ...

๕. ฉัฏฐสมุททนินนสูตร

ว่าด้วยผู้เจริญอริยมรรคเหมือนแม่นํ้าใหญ่ไหลไปสู่มหาสมุทร

[๑๐๒] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

{๑๙๗} “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย แม่น้ำใหญ่ ๆ สายใดสายหนึ่งนี้ คือ แม่น้ำคงคา แม่น้ำยมุนา แม่น้ำอจิรวดี แม่น้ำสรภู แม่น้ำมหี ทั้งหมดนั้นล้วนไหลไปสู่สมุทร หลั่งไปสู่สมุทร บ่าไปสู่สมุทร ฉันใด ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เมื่อทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากอยู่ ก็เป็นผู้น้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน ฉันนั้นเหมือนกันดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๑๙๘} ก็ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เมื่อทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากอยู่อย่างไรเล่า จึงเป็นผู้น้อมไปสู่นิพพาน โน้มไป

สู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเจริญสัมมาทิฏฐิอันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปเพื่อการสลัดทิ้ง ... ย่อมเจริญสัมมาสมาธิอันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปเพื่อการสลัดทิ้ง ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เมื่อทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากอยู่อย่างนี้แล จึงเป็นผู้น้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน”วาระแห่งคังคาเปยยาลที่เขียนไว้โดยย่อ พึงให้พิสดารในเปยยาล

จบ คังคาเปยยาลวรรคที่ ๙

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

หมวดที่ ๑ ว่าด้วยการอาศัยวิเวก ๖ สูตรแรกอุปมาด้วยแม่น้ำไหลไปสู่ทิศปราจีน ๖ สูตรหลังอุปมาด้วยแม่น้ำไหลไปสู่สมุทร รวมเป็น ๑๒ สูตร

ทุติยคังคาเปยยาลวรรค

๑. ปฐมปาจีนนินนสูตร

ว่าด้วยผู้เจริญอริยมรรคเหมือนแม่น้ำคงคาไหลไปสู่ทิศปราจีน

{๑๙๙}[๑๐๓] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลายแม่นํ้าคงคาไหลไปสู่ทิศปราจีน หลั่งไปสู่ทิศปราจีน บ่าไปสู่ทิศปราจีน ฉันใด ภิกษุเมื่อเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ เมื่อทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากอยู่ ก็เป็นผู้น้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน ฉันนั้นเหมือนกัน