๒๐. อรูปีอัตตาสูตร เล่ม ๑๗

แม้ในข้อนั้น ไวยากรณะก็มี ๑๘ ต่อจากไวยากรณะ ๑๘ นั้นไปก็มี ไวยากรณะ ๘ มีอาทิว่า อัตตามีรูป ดังนี้. การถึงนั้น รวมกับไวยากรณะเหล่านั้น พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสไว้ในไวยากรณะที่ ๒ดังนี้แล.

บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า รูปี ได้แก่ อารมณ์นั่นเอง คือทิฏฐิที่ยึดถือ (อารมณ์) ว่า เป็นอัตตา.

จบ อรรถกถารูปีอัตตสูตร

๒๐. อรูปีอัตตสูตร

ว่าด้วยอัตตาไม่มีรูป

[๔๕๑] กรุงสาวัตถี. พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่าดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่ออะไรมีอยู่ เพราะถือมั่นอะไร เพราะยึดมั่นอะไรจึงเกิดทิฏฐิขึ้นอย่างนี้ว่า อัตตาที่ไม่มีรูป หลังจากตายไปแล้ว ย่อมไม่สลายไป ฯลฯ

จบ อรูปีอัตตสูตร

อรรถกถาอรูปีอัตตสูตรที่ ๒๐

บทว่า อรูปี ได้แก่ ฌาน คือ ทิฏฐิที่ยึดถือฌานว่าเป็น อัตตา.

จบ อรรถกถาอรูปีอัตตสูตร

๒๑. รูปีจอรูปีจอัตตสูตร

ว่าด้วยอัตตาทั้งที่มีรูป ทั้งที่ไม่มีรูป

[๔๕๒] กรุงสาวัตถี. อัตตาทั้งที่มีรูป ทั้งที่ไม่มีรูป หลังจากตายไปแล้ว ย่อมไม่สลายไป ฯลฯ

จบ รูปีจอรูปีจอัตตสูตร

อรรถกถารูปีขอรูปีจอัตตสูตรที่ ๒๑

บทว่า รูปีจอรูปีจ ได้แก่ อารมณ์และฌาน คือ ทิฏฐิที่ยึดถือ(อารมณ์และฌาน) ว่า เป็น อัตตา.

จบ อรรถกถารูปีจอรูปีจอัตตสูตร

๒๒. เนวรูปีนารูปีอัตตสูตร

ว่าด้วยอัตตาที่มีรูปก็หามิได้ ไม่มีรูปก็หามิได้

[๔๕๓] ฯลฯ อัตตาที่มีรูปก็หามิได้ ไม่มีรูปก็หามิได้ หลังจากตายไปแล้ว ย่อมไม่สลายไป ฯลฯ

จบ เนวรูปีนารูปีอัตตสูตร

อรรถกถาเนวรูปีนารูปีอัตตาสูตรที่ ๒๒

บทว่า เนวรูปีนารูปี ได้แก่ ทิฏฐิที่ยึดถือด้วยเหตุเพียง ตักกะ(การตรึก)

จบ อรรถกถาเนวรูปีนารูปีอัตตาสูตร